Kahire Kuşatması

Kahire Kuşatması
	1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı
Tarih	13-27 Haziran 1801
Bölge	Kahire, Mısır, Osmanlı İmparatorluğu
Sonuç	Osmanlı–İngiliz zaferi
Taraflar
Birleşik Krallık; Osmanlı İmparatorluğu	Birinci Fransız Cumhuriyeti
Komutanlar ve liderler
John Hely-Hutchinson; Yusuf Paşa	Augustin Daniel Belliard
Güçler
55-60.000	14.000
Kayıplar
Düşük	13.500 asker teslim

Kahire Kuşatması, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı'nda evre.

Kuşatma öncesi

13 Haziran 1801'de Kaptan-ı derya Kethüdası Hüsrev Ağa komutasındaki Türk birlikleri ile John Hely-Hutchinson komutasındaki İngiliz birliklerinden oluşan Müttefik ordu Nil'in batısından, Bilbis'ten Nil'in dönemeç noktasına ilerleyen Sadrazam Yusuf Ziya Paşa komutasındaki Türk ordusu ise Nil'in doğusundan gelerek Kahire'nin kuzeyinde Nil'in dönemeç yaptığı yerde nehir üzerinde birbirleriyle sandallarla irtibat kurdular. Yusuf Ziya Paşa komutasındaki Türk ordusu 13 Haziran'da Adiliye köyü yakınına kadar ilerledi ve Kahire'yi savunmak için Fransız ordusunun düzenlediği hatta çattı.^[1]

Müttefik ordu ise aynı gün İnbabe'yi ele geçirerek nehir kıyısında tahkimat yapmaya başladı, bir kısım kuvvetler ise Gize'yi kuşattı ve 21 Haziran'da zaptetti.^[2]

Kuşatma

Kahire'yi kuzeyden savunan hisarların düşmesi Fransız ordusunu çok zor durumda bıraktı ve 20.000 Fransız askeri çok dar bir alana sıkıştı. Fransız komutan Augustin Daniel Belliard Kahire'yi savunma için büyük gayret gösterse de iki taraftan ateş altına alınmış olan Fransız ordusunun savaşma azmi kırılmaya başladı.

Bu nedenle General Beliard, 22 Haziran 1801'de^[3] bazı şartlarla Mısır'ın boşaltılması için bir kurul toplanmasını Müttefik ordu komutanlarına teklif etti.^[4]^[5]

Tahliye Şartnamesi

General Beliard'ın teklifi Müttefik komutanlarınca kabul edilince tahliye koşullarını görüşmek üzere bir kurul teşkil edildi. Buna göre; Sadrazam Yusuf Ziya Paşa'yı temsilen Sadaret Kapısı Kethüdası Osman Bey, Kaptan-ı Derya Giritli Hüseyin Paşa'yı temsilen İshak Bey, İngiliz ordusunu temsilen General Johnhope, Fransızları temsilen ise General Modan, General Dongelo ve General Naderchef bu kurula delege olarak atandılar.^[6]

27 Haziran'a kadar süren toplantılarda Fransız heyeti içinde bulundukları kötü durumu Müttefiklerden bir nebze gizlemeyi başardılar. Buna mukabil, Müttefikler de ilave asker kaybetmeksizin Kahire'nin tahliye edilmesi ve bu sayede (direnmeye devam eden) İskenderiye'nin de teslim olması gayesini güttüler.

27 Haziran 1801 tarihinde imzalanan Kahire Şartnamesi'yle Fransız ordusunun Kahire'yi tahliye ederek silahlarıyla birlikte Fransa'ya dönmeleri hususunda mutabakat sağlandı.^[3]^[7]

Kuşatma sonrası

Şartname koşulları uyarınca Fransız ordusu 9 Temmuz 1801'de Kahire'yi tahliye etmeye başladı ve bu işlem 10 Temmuzda tamamlandı.^[8]

11 Temmuz 1801 Cuma akşamı Sadrazam Yusuf Ziya Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu üç yıllık Fransız işgalinin ardından Kaptan-ı Derya Küçük Hüseyin Paşa, Halep Beylerbeyi İbrahim Paşa, Diyarbekir Beylerbeyi İbrahim Paşa, Arnavut Tahir Paşa ve Yeniçeri ağaları, Kölemen Beyi İbrahim Bey komutasındaki birliklerle düzenli bir şekilde Kahire'ye girdi.

Kaynakça

^ "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Harbi", ATASE Yayınları, Ankara (1987), s.101
^ "British Victory in Egypt, 1801: The End of Napoleon's Conquest", Piers Mackesy, Routledge (2013), ISBN 9781134953578, s.187-190
^ ^a ^b "History of the French Revolution: And of the Wars Resulting from that Memorable Event", John James McGregor (1828), c.7, s.156-173
^ Başbakanlık Osmanlı Arşivi; Hatt-ı Hümayun Tasnifi, No. 7216
^ "Cevdet Tarihi", c.7, s.125
^ "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Harbi", ATASE Yayınları, Ankara (1987), s.102
^ "The French occupation of Egypt, 1798–1801", Darrell Dykstra, In: Daly MW, ed. The Cambridge History of Egypt. The Cambridge History of Egypt, Cambridge University Press (1998), s.113-138
^ "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi", ATASE Yayınları, c.3, Ks.5, s.412

[1] "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Harbi", ATASE Yayınları, Ankara (1987), s.101

[2] "British Victory in Egypt, 1801: The End of Napoleon's Conquest", Piers Mackesy, Routledge (2013), ISBN 9781134953578, s.187-190

[French_Revolution_1828-3] "History of the French Revolution: And of the Wars Resulting from that Memorable Event", John James McGregor (1828), c.7, s.156-173

[4] Başbakanlık Osmanlı Arşivi; Hatt-ı Hümayun Tasnifi, No. 7216

[5] "Cevdet Tarihi", c.7, s.125

[6] "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Harbi", ATASE Yayınları, Ankara (1987), s.102

[7] "The French occupation of Egypt, 1798–1801", Darrell Dykstra, In: Daly MW, ed. The Cambridge History of Egypt. The Cambridge History of Egypt, Cambridge University Press (1998), s.113-138

[8] "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi", ATASE Yayınları, c.3, Ks.5, s.412

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

g t d Yüzyıllara göre Osmanlı İmparatorluğu'nun taraf olduğu önemli kuşatmalar
13.-14.	1285 Kulacahisar 1326 Bursa 1328-1331 Nikea 1333-1337 İzmit 1361 Edirne 1383-1387 Selanik 1383 Sofya 1385 Niş 1393 Tırnova 1394-1396 Konstantinopolis 1397-1402 Konstantinopolis
15.	1411 Konstantinopolis 1422 Konstantinopolis 1422-1430 Selanik 1428 Güvercinlik 1439 Semendire 1440 Belgrad 1440-41 Nobırda 1448 Kocacık 1450 Akçahisar 1453 İstanbul 1455 Berat 1456 Belgrad 1459 Semendire 1461 Trabzon 1462 Midilli 1463 Yayçe 1464 Yayçe 1467 Akçahisar 1470 Eğriboz 1474 İşkodra 1475 Kefe 1477-78 Akçahisar 1478-79 İşkodra 1480 Rodos 1481 Otranto 1484 Kili 1484 Akkerman 1499 İnebahtı
16.	1500 Modon 1500 Kefalonya 1501 Dıraç 1514-5 Diyarbakır 1516-7 Mardin 1517 Kahire 1521 Belgrad 1522 Knin 1522 Rodos 1529 Cezayir Adası 1529 Viyana 1532 Güns (Kőszeg) 1532 Maribor 1533-34 Koron 1534 Tunus 1534 Bağdat 1537 Klis 1537 Korfu 1538 Diu 1539 Kastelnovo 1541 Budin 1541 Cezayir 1542 Peşte 1543 Nice 1543 Estergon 1548 Aden 1548 Van 1551 Trablus 1552 Maskat 1552 Hürmüz 1552 Temeşvar 1552 Eğri 1556 Vahran 1559 Bahreyn 1563 Vahran 1565 Malta 1566 Zigetvar 1569-70 Kevkeban 1570 Lefkoşa 1570-71 Mağusa 1574 Tunus 1585 Tebriz 1585-86 Tebriz 1592 Bihaç 1593 Kulpa 1594 Yanıkkale 1596 Eğri 1598 Budin
17.	1601 Kanije 1602 İstolni Belgrad 1603 Tebriz 1605 Estergon 1616 Revan 1621 Hotin 1625 Bağdat 1630 Bağdat 1635 Revan 1638 Bağdat 1642 Azak 1645 Hanya 1646 Resmo 1660 Varad 1663 Uyvar 1664 Zerinvar 1648-1669 Kandiye 1672 Kamaniçe 1678 Çehrin 1683 Viyana 1684 Budin 1684 Ayamavra 1685 Uyvar 1686 Budin 1686 Peçuy 1688 Eğriboz 1688 Belgrad 1689 Perekop 1690 Belgrad 1692 Hanya 1693 Belgrad 1695 Azak 1696 Azak
18.	1715 Anabolu 1716 Korfu 1716 Temeşvar 1717 Belgrad 1724 Hoy 1724 Hemedan 1724 Revan 1725 Tebriz 1731 Revan 1731 Urmiye 1733 Bağdat 1734-35 Gence 1735 Kars 1737 Özi 1739 Belgrad 1743 Musul 1744 Kars 1769 Hotin 1773 Silistre 1788 Özi 1788 Hotin 1789 Belgrad 1789 İzmail 1799 El-Ariş 1799 Yafa 1799 Akka
19.	1801 Kahire 1806 Belgrad 1821 Patras 1821-22 Akropol 1821 Tripoliçe 1822 Mesalongi 1823 Mesalongi 1825-26 Mesalongi 1826-27 Akropol 1828 Kars 1828 Şumnu 1828 Silistre 1828 Varna 1854 Kalafat 1854 Silistre 1854-55 Sivastopol 1855 Kars 1877 Plevne
20.	1912-13 İşkodra 1912-13 Edirne 1915 Van 1915-16 Kût'ül-Amâre 1916-1919 Medine
Osmanlı mağlubiyetleri italik olarak gösterilmiştir.