John Clarke (fizikçi)
John Clarke | |
|---|---|
_2025_(4x5).png) | |
| Doğum | 10 Şubat 1942 Cambridge, İngiltere |
| Eğitim | Christ's College, (Cambridge) (lisans, yüksek lisans) Darwin College (Cambridge) (doktora) |
| Ödüller |
|
| Kariyeri | |
| Dalı | Fizik Süperiletkenlik |
| Doktora danışmanı | Brian Pippard |
| Doktora öğrencileri | John M. Martinis |
John Clarke FRS (d. 10 Şubat 1942), İngiliz fizikçidir. Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley’de Emeritus Profesördür.[1]
Clarke, 1980’lerde John M. Martinis ve Michel Devoret’in de yer aldığı bir araştırma grubuna liderlik etmiştir.[2] Süperiletkenlerdeki makroskopik kuantum olguları üzerine yaptıkları çalışmalar, kendisine ve ekibine 2025 yılında Nobel Fizik Ödülü’nü kazandırmıştır.[2]
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]John Clarke, 10 Şubat 1942’de Cambridge’de doğdu.[3][4] İlköğrenimini The Perse School’da tamamladıktan sonra, Christ’s College, Cambridge’da Doğa Bilimleri alanında yükseköğrenimine başladı.[5] 1964 yılında Fizik dalında lisans (BA) derecesini aldı ve ardından Cambridge Üniversitesi’ne bağlı Royal Society Mond Laboratuvarı’nda fizik alanında doktora çalışmalarına başladı.[6]
1965 yılında, yeni kurulan Darwin College, Cambridge’in ilk öğrencilerinden biri oldu ve aynı zamanda kolej öğrenci birliğinin ilk başkanlığını üstlendi.[7] Brian Pippard’ın danışmanlığında yürüttüğü doktora araştırmaları sırasında, “Superconducting Low-inductance Undulatory Galvanometer” (Süperiletken Düşük Endüktanslı Dalgalı Galvanometre) adını verdiği son derece hassas bir voltmetre geliştirdi; bu aygıt daha sonra “SLUG” kısaltmasıyla anılmaya başlandı.[5][6] Clarke, 1968 yılında fizik doktorasını tamamladı.[6]
Doktorasını tamamladıktan sonra Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley’de doktora sonrası araştırmacı olarak göreve başladı ve akademik kariyerinin tamamını burada sürdürdü. 1969’da yardımcı doçent, 1971’de doçent, 1973’ten 2010 yılına kadar ise fizik profesörü olarak görev yaptı.[8]
Clarke, Amerika Birleşik Devletleri’ne yerleşmesinin ardından da Cambridge Üniversitesi ile olan akademik bağlarını sürdürdü.[8] 1972’de Christ’s College üyeliğine seçildi; 1989’da Clare Hall, Cambridge’de misafir üye olarak bulundu ve 1998’de Churchill College’a by-fellow olarak kabul edildi.[8] 2003 yılında Cambridge Üniversitesi tarafından kendisine bilim doktoru (ScD) unvanı verildi.[8] Ayrıca 1997’de Christ’s College’ın, 2023’te ise Darwin College’ın onursal üyesi olarak seçildi.[8]
Araştırmaları
[değiştir | kaynağı değiştir]Clarke’ın araştırmaları, süperiletkenlik ve süperiletken elektronik üzerine yoğunlaşmıştır. Özellikle manyetik akıdaki en küçük değişimleri dahi algılayabilen son derece hassas dedektörler olan süperiletken kuantum girişim aygıtlarının (SQUID) geliştirilmesi ve uygulanması üzerinde çalışmıştır.[9][10][11]
Clarke, 1985 yılında doktora öğrencisi John M. Martinis ve o dönemde doktora sonrası araştırmacı olan Michel Devoret ile birlikte bir Josephson birleşiminin kuantum davranışını gözlemlemeyi başardı.[2][12] Bu çalışma, ilerleyen yıllarda süperiletken kuantum hesaplama teknolojisinin temelini oluşturdu.[12]
Ayrıca SQUID’leri kuantum gürültüsü sınırında çalışan yükselteçler olarak kullanarak karanlık maddenin olası bileşenlerinden biri olan aksiyon parçacığını aramaya yönelik araştırmalar da yürütmüştür.[9]
Eserleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Srinath, S. (1 Ağustos 2006). Clarke, John (Ed.). "A Review of: "The SQUID Handbook: Fundamentals and Technology of SQUIDS and SQUID Systems": John Clarke and Alex I. Braginski (editors), Vol. 1". Materials and Manufacturing Processes. 21 (5). ss. 583-583. doi:10.1080/10426910500503706. ISSN 1042-6914.
- Tesche, Claudia D.; Clarke, John (1 Kasım 1977). "dc SQUID: Noise and optimization". Journal of Low Temperature Physics (İngilizce). 29 (3). ss. 301-331. doi:10.1007/BF00655097. ISSN 1573-7357.
- Clarke, John; Cleland, Andrew N.; Devoret, Michel H.; Esteve, Daniel; Martinis, John M. (26 Şubat 1988). "Quantum Mechanics of a Macroscopic Variable: The Phase Difference of a Josephson Junction". Science. 239 (4843). ss. 992-997. doi:10.1126/science.239.4843.992.
- Clarke, J. (August 1989). "Principles and applications of SQUIDs". Proceedings of the IEEE. 77 (8). ss. 1208-1223. doi:10.1109/5.34120. ISSN 1558-2256.
- McDermott, Robert; Trabesinger, Andreas H.; Muck, Michael; Hahn, Erwin L.; Pines, Alexander; Clarke, John (22 Mart 2002). "Liquid-state NMR and scalar couplings in microtesla magnetic fields". Science (New York, N.Y.). 295 (5563). ss. 2247-2249. doi:10.1126/science.1069280. ISSN 1095-9203. PMID 11910105.
- Clarke, John; Hatridge, Michael; Mössle, Michael (2007). "SQUID-detected magnetic resonance imaging in microtesla fields". Annual Review of Biomedical Engineering. Cilt 9. ss. 389-413. doi:10.1146/annurev.bioeng.9.060906.152010. ISSN 1523-9829. PMID 17328671.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "John Clarke, Professor Emeritus of the Graduate School | Physics". physics.berkeley.edu. 8 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2025.
- ^ a b c "AIP Congratulates 2025 Nobel Prize Winners in Physics - AIP.ORG". AIP (İngilizce). 7 Ekim 2025. 7 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2025.
- ^ "John Clarke". nobelprize.org. 7 Ekim 2025. 7 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2025.
- ^ "Clarke, John, 1942-". AIP. 16 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2025.
- ^ a b "Cambridge Celebrates Its 126th Nobel Laureate as Alumnus John Clarke Wins 2025 Physics Prize". Times Now. 7 Ekim 2025.
- ^ a b c "John Clarke (E) | UC Berkeley Physics". 7 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "John Clarke: DCSA President 1966-67". darwin.cam.ac.uk. July 2024. 4 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2025.
- ^ a b c d e "Professor John Clarke FRS". christs.cam.ac.uk. Erişim tarihi: 7 Ekim 2025.
- ^ a b "John Clarke". Royal Society. 7 Ekim 2025. 7 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2017.
- ^ Ford, P. J.; Saunders, G. A. (2005). "9. Electron applications of high temperature super conductors". The Rise of the Superconductors (İngilizce). CRC Press. s. 169. ISBN 978-0-203-64631-1.
- ^ Lakhani, Nikhil (2025). Solid-State Physics: Core Principles. Educohack Press. s. 138. ISBN 978-93-6152-073-0.
- ^ a b Hassinger, Sebastian (11 Eylül 2024). The New Quantum Era (İngilizce). "O'Reilly Media, Inc.". ISBN 978-1-0981-4938-3.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Nobel Ödülleri sayfasında jhon Clarke
- 1942 doğumlular
- Yaşayan insanlar
- İngiliz fizikçiler
- Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley Edebiyat ve Bilim Fakültesi öğretim üyeleri
- Royal Society üyeleri
- Christ's College'da öğrenim görenler
- Darwin College'da öğrenim görenler
- Ulusal Bilimler Akademisi üyesi Britanyalılar
- Amerikan Felsefe Topluluğu üyeleri
- Amerikan Bilim ve Sanat Akademisi üyeleri
- Amerikan Bilimde İlerleme Derneği üyeleri
- Amerikan Fizik Topluluğu üyeleri
- Nobel Fizik Ödülü sahipleri
- Ulusal Bilimler Akademisi üyesi yabancılar