Planck (uzay aracı)
| Planck | |
|---|---|
Planck'in modeli. | |
| Başlıca yükleniciler | ESA |
| Görev türü | Uzay teleskobu |
| Fırlatma tarihi | 14 Mayıs 2009, 13:12:02 UTC |
| Taşıyıcı roket | Ariane 5 |
| Fırlatma yeri | Guyana Uzay Merkezi , Fransız Guyanası |
| Görev süresi | 4 yıl , 5 ay , 8 gün |
| COSPAR kimliği | 2009-026B |
| Web sayfası | esa.int/planck |
| Kütle | 205 kg (452 lb) |
| Boyutlar | Gövde: 4.20 m × 4.22 m (13.8 ft × 13.8 ft) |
| Yörünge Verileri | |
| Yörünge referansı | Lagrange noktası |
| Yörünge rejimi | Lissajous yörünge |
| Aletler | |
| Aletler | Gregorian tipi teleskop (1.9 m × 1.5 m (6.2 ft × 4.9 ft)) |
Planck 2009'dan 2013'e kadar Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından işletilen bir uzay teleskobuydu. Proje, mikrodalga ve kızılötesi frekanslarda kozmik mikrodalga arka plan (CMB) anizotropilerini yüksek hassasiyet ve açısal çözünürlükle haritalandırmayı amaçlıyordu. Bu görev, NASA'nın Wilkinson Mikrodalga Anizotropi Sondası (WMAP) tarafından yapılan önceki gözlemleri önemli ölçüde iyileştiren veriler sağladı.
Planck gözlemevi, çeşitli kozmolojik ve astrofiziksel konularla ilgili önemli bir bilgi kaynağıydı. Ana hedeflerinden biri, erken evren, evrenin bileşimi ve evrimi ile kozmik yapının kökeni hakkındaki kozmolojik teorileri test etmekti.
Planck, başlangıçta COBRAS/SAMBA olarak adlandırılıyordu. Bu isim, Kozmik Arka Plan Radyasyonu Anizotropisi Uydusu/Arka Plan Anizotropilerini Ölçen Uydu anlamına geliyordu. Proje 1996 yılında başladı ve daha sonra kara cisim ışıması formülünü türeten ve kuantum teorisinin kurucusu olarak kabul edilen Alman fizikçi Max Planck (1858–1947) onuruna yeniden adlandırıldı.[1]
Thales Alenia Space tarafından Cannes Mandelieu Uzay Merkezi'nde inşa edilen Planck, ESA'nın Horizon 2000 uzun vadeli bilimsel programı için orta ölçekli bir görev olarak oluşturuldu. Gözlemevi Mayıs 2009'da fırlatıldı ve Temmuz 2009'da Dünya/Güneş L2 noktasına ulaştı. Şubat 2010'a kadar, ikinci bir tüm gökyüzü araştırmasını başarıyla başlattı.[2]
21 Mart 2013'te Planck ekibi, kozmik mikrodalga arka planının ilk tüm gökyüzü haritasını yayınladı. Harita, araştırmacıların CMB'deki sıcaklık değişimlerini o zamanki en yüksek doğrulukla ölçmelerini sağladı. Şubat 2015'te, polarizasyon verilerini de içeren genişletilmiş bir sürüm yayınlandı. Planck ekibinin son makaleleri Temmuz 2018'de yayınlandı ve bu, görevin sonunu işaret etti.[3]
Misyonun sonunda Planck, gelecekteki misyonları tehlikeye atmaması için güneş merkezli mezar yörüngesine yerleştirildi ve pasifleştirildi. Son devre dışı bırakma komutu Ekim 2013'te Planck'a gönderildi.[4]
Misyon, birkaç önemli kozmolojik parametrenin en hassas ölçümlerini sağladı. Planck'ın gözlemleri, evrenin yaşını, evrendeki sıradan maddenin ve karanlık madde'nin ortalama yoğunluğunu ve kozmosun diğer önemli özelliklerini belirlemeye yardımcı oldu.[5]
İlgili madde(ler)
[değiştir | kaynağı değiştir]References
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Announcement of The Shaw Laureates 2018". The Shaw Prize. 14 Mayıs 2018. 7 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2018.
- ^ Crockett, Christopher (9 Mayıs 2014). "Milky Way's magnetic field mapped". Science News. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2014.
- ^ "Last command sent to ESA's Planck space telescope". European Space Agency. 23 Ekim 2013. Erişim tarihi: 23 Ekim 2013.
- ^ "Herschel: Fact Sheet" (PDF). European Space Agency. 28 Nisan 2010. 18 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
- ^ "High Frequency Instrument (HFI)". Cardiff University. 12 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2013.