Anarko-komünizm - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Tarihsel gelişim
  • 2 Anarşist/komünist eylemciler
  • 3 Kaynakça
  • 4 Dipnotlar
  • 5 Dış bağlantılar

Anarko-komünizm

  • Alemannisch
  • العربية
  • অসমীয়া
  • Asturianu
  • Azərbaycanca
  • Беларуская
  • Български
  • Català
  • Čeština
  • Dansk
  • Deutsch
  • Ελληνικά
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Euskara
  • فارسی
  • Suomi
  • Føroyskt
  • Français
  • Galego
  • עברית
  • Hrvatski
  • Magyar
  • Հայերեն
  • Bahasa Indonesia
  • Íslenska
  • İtaliano
  • 日本語
  • ქართული
  • 한국어
  • Lietuvių
  • Latviešu
  • Македонски
  • മലയാളം
  • Nederlands
  • Norsk bokmål
  • Polski
  • پښتو
  • Português
  • Română
  • Русский
  • Scots
  • Srpskohrvatski / српскохрватски
  • Simple English
  • Slovenčina
  • Српски / srpski
  • Тоҷикӣ
  • ไทย
  • Українська
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • Tiếng Việt
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Makale serilerinden
Komünizm
Orak ve çekiç günümüzde komünizmin sembolü olarak kabul edilir.
Kavramlar
  • Diyalektik materyalizm
  • Marksist ekonomi
  • Tarihsel materyalizm
  • Artı değer
  • Üretim biçimi
  • Sınıf mücadelesi
  • Sınıfsız toplum
  • Proleter enternasyonalizm
  • İşçi öz-yönetim
  • Dünya devrimi
  • Tek ülkede sosyalizm
Yönleri
  • Komünist devlet
  • Komünist parti
  • Komünist devrim
  • Komünist toplum
  • Komünist sembolizm
  • Komünizm ve din
  • Komünizmin Tarihi
Çeşitleri
  • Marksizm
  • Marksizm-Leninizm
  • Troçkizm
  • Maoculuk
  • Luxemburgizm
  • Titoizm
  • Stalinizm
  • Castroizm
  • Guevarizm
  • Hocaizm
  • Juche
  • Sol komünizm
  • Konsey komünizmi
  • Anarşist komünizm
  • Dinî komünizm
  • Hristiyan komünizm
  • Avrupa komünizmi
  • Dünya komünizmi
  • Devletsiz komünizm
  • Ulusal komünizm
  • İlkel komünizm
  • Bilimsel komünizm
Uluslararası
  • Komünist Birliği
  • Birinci Enternasyonal
  • İkinci Enternasyonal
  • Üçüncü Enternasyonal
  • Dördüncü Enternasyonal
Önde gelen isimler
  • Karl Marx
  • Friedrich Engels
  • Rosa Luxemburg
  • Vladimir Lenin
  • Lev Troçki
  • Yosif Stalin
  • Ho Chi Minh
  • Mao Zedong
  • Josip Broz Tito
  • Enver Hoca
  • Fidel Castro
  • Che Guevara
İlgili kavramlar
  • Antikapitalizm
  • Antikomünizm
  • Soğuk Savaş
  • Komünizmin eleştirileri
  • Komünist parti kurallarına eleştiriler
  • Proletarya diktatörlüğü
  • Lümpen proletarya
  • Sol siyaset
  • Yeni sınıf
  • Yeni sol
  • Tasfiyecilik
  • Sosyalizm
  • Sosyalizm
  • Sosyalist yurtseverlik
  • Kapitalist yolcular
  • Kızıl siyasi üs
  • Öncü parti
  • Devrimci durum
  • Parti genel çizgisi
  • Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!
  • Savaşa Hayır, Ancak Sınıf Savaşı
  • Komünizmin 20 yılı
Eserler
  • Vladimir Lenin – Tüm eserler
  • Komünizm listesi
  • Sosyalizm listesi
  • g
  • t
  • d

Anarko-komünizm,[1][2] komünist anarşizm, anarşist komünizm ya da liberter komünizm; kapitalizmin ancak toplumsal bir devrimle ortadan kalkacağını ve bunun da sınıf eksenli bir mücadeleyle gerçekleşeceğini, sosyalist akımların aksine komünal hayat düzenine erişebilmek için sosyalist devrimi ve devletin proletarya tarafından ele geçirilmesini değil, doğrudan komün hayata geçilmesi gerektiğini savunan ideoloji. Marksistlerden farklı olarak devrimden sonra iktidarın devletin tekelinde toplanmasına karşı çıkar. Bunun devlet iktidarına sahip olanlar ve olmayanlar arasında ayrışmaya yol açacağını, iktidara sahip olanların yozlaşacağını ve toplumun çıkarına göre davranmak yerine iktidarlarını koruma, kuvvetlendirme yoluna gideceklerini savunur. Anarşist komünistler bunun yerine tüm kararların toplumun tamamının katılımıyla alınmasını savunur.

Aynı zamanda devrimci örgütlenme modeli konusunda da Marksist ve burjuva partilerden farklılaşır. Toplumun tabandan örgütlenmesini savunduğu gibi devrime giden süreçte anarşist komünizmi savunan bir örgütün de hiyerarşik olmaması, içinde herhangi bir otorite barındırmamasını savunur.

Anarşist komünizmi temsilen kullanılan bayrak. Siyah kısım anarşizmi, kırmızı kısım ise komünizmi temsil etmektedir.

Tarihsel gelişim

[değiştir | kaynağı değiştir]

Anarşist komünizm fikri 1870'lerde, kolektivist modelin eleştiri süreciyle beraber gelişti.[2]

Anarşizm, Uluslararası Emekçiler Birliği (IWPA veya I. Enternasyonal, 1864-72) içinde doğmuş ve gelişmiştir. İlk anarşistler genelde kolektivistlerdi; Enternasyonal içinde Marx tarafından savunulan biçimiyle “komünizme” karşıydılar. Kolektivizm, bir iş yerinde çalışan işçilerin üretim araçlarını ele geçirmesi ve onları beraberce idare etmesini öngörüyordu.

Anarşist komünizm, sadece emek araçlarının ortaklaştırılmasının yeterli olmadığını, aynı zamanda emeğin ürünlerinin de toplumun tamamı için ortaklaştırılması ve “Herkesten yeteneğine göre, herkese ihtiyacı kadar” ilkesi doğrultusunda dağıtılması gerektiğini vurguluyordu.

1880'de, Jura Federasyonu konferansında, (temel olarak Fransızca konuşan İsviçre Jura'sının anti-otoriter emekçiler federasyonu), ilk defa anarşist bir konferans ekonomik örgütlülük olarak komünizme sıcak bakılmış oldu. İtalyan devrimci Carlo Cafiero bu konferansta komünist tezleri şöyle savunmuştur: “Bir kimse komünist olmadan anarşist olamaz. Gerçekten de, sınırlamaya dair en ufak bir ipucu, otoriterliğin tohumlarını taşıyacaktır. Ve bunu seri bir şekilde türeyen kanunlar, mahkemeler ve jandarma olmaksızın düşünemeyiz. Komünist olmak durumundayız çünkü kolektivist safsatayı anlayamayan insanlar, Reclus ve Kropotkin arkadaşların da belirttiği gibi komünizmi kusursuz bir şekilde kavrayıp benimseyebilirler. Komünist olmak zorundayız çünkü bizler anarşistiz, çünkü anarşi ve komünizm devrimin iki asıl ilkesidir.”

Komünizm, hem üretimi ve dağıtımı hem de toplumsal olarak üretilen serveti ortaklaştırmamız gerektiğini söyleyen öğretidir. Komünizm, yerine dünya çapında sınıfsız bir toplumun alacağı sınıflı sistemin ve ücretli köleliğin kaldırılmasını hedefler. Anarşist komünistlerin düşüncelerine göre, gerçek komünizmin tek hedefi devletin yıkılmasıdır; çünkü devlet, egemenlik ve sınıf hükümdarlığı üzerine kurulu politik örgüttür.

Anarşist/komünist eylemciler

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Peter Kropotkin
  • Nestor Makhno
  • Errico Malatesta
  • Carlo Cafiero
  • Emma Goldman
  • Buenaventura Durruti

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • About Anarchism, Nicolas Walter, Freedom Press.
  • Carlo Cafiero, Anarchy and Communism (report to the Jura Federation's Congress of 1880).
  • Anarşizm - Anarşiden Anarşizme (MS.300-1939), Robert Graham, Versus Kitap, Mayıs 2007
  • Anarşizm Bir Düşünce ve Hareketin Tarihi, George Woodcock, Kaos Yay., Ocak 1997

Dipnotlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Komünist ne demek? Komünizm nedir? Komünist nedir, ne anlama geliyor? TDK'ya göre anlamı nedir?". Haberler. 29 Eylül 2020. 22 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2021. 
  2. ^ a b Woodcock, George; Çuhadar, Çev Cengiz; Çoşar, Hakan (1 Haziran 2004). "Anarşizm". Dini Araştırmalar. 7 (20): -. ISSN 1301-966X. 22 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi22 Temmuz 2021. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Anarşist Komünist dergi Proleter Teori A29 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Toprak ve Özgürlük Kooperatifi
  • Anarşizm.org5 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Liberter Komünistlerin Örgütsel Platformu17 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Nestor Mahno ve Ukrayna İsyanı4 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Anarşist Komünizm4 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Devrimci Hareketin İnşaası6 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Devrimci Anarşist Faaliyet14 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Lise Anarşist Faaliyet14 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • g
  • t
  • d
Anarşizm
Siyaset serisi
Gelenekler
Anarşist komünizm • Anarko-feminizm • Anarko-sendikalizm • Bireyci anarşizm • Dayanışmacı sendikacılık • Agorizm • Hristiyan anarşizmi • Kolektivist anarşizm • Anarko-kapitalizm • Yeşil anarşizm • Anarko-ilkelcilik • İsyancı anarşizm • Postyapısalcı anarşizm • Sıfatsız anarşizm • Kripto anarşizm
Anarşistler
Adolph Fischer (1858–1887) • Aleksandros Grigoropulos (1993–2008) • Alexander Berkman (1870–1936) • Alfredo M. Bonanno (1937– ) • Anselmo Lorenzo (1841–1914) • Auguste Vaillant (1861–1894) • Benjamin Tucker (1854–1939) • Bhagat Singh (1907–1931) • Sacco ve Vanzetti (1888–1927) • Buenaventura Durruti (1896–1936) • Carlo Cafiero (1846–1892) • Carlo Giuliani (1978–2001) • Colin Ward (1924–2010) • Daniel Guérin (1904–1988) • Dyer Lum (1839–1893) • Edward Abbey (1927–1989) • Élisée Reclus (1830–1905) • Émile Armand (1872–1963) • Emile Henry (1872–1894) • Émile Pouget (1860–1931) • Emma Goldman (1869–1940) • Errico Malatesta (1853–1932) • Ettore Aguggini (1902–1929) • Fernand Pelloutier (1867–1901) • Ferdinando Nicola Sacco (1891–1927) • Francisco Ascaso Abadía (1901–1936) • Gaetano Bresci (1869–1901) • Gün Zileli (1946– ) • Henry David Thoreau (1817–1862) • Jacques Ellul (1912–1994) • Jaroslav Hašek (1883–1923) • Johann Joseph Most(1846–1906) • John Zerzan (1943– ) • Joseph Déjacque (1821–1864) • Juan García Oliver (1901–1980) • Jules Bonnot (1876–1912) • Karim Landais (1980–2005) • Leon Czolgosz (1873–1901) • Lev Tolstoy (1828–1910) • Lucy Parsons (1853–1942) • Luigi Fabbri (1877–1935) • Luigi Galleani (1861–1931) • Lysander Spooner (1808–1887) • Marius Jacob (1879–1954) • Max Stirner (1806–1856) • Mikhail Bakunin (1814–1876) • Murray Bookchin (1921–2006) • Murray Rothbard (1926–1995) • Nestor Mahno (1888–1934) • Noam Chomsky (1928– ) • Paul Avrich (1931– 2006) • Pyotr Kropotkin (1842–1921) • Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) • Ravachol (1859–1892) • Sante Geronimo Caserio (1873–1894) • Sébastien Faure (1858–1942) • Ugo Fedeli (1898–1964) • Volin (1882–1945) • Voltairine de Cleyre (1866–1912) • William Godwin (1756–1836)
Tarihte anarşizm
Anarşist komünler listesi • Haymarket Olayı • Paris Komünü • Meksika Devrimi • Alman Devrimi • Mahnovşçina harekatı • İspanya Devrimi • 22 Mart Hareketi • 68 Mayıs'ı • Barut Komplosu • Birinci Enternasyonal
Anarşist teori
Anarşist ekonomi • Anarşizm ve kapitalizm • Anarşizm ve Marksizm • Anarşist hukuk • Anarşist sembolizm • Karşılıklı yardımlaşma • Özyönetim • Post-sol anarşizm • Toplumsal devrim
Kültür ve anarşizm
Anarşizm • Anarşizm ve din • Anarşizm ve toplum • Anarşizm ve sanat • Anarko punk
Ülkelere göre anarşizm
Türkiye'de anarşizm
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • GND: 4753124-1
  • NKC: ph1100543
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Anarko-komünizm&oldid=34768878" sayfasından alınmıştır
Kategori:
  • Anarşist komünizm
Gizli kategoriler:
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 11.59, 9 Şubat 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Anarko-komünizm
Konu ekle