Rahmanlar Muharebesi
| Rahmanlar Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fransız Devrim Savaşları / 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı | |||||||
 Mısır ve Filistin | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
.svg){kind=small} Osmanlı Devleti Büyük Britanya |
 Fransa | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
|
Giritli Hüseyin Paşa John Hely-Hutchinson |
Joseph Langrage | ||||||
| Güçler | |||||||
| 10.000 | 5.000 | ||||||
| Kayıplar | |||||||
| Hafif | 500-1.000 ölü ve yaralı | ||||||
Rahmanlar Muharebesi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Savaşı'nda evre.
Muharebe öncesi
[değiştir | kaynağı değiştir]1801 yılında Mısır'daki işgallerini sürdüren ancak anavatanla ikmal hattı bir hayli zayıflamış olan Fransız ordusuna karşı Türk-İngiliz harekâtı hızla gelişti. Karadan (Filistin yönünden) Sadrazam Yusuf Ziya Paşa komutasında 30.000 kişilik Osmanlı ordusu Mısır'a yürürken, Kaptan-ı derya Küçük Hüseyin Paşa'nın emrinde 6.000 kişilik Osmanlı birliği (Nizâm-ı Cedîd ve Arnavut askerleri) ve 24.000 kişilik İngiliz ordusu (İngiliz, Alman, İsviçreli, Maltalı ve Hint askerlerden müteşekkildi) Ebu Hur'a çıkarma yaptı. Buna mukabil, Fransa'nın ise Kahire ve İskenderiye'de iyi eğitimli yaklaşık 30.000 askeri bulunmaktaydı.
Yusuf Ziya Paşa doğu kanadında Haneke zaferini kazanırken, çıkarma yapan Türk-İngiliz ordusu da kuzeybatıdan yürüyüşünü sürdürdü 19-23 Nisan 1801'de kuşattığı Raşid'i ele geçirerek Fransızları geri attı.[1]
Miyadiye Çölü'ndeki Kadem dağlarının güneyinden hareket eden diğer müttefik kolordu (2 İngiliz süvari bölüğü, 2 İngiliz piyade alayı, Süleyman Ağa birliği, Halil ve Ali Ağa Birliği) ilerleyişini sürdürerek 4 Mayıs 1801'de Nil kıyısına vararak Miyadiye tepelerinden çekilen Fransız kuvvetlerini (yaklaşık 5.000 asker) takibe başladı.
Muharebe
[değiştir | kaynağı değiştir]Türk-İngiliz ordusu Arnavut ve Dağlı askerleri öncü olarak ileriye sürdü. Bu birlikler 9 Mayıs 1801 tarihinde Rahmanlar'ın kuzeyindeki Füve civarında, Kahire'den gelen 4.000 askerle takviye edilmiş Fransız ordusunun şiddetli hücumuna uğradı.[1] Muharebe birkaç saat sürerken Müttefik ordunun tamamı da çarpışmalara dahil oldu.
Eşzamanlı olarak Nil'de ilerleyen Türk ve İngiliz gambotları da Fransız mevzilerine ateşe başladı. İngiliz komutan John Hely-Hutchinson muharebe düzeni alırken Türk askerleri batı kanadını, İngiliz askerleri de doğu kanadını ve cephe gerisini tuttu. Türk birliğinin Suriyeli atlılarca icra ettiği süvari hücumu Fransızlarca durduruldu. İngiliz hafif süvarisinin hücumu da Fransız cephesini yaramadı. Karanlık bastırınca çarpışmalar durdu.
Buna mukabil, Türk ve İngiliz süvari hücumları ve topçu ile gambot ateşi karşısında Fransız ordusu kaydadeğer kayıplar vermiş ve direnme azmini yitirmişti. 10 Mayıs sabahı Rahmanlar kalesindeki Fransız ordusu beyaz bayrak çekti. Esasen Fransız komutan Langrage Rahmanlar'ı tahliye etmiş, gambotlarını parçalamış, toplarını nehre atmış, cephanesini imha etmiş ve geride 150-200 kişi bırakmıştı.[2]
Muharebe sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]İskenderiye'deki Fransız birliği kuşatma altındayken, Rahmanlar'daki Fransız ordusu da yenildiğinden Türk-İngiliz ordusunun önünde Kahire'ye ilerlemek için herhangi bir engel kalmadı.
Sadrazam Yusuf Ziya Paşa'nın 16 Mayıs'taki Haneke zaferiyle Kahire'ye çekilen Fransız ordusu iki yandan sıkışmaya başladı.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi, 1798-1802 Osmanlı-Fransız Harbi", ATASE Yayınları, Ankara (1987), s.100
- ^ "Egypt 1801, The End of Napoleon's Eastern Empire", Stuart Reid (2021)