Evrenin ivmelenerek genişlemesi - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Kaynakça

Evrenin ivmelenerek genişlemesi

  • العربية
  • বাংলা
  • Català
  • Čeština
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Eesti
  • Euskara
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • Bahasa Indonesia
  • İtaliano
  • 日本語
  • 한국어
  • Latviešu
  • Nederlands
  • Português
  • Русский
  • Српски / srpski
  • Svenska
  • தமிழ்
  • Українська
  • Tiếng Việt
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Fiziksel kozmoloji
  • Büyük Patlama • Evren
  • Evrenin yaşı
  • Büyük Patlama kronolojisi
Erken evren
  • Enflasyon • Nükleosentez
Arka planlar
  • Kütleçekim dalgası (GWB)
  • Mikrodalga (CMB) • Nötrino (CNB)
Genişleme • Gelecek
  • Hubble kanunu • Kırmızıya kayma
  • Evrenin genişlemesi
  • FLRW metriği • Friedmann denklemleri
  • Homojen olmayan kozmoloji
  • Genişleyen evrenin geleceği
  • Evrenin nihai kaderi
Bileşenler • Yapı
Bileşenler
  • Lambda-CDM modeli
  • Karanlık enerji • Karanlık madde
Yapı
  • Evrenin şekli
  • Gökada iplikçiği • Gökada oluşumu
  • Büyük kuasar grubu
  • Büyük ölçekli yapı
  • Reiyonizasyon • Yapı oluşumu
Deneyler
  • Kara Delik Girişimi (BHI)
  • BOOMERanG
  • Kozmik Arka Plan Kaşifi (COBE)
  • Karanlık Enerji Araştırması (DES)
  • Planck uzay gözlemevi
  • Sloan Dijital Gökyüzü Araştırması (SDSS)
  • 2dF Gökada Kırmızıya Kayma Araştırması ("2dF")
  • Wilkinson Mikrodalga Eşyönsüzlük
    Sondası (WMAP)
Bilim insanları
  • Aaronson
  • Alfvén
  • Alpher
  • Copernicus
  • de Sitter
  • Dicke
  • Ehlers
  • Einstein
  • Ellis
  • Friedmann
  • Galileo
  • Gamow
  • Guth
  • Hawking
  • Hubble
  • Huygens
  • Kepler
  • Lemaître
  • Mather
  • Newton
  • Penrose
  • Penzias
  • Rubin
  • Schmidt
  • Smoot
  • Suntzeff
  • Sunyaev
  • Tolman
  • Wilson
  • Zeldovich
  • Kozmologlar listesi
Fiziksel kozmoloji tarihi
  • Kozmik Mikrodalga Arka Plan
    Işımasının Keşfi
  • Büyük patlama teorisinin tarihi
  • Kozmolojik teorilerin zaman çizelgesi
  • Kategori Kategori
  • g
  • t
  • d

Evrenin ivmelenerek genişlemesi, belli bir mesafedeki bir galaksinin gözlemciden sürekli olarak, zamanla artan bir hızla uzaklaşmasından yola çıkılarak gözlemlenen evrenin genişlemesi olayıdır.[1][2][3] Evrenin ivmelenerek genişlemesi 1998'de, Supernova Cosmology Project ve High-Z Supernova Search Team olmak üzere birbirlerinden bağımsız iki proje tarafından tespit edilmiştir. Her iki projede de ivmelenmenin ölçümü için tip Ia süpernovalar kullanılmıştır.[4][5] Bunun nedeni, bu tip süpernovaların neredeyse aynı iç parlaklığa sahip olmaları (standart mum) ve bunlardan uzak olan nesnelerin daha donuk görünmeleri sebebiyle, bu tip süpernovaların parlaklıklarının daha net gözlemlenebilmesidir. 2011'de Saul Perlmutter, Brian Schmidt ve Adam Riess, "uzak süpernovaların incelenmesi sonucunda evrenin ivmelenerek genişlemesini keşiflerinden dolayı" Nobel Fizik Ödülü'nü paylaşmışlardır.[6][7]

Doğanın zaman çizelgesi
Bu kutu:
  • görüntüle
  • tartış
  • değiştir
−13 —
–
−12 —
–
−11 —
–
−10 —
–
−9 —
–
−8 —
–
−7 —
–
−6 —
–
−5 —
–
−4 —
–
−3 —
–
−2 —
–
−1 —
–
0 —
Karanlık Çağlar
Reiyonizasyon
Maddenin hakimiyet
dönemi
İvmelenerek genişleme
Su
Tek hücreli yaşam
Fotosentez
Çok hücreli
yaşam
Omurgalılar
←
İlk evren
←
İlk yıldızlar
←
İlk galaksi
←
Kuasar / kara delik
←
Omega Centauri
←
Andromeda Galaksisi
←
Samanyolu spiralleri
←
NGC 188 yıldız kümesi
←
Alpha Centauri
←
Dünya / Güneş Sistemi
←
Bilinen ilk yaşam
←
İlk oksijen
←
Atmosferde oksijen
←
Eşeyli üreme
←
İlk mantarlar
←
İlk hayvanlar / bitkiler
←
Kambriyen patlaması
←
İlk memeliler
←
İlk insansılar / insanlar
Y
a
ş
a
m
(milyar yıl önce)

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Overbye, Dennis (20 Şubat 2017). "Cosmos Controversy: The Universe Is Expanding, but How Fast?". The New York Times (İngilizce). 4 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2019. 
  2. ^ Scharping, Nathaniel (18 Ekim 2017). "Gravitational Waves Show How Fast The Universe is Expanding". Astronomy (İngilizce). 30 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2019. 
  3. ^ Weaver, Donna; Villard, Ray (11 Mart 2018). "Measuring universe expansion reveals mystery – Is something unpredicted going on in the depths of space?" (İngilizce). Earth & Sky. 1 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2019. 
  4. ^ "Nobel physics prize honours accelerating universe find" (İngilizce). BBC News. 4 Ekim 2011. 27 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2019. 
  5. ^ Peebles, P. J. E.; Ratra, Bharat (2003). "The cosmological constant and dark energy". Reviews of Modern Physics (İngilizce). 75 (2). ss. 559-606. arXiv:astro-ph/0207347 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2003RvMP...75..559P. doi:10.1103/RevModPhys.75.559. 
  6. ^ "The Nobel Prize in Physics 2011" (İngilizce). Nobel Vakfı. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2019. 
  7. ^ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/press.html 20 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Perlmutter 2011 Nobel Fizik Ödülünün yarısını kazandı. Ödülün diğer yarısı ise Schmidt ve Riess arasında bölüşüldü.
  • g
  • t
  • d
Kozmoloji
Arka plan
  • Evrenin yaşı
  • Büyük Patlama
  • Evrenin kronolojisi
  • Evren
  • Gözlemlenebilir evren
Kozmolojik teorilerin
tarihi
  • Kozmik mikrodalga arka plan ışımasının keşfi
  • Büyük patlama teorisinin tarihi
  • Büyük patlama teorisinin dini yorumları
  • Kozmolojik teorilerin zaman çizelgesi
Geçmişteki evren
  • Kozmik mikrodalga arka planı
  • Kozmik nötrino arka planı
  • Kütleçekimsel dalga arka planı
  • Enflasyon
  • Nükleosentez
  • Yaşanabilir dönem
Şimdiki evren
  • FLRW metriği
  • Friedmann denklemleri
  • Hubble kanunu
  • Uzayın metrik genişlemesi
  • İvmelenerek genişleme
  • Kırmızıya kayma
Gelecekteki evren
  • Genişleyen evrenin geleceği
  • Evrenin nihai kaderi
Bileşenler
  • Karanlık enerji
  • Karanlık sıvı
  • Karanlık madde
  • Lambda-CDM modeli
Yapı oluşumu
  • Gökada iplikçiği
  • Gökada oluşumu
  • Büyük kuasar grubu
  • Büyük ölçekli yapı
  • Reiyonizasyon
  • Evrenin şekli
  • Yapı oluşumu
Deneyler
  • 2dF
  • 6dF
  • BOOMERanG
  • COBE
  • Illustris projesi
  • Gözlemsel kozmoloji
  • Planck
  • SDSS
  • WMAP
'
Taslak simgesiAstronomi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
Taslak simgesiFizik ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Evrenin_ivmelenerek_genişlemesi&oldid=28365196" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Astronomi taslakları
  • Fizik taslakları
  • Evren
  • İvme
  • Büyük Patlama
Gizli kategoriler:
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • Tüm taslak maddeler
  • Sayfa en son 11.48, 20 Ağustos 2022 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Evrenin ivmelenerek genişlemesi
Konu ekle