Alvana
Alvana (Gürcüce: ალვანა), tarihî Palakatsio bölgesinde, günümüzde Kars ilinin Arpaçay ilçesine bağlı Gülyüzü (Pekraşeni) köyünün sınırları içinde ortadan kalkmış bir köydür.[1]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Gürcüce bir yer adı olan Alvana (ალვანა), bir kavak cinsi olan “alva”dan (ალვა; Populus pyramidalis) türemiş olup “kavaklık” anlamına gelir.[2] Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile Çıldır Eyaleti cebe defterinde Alvana (الوانە) şeklinde yazılmıştır.[3][4]
Alvana köyünün bulunduğu tarihî Palakatsio bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın sınırları içinde yer alıyordu.[5] Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1578 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir.
Alvana köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde "Alvana" (الوانە) şeklinde geçer. Bu sırada köy, Gürcistan Vilayeti içinde, Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Pekraşeni köyünün yanında olduğu belirtilen Alvana, bu tarihte boşalmıştı.[6][7]
Alvana köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de "Alvana" (الوانە) şeklinde geçer. Hicri 1132 (1719/1720) tarihinde aynı idari konuma sahip olan köyün hasılası 3.000 akçe idi ve burası Ali adında birine tahsis edilmişti.[4]
Gürcü Türkolog Sergi Cikia, Rusça kayıtlarda bu yerleşimin adının Alvana (Алвана) olarak geçtiğini, ancak köyün boşaldığını belirtmiştir.[3] Nitekim Alvana köyü, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında yer almamıştır.[8]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 183. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-7362-5
- ^ "Aleksandre Neimani, "ქართულ სინონიმთა ლექსიკონი" (Gürcüce Sinonimler Sözlüğü), Tiflis, 1978". 8 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.
- ^ a b "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 407". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.
- ^ a b "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, s. 278". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.
- ^ „მესხური დავითნის ქრონიკა“, s. 183.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 401". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი : თარგმანი : წიგნი II), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; II. cilt (1941), s. 273". 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 403-442". 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.