İkinci Göktürk-Sasani Savaşı
| İkinci Göktürk-Sasani Savaşı | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Göktürk-Sasani Savaşları | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
 Sasani Devleti |
 Batı Göktürk Kağanlığı Kuşanlar | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
|
IV. Smbat Bagratuni Datayan (ölü) | Çembuh[2] | ||||||
| Güçler | |||||||
| Büyük bir ordu[10] | Bilinmiyor | ||||||
| Kayıplar | |||||||
| Ordunun neredeyse tamamı[11] | Bilinmiyor | ||||||
İkinci Göktürk-Sasani Savaşı, Batı Göktürk Kağanlığı ve Akhunlar'ın Sasani kontrolündeki İran'ı istilasıyla 603/604 yılında başlayan çarpışmalar dizisi. Savaş Göktürklerin Sasaniler'e karşı kesin zaferiyle sonuçlanmıştır.
Kuşanlar 603 yılında İran'ın doğusunda bir isyan çıkardılar. Smbat 12.000'den fazla kayıp verse de, Kuşanlar'ı yenmeyi başardı.[12] Bu muharebede yenilen Kuşanlar, "kuzey bölgelerinin büyük hakanından" yardım istediler.[12] Smbat ise bu sırada karargahını Nişabur'da kurmuştu[13] ve Göktürkler 604 yılında Hroxt'a ulaştılar[14] kısa süre sonra Smbat'ın karargahının önünde görüldüler. Çembuh komutasındaki Türkler, Smbat'ı karargahında kuşatıp hücum ettiler. Smbat 3 adamıyla savaştan kaçmayı başarsa da, yardımcısı Datayan öldürüldü.[12]
Sasani ordusunun yenilgisinden sonra Türkler, İsfahan'a kadar tüm Doğu İran'ı yakıp yıktılar.[15] Ancak büyük hakanın buyruğuyla, Göktürk ordusu 604/605 yılında Töles isyanı münasebetiyle İran topraklarından geri çekildi.[14]
Göktürk ordusunun geri çekilmesinden sonra Smbat, isyancı Kuşanların topraklarına tekrar saldırdı. Belh'i alarak yakıp yıktıysa da, Toharistan'a girmeye muvaffak olamadı ve tekrar İmparatorluğun doğu sınırlarını beklemeye başladı.[16]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Edouard Chavannes, Çin kaynaklarına Göre Batı Türkleri
- ^ a b c M.Grigngnaschi,"Sabirler, Hazarlar ve Göktürkler",C.I,Ankara,25-29 Eylül,1971,Ankara,1972,s.238
- ^ a b Pourshariati, Parvaneh (2008). Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran, p. 139
- ^ a b J. Marquart, Eranshahr, s. 66
- ^ Lev Gumilev, Eski Türkler, Selenge Yayınları, s. 172
- ^ Edouard Chavannes, Çin Kaynaklarına Göre Batı Türkleri, s. 280
- ^ M.I Artamonov, Hazar Tarihi, s. 182
- ^ Sebeos, Istoriya Imperatora, s. 52
- ^ Robert Haug, The Eastern Frontier: Limits of Empire in Late Antique and Early Medieval Central Asia
- ^ Nomadism in Iran: From Antiquity to the Modern Era, D. T. Potts, p. 154
- ^ lev Gumilev, Eski Türkler, Selenge Yayınları, s. 172
- ^ a b c Lev Gumilev, Eski Türkler. Selenge Yayınları. s. 172.
- ^ Akbulut, Dursun A. Arap Fütuhatına Kadar Maveraünnehir ve Horasan’da Türkler (MÖ II- MS VII. Yy), (Doktora Tezi). 1984. s. 116.
- ^ a b Mario Grignaschi, Sabirler, Hazarlar ve Göktürkler. s. 238.
- ^ Artamonov, M. İ. Hazar Tarihi (Türkler, Yahudiler, Ruslar). Selenge Yayınları. s. 192.
- ^ Lev Gumilev, Eski Türkler. Selenge Yayınları. s. 172.