Evrenin şekli

Evrenin şekli, fiziksel kozmolojide hem yerel hem de küresel geometrisini ifade eder. Yerel geometri öncelikle eğriliği ile tanımlanırken, küresel geometri topolojisi ile karakterize edilir (topoloji de eğrilik tarafından sınırlandırılır). Genel görelilik, uzaysal eğriliğin (yerel geometri) yerçekimi tarafından nasıl sınırlandırıldığını açıklar.

Evrenin küresel topolojisi, homojen genel görelilik modelleri ailesindeki gözlemlerden çıkarılan eğrilik ölçümlerinden tek başına çıkarılamaz, çünkü küresel topolojik özellikleri değişen, yerel olarak ayırt edilemeyen uzaylar vardır.

Örneğin, 3 torus gibi çoklu bağlantılı bir uzay her yerde sıfır eğriliğe sahiptir, ancak boyutu sonludur. Oysa düz, basit bağlantılı bir uzay boyutu sonsuzdur (örneğin Öklid uzayı).

Mevcut gözlemsel kanıtlar (örneğin WMAP, BOOMERanG ve Planck), gözlemlenebilir evrenin, bilinmeyen bir küresel topolojiye sahip eğrilik yoğunluğu parametresinin %0,4 hata payı dahilinde uzamsal olarak düz olduğunu ima etmektedir. Evrenin, Öklid uzayı gibi basit bağlantılı mı yoksa torus gibi çoklu bağlantılı mı olduğu şu anda bilinmemektedir. Bugüne kadar, evrenin topolojisinin basit bağlantılı olduğunu gösteren ikna edici kanıtlar bulunmuştur, ancak astronomik gözlemlerle çoklu bağlantılar da mümkün olabilir.