ABD'nin Colorado eyaletindeki Breckinridge şehrinde bir içki dükkanı (2009)
İçki dükkânı, çoğunlukla önceden paketlenmiş alkollü içecekler (genellikle cam şişelerde ve aluminyum kutularda), şarap veya bira dahil olmak üzere, genellikle mağazanın dışında tüketilmek üzere tasarlanmış perakende işletmesidir. Bölgeye ve yerel deyime bağlı olarak, Tekel bayii (Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde) veya kapalı kanal (üretici ve dağıtıcılar tarafından kullanılır), off-licence (İngiltere ve İrlanda'da), off-sale (Kanada ve ABD'nin bazı bölgelerinde), bottle shop (şişe dükkanı), bottle store (Güney Afrika) veya argo olarak bottle-o (Avustralya, Yeni Zelanda ve Kanada'nın bazı bölgelerinde), liquor store (Kanada, ABD, Avustralya ve Yeni Zelanda'da) veya diğer benzer terimlerle de adlandırılabilirler. Çok sınırlı sayıda yargı alanındaalkol tekeli vardır. Alkollü içecek kontrol (ABC) eyaletleri olan ABDeyaletlerinde, ABC store terimi kullanılabilir.
Bir bira dükkânı (İngilizce: Beer shop veya Beer store), biranın ve birayla ilgili diğer malların satıldığı bir perakendemağazasıdır; uzmanlaşmış bir içki dükkanı türüdür. Bira dükkanları dünyanın her yerinde bulunabilir, ancak Belçika, Kanada, Almanya, Yeni Zelanda, İskandinav ülkeleri, Birleşik Krallık ve ABD dahil olmak üzere biranın önemli bir kültürel ürün olduğu ülkelerde birçoğu bulunmaktadır. Bira dükkanları boyut olarak değişir ve sokaklarda veya alışveriş merkezlerinde bulunabilir. Bazı dükkanlar yalnızca bölgelerinde ünlü veya iyi bilinen bölgesel bira markalarını sunar. Diğerleri dünyanın dört bir yanından çok çeşitli biralar sunar ve bazı ürünler, kaliteli şaraplarda olduğu gibi oldukça yüksek fiyatlar getirebilir.[1]
Kraft bira şirketlerinin sayısındaki artış nedeniyle, birçok bira dükkanı yerel veya uluslararası mikro bira fabrikalarındankraft biraları satıyor ve bu tür bira fabrikalarından bazılarının kendi mallarını ve bazen de ortak bira fabrikalarının mallarını satmak için kendi bira dükkanları var; bunlar ya normal şişelerde ya da bira taşımak için kullanılan büyük, yeniden kullanılabilir sürahilerde bulunuyor.[2]
Lisanslı alkol perakendecilerine genellikle içki dükkanları[3] veya şarap dükkanları[4] denir. İsme rağmen, şarap dükkanları öncelikle bira ve sert içki satarlar ve aslında hiç şarap satmayabilir.
Güney Hindistan'da, yalnızca palmiyeşarabı (toddy) üretme ve satma lisansına sahip dükkanlar toddy dükkanları olarak bilinirken, Tamil Nadu'nun alkol tekeli TASMAC'ın dükkanları "Tasmac satış noktaları" veya "Tasmac barları" olarak bilinir ve bazıları tesiste tüketime izin verir.[5]
Japonya'da alkol, marketler ve süpermarketlerde yaygın olarak bulunur. Özel içki dükkanları sakaya (酒屋) olarak bilinirken, tesis içinde içki içilen işletmeler izakaya (居酒屋) olarak bilinir. 2000 yılında "gönüllü bir yasak" uygulanmasına rağmen, alkollü içecek satan otomatlar yaygınlığını korumaktadır.[6]
Güney Kore'nin alkol ve bununla ilgili gelenekler konusundaki eski tarihi, Kore'nin farklı alkol türlerine geniş ölçüde açık olduğunu gösteriyor; bu, marketlerde ve süpermarketlerde, ayrıca Kore barbekü evlerinde ve hop(bira) evlerinde kolayca görülebilir. Ayrıca geleneksel ve ithal alkol konusunda uzmanlaşmış mağazalar da vardır.
Bir AB mahkemesi 2007 yılında, bireylerin ulusal tekellerden geçmek zorunda kalmadan AB içinde çevrimiçi olarak zanaat birası sipariş etmelerine izin verildiğine karar verdi.[7]
Türkiye'de tekel bayileri bira, şarap ve ağır alkol yanısıra, alkolsüz içecekler, çikolata, bisküvi, cips ve kuruyemiş gibi hızlı tüketim maddelerini de satarlar.
2002'den 2017'ye kadar içkinin perakende ve toptan satış ruhsatları Tarım Bakanlığı, Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı'na bağlı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) tarafından düzenlenmekteydi. 2017 yılında kurum KHK ile kapatılmış, yetki Tarım Bakanlığına bağlı Türün ve Alkol Dairesi Başkanlığı'na devredilmiştir.[8]
Türkiye'de alkolsüz bira ile ilgili yasal altyapı, 2006/33 nolu Türk Gıda Kodeksi Bira Tebliği ile getirilmiştir.[9] Bu tebliğin 5. maddesinde, 20 °C sıcaklıkta, hacimce en fazla % 0.5 alkol oranına sahip olan bira "alkolsüz bira" olarak adlandırılır, denmektedir.[9] Alkolsüz bira Türkiye'de 2011 yılında satılmaya başlanmıştır. Alkolsüz biranın toptan veya perakende satışı için ruhsat alınmasına gerek yoktur.[10] Eğer bir bira % 0.5 alkol oranından daha yüksek bir alkol oranına sahip ise bu durumda, düşük alkollü bira veya bira olarak tanımlanmaktadır. Bu durumda perakende satışı için ruhsat alınması gerekmektedir.
2002 yılından bu yana alkolün perakende satışı için iki tip ruhsat bulunmaktadır:[11]
Ruhsat sahibi, gerçek kişi veya tüzel kişi olabilir. Gerçek kişi'de aranan özellikler; vergi mükellefi olmak, İşyeri çalışma ruhsatı sahibi olmak, T.C. vatandaşı olmak, kısıtlı veya hükümlü olmamak ve Adli Sicil Kaydı sorgulamasında kayıt çıkmamasıdır. Tüzel kişilerde ise bunlara ilave olarak, tüzel kişiyi temsil eden bir gerçek kişinin adli sicil kaydının bulunmamasıdır.[11] Ruhsatın ilk defa alınmasında belirli bir ücret ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca her yılın Ocak-Mart döneminde yenileme işleminin yapılması ve bunun için de bir ücret ödenmesi gereklidir.
Birleşik Krallık ve İrlanda'da buna karşılık gelen terim off-licence'dır. Bu ülkelerde alkol lisansları, bir pub, bar, gece kulübü veya kafe gibi alkol satın alınabilen ancak tesiste tüketilmesi gereken bir işletmeyi ifade eden on-license veya alkol satın alınabilen ancak tesis dışında tüketilmesi gereken bir işletmeyi ifade eden off-license'dır. Hemen hemen tüm süpermarketler ve bakkallar ile birçok benzin istasyonunda off-license vardır. Orada satın aldığınız alkolü içeren bir on-license bırakmamalısınız, ancak orada satın aldığınız alkolü tüketmeden önce bir off-license bırakmalısınız.
Birleşik Krallık'ta, bir dükkanın "teklifli içki satış" statüsü, özellikle Pazar günleri ticaretle ilgili olanlar olmak üzere kısıtlayıcı ticaret yasalarını atlatmak için bir araç olarak kullanılabiliyordu. Yerel yönetmeliklere bağlı olarak, dükkanların haftada bir kez öğlen saatlerinde kapanması gerekebilir veya akşamları ticaret yapmalarına izin verilmeyebilir. Tekli içki satış lisansı olan dükkanlar, çalışma saatlerini meyhanelerinkine benzer hale getirdiler; öğle saatlerinde ve akşamın erken saatlerinden genellikle 22:30 veya 23:00 olan zorunlu kapanış saatine kadar açık kaldılar.[15] 1994 Pazar Ticaret Yasası, içki dükkanlarını (ve alkol satan tüm dükkanları) bu yasanın etkilerinden muaf tuttu.[16] Herhangi bir lisanslı içki dükkanı için zorunlu kapanış saati, bunun yerine 2003 Lisans Yasası tarafından düzenlenir.[17]
COVID-19 salgını sırasında 1 Mayıs 2020'de Londra'da bira satın almak için kuyrukta bekleyen insanlar
Birleşik Krallık'taki COVID-19 salgını sırasında, 20 Mart 2020'den itibaren karantina süresince tüm barlar kapandı. Ancak, 25 Mart'ta, açık kalmasına izin verilen temel işletmeler listesine içki ruhsatlı işletmeler eklendi ve ayrıca evde tüketim için bira satma ruhsatına sahip barların ve bira fabrikası musluk odalarının paket servisi ve eve teslimat hizmeti sunmasına olanak sağlandı.[18]
Sweet (Tatlı) Perakendecisinin Tekel Bayii Lisansı (Şarap Perakendecisinin Tekel Bayii Lisansı varsa gerekli değildir); "tatlılar" bal şarabı, metheglin ve ev yapımı şarap gibi ürünleri içerir.[19][20]
Her lisans yıllık 500 avroya mal oluyor ve dükkanların yalnızca belirli türde alkol satmasına izin veriyor; örneğin, bazı gazete bayileri yalnızca şarap satarken, hediyelik eşya dükkanları yalnızca "tatlılar" satabiliyor.
Danimarka – Alkollü içecekler herhangi bir marketten veya büfeden satın alınabilir. Genellikle şarap veya bira olmak üzere belirli alkol türlerine odaklanan birkaç özel mağaza vardır.
Finlandiya – Bakkallar ve büfeler, belirlenen saatlerde (sabah 9'dan akşam 9'a kadar) bira ve diğer hafif alkollü içecekleri (hacimce en fazla %5,5 alkol) satabilir.[21] Diğer tüm alkoller Alko mağazalarından satın alınmalıdır.
İzlanda – Sadece Vínbúð mağazalarından satın alınabilir.
Norveç – %4,8 ABV'nin üzerindeki alkollü içecekler yalnızca Vinmonopolet mağazalarından satın alınabilir.[22]
İsveç – Bakkallar %3,5 ABV'den yüksek bira satamaz. Diğer tüm alkoller devlet tarafından işletilen Systembolaget mağazalarından satın alınmalıdır.[23]
On yedi alkollü içecek kontrol (ABC) eyaletinde, özel içki dükkanları yalnızca eyalet hükûmeti tarafından sahiplenilir ve işletilmektedir; içki dükkanları genellikle yalnızca içki satar veya bazen içki ve şarap satar ancak bira satmaz. ABC tarafından işletilen mağazalara ABC mağazaları veya eyalet mağazaları denebilir.
Alabama, Connecticut,[25]Georgia, Louisiana, Massachusetts,[26][27]Rhode Island ve Teksas'ta[25] içki dükkanları paket mağazaları olarak da bilinir; yerel olarak Connecticut, Massachusetts ve bu eyaletlere komşu bölgelerde paket veya packie terimi de alınan içki mağazadan alındığında mühürlü şişelerde veya diğer kaplarda paketlenmelidir.[28]
İki eyalette (Minnesota ve Utah), süpermarketlerde veya akaryakıt istasyonlarında yalnızca düşük alkollü bira satılabilir. Utah'ta, eyalet tarafından sahip olunmayan ve işletilmeyen mağazalar Paket Ajansları olarak bilinir. Bunlar, paketlenmiş içki, şarap ve birayı halka açık olmayan yerlerde tüketmek amacıyla eyaletle sözleşmeli özel kişiler veya tüzel kişiler tarafından işletilen içki satış noktalarıdır. Paket Ajansları, bir eyalet mağazasının kurulmasını gerektirmeyecek kadar küçük topluluklarda ve satış noktalarının öncelikle konuklarının yararına var olduğu tatil köyleri ve otellerde bulunur. Minnesota'da hem özel içki mağazaları hem de belediyeye ait içki mağazaları vardır.[29] Bunlar bazen "Satış Dışı" olarak bilinir, yani İngiltere'deki "Off-licence"a benzer şekilde, tesis dışı tüketim için satın alma anlamına gelir. Bir bar veya meyhane, içkinin tesis içinde tüketildiği bir "Satışta"dır. Belediye içki mağazalarına bazen "Munis" denir.
Washington eyaletinde, tüm bira ve şaraplar özel mağazalarda, marketlerde, bakkallarda, büyük mağazalarda, meyhanelerde ve diğer yerlerde mevcuttur. Tüm içkiler 10.000 fit kareden (930 m 2; marketler, büyük içki zincirleri ve eczaneler gibi) daha büyük mağazalarda mevcuttur. 10.000 fit kare (930 m 2 ) kuralının iki istisnası vardır:
Özel mülkiyet altında yeniden açılan eski eyalet ve sözleşmeli içki mağazaları da eyaletten yeni bir lisans almış olmaları koşuluyla içki satabilirler;
Çoğunlukla kırsal alanlarda bulunan ve asgari taban alanına sahip bir mağazası olmayan şehirlerin, İçki Kontrol Kurulu ticaret alanında yeterli kuruluş olmadığına karar verirse içki satmalarına izin verilebilir.
Kaliforniya'nın bazı bölgelerinde, özellikle Los Angeles'ta, "içki dükkanı" terimi genellikle herhangi bir market, köşe bakkalı, mini market veya benzeri küçük yerel mahalle bakkalını ifade etmek için kullanılabilir.[30]
2012'de, bir alkol e-ticaret platformu olan Drizly, içki dükkanlarının talep üzerine teslimat sunmasına olanak tanıyan hizmetini Boston'da başlattı. Diğer alkol e-ticaret platformları arasında Minibar, Saucey ve Bevz yer alıyor. 2020'de, COVID-19 salgını sırasında Instacart, kullanıcıların teslim alma siparişlerine alkol ekleyebileceklerini duyurdu.[31]
Alberta hariç tüm eyaletlerde, farklı düzeylerde yarı tekel statüsüne sahip, hükûmete ait perakende içki perakendecileri vardır. Alberta'da yalnızca özel mülkiyete ait içki dükkanları vardır. Ülkenin diğer yerlerinde, kamuya ait ve özel mülkiyete ait perakende satış noktalarının bir karışımı vardır. EtimolojiKanada genelinde değişir; Prairie kırsalında 'içki dükkanı'na ek olarak kullanılan bölgesel terimler arasında 'satış dışı' da bulunur.
Federal yasaya göre, tüm eyalet içki kurulları alkollü içeceklerin ilk ithalatçısı olarak hareket etmelidir.[32][33]
Alberta – Kentsel alanlarda yalnızca içki dükkanları alkollü içecek satabilir, ancak diğer eyaletlerin aksine hepsi özel mülkiyettir ve özel olarak işletilmektedir. Eyalet yakın zamanda süpermarketlerin ayrı girişlere sahip bitişik içki dükkanları açmasına izin verdi. Kentsel akaryakıt istasyonları ve marketler de ayrı girişlere ve mülkiyete sahip bitişik içki dükkanlarına sahip olabilir. 15 km yarıçapında başka bir içki perakendecisi olmayan alanlarda, marketler, genel mağazalar ve akaryakıt istasyonları dahil olmak üzere herhangi bir lisanslı perakendeci bira, şarap ve içki satabilir. AGLC, ithal bira, şarap ve damıtılmış içkilerin toptan satışı üzerindeki tekelini korudu, ancak bu ürünlerin dağıtımı özel bir müteahhit tarafından yapılıyor.
Kanada, İngiliz Kolombiyası'nda bir içki dükkanı.özel mülkiyete ait perakende mağazalarında (mağazalar yalnızca barlar, publar ve oteller gibi birincil içki ruhsatı sahipleri tarafından işletilebilir, ancak mağazalar tesis dışında da bulunabilir.)
kırsal kesimde hükûmetin atadığı içki satış noktalarında (akaryakıt istasyonu veya market olabilir).
Ayrıca, özel mülkiyete ait olan VQA (Vintners Quality Alliance) şarapmağazaları da vardır. Bunlar yalnızca VQA unvanına sahip Britanya Kolombiyası şaraplarını, hükûmet içki mağazalarındakiyle aynı fiyata satarlar. Ayrıca, hem Britanya Kolombiyası hem de Britanya Kolombiyası dışı şarapları satabilen sınırlı sayıda özel şarap mağazası da vardır.
2012 yılında Britanya Kolombiyası, 2015 yılına kadar toptan içki dağıtımını tamamen özelleştirmeyi planladığını duyurdu. Eylül 2012'de, BCGEU ile yapılan sözleşme görüşmeleri sırasında kararlaştırılan bir şartla, toptan içki dağıtımını özelleştirme girişimi iptal edildi.
Manitoba – Sadece oteller soğutulmuş yerel bira satabilir. Bira, şarap ve ağır alkollü içki sadece devlete ait Liquor Mart'larda satılabilir. Manitoba'da sınırlı sayıda özel şarap perakendecisi de vardır.
New Brunswick – Sadece hükûmete ait New Brunswick Liquor Corporation mağazaları veya kırsal hükûmet tarafından atanan içki acenteleri bira, şarap ve içki satabilir. Pandemi dönemi reformları, barların ve restoranların alkolü paket servis olarak satmasına izin verdi. Ancak, bira fabrikaları ve ev şarap imalathaneleri, bunu yapmak için lisansları varsa, doğrudan halka satış yapabilirler.
Nova Scotia – Geçmişte, yalnızca eyalet mülkiyetindeki Nova Scotia Liquor Corporation (NSLC), sert içki, şarap ve bira dahil olmak üzere içki ürünleri satabiliyordu. Birçok NSLC lokasyonu marketlere bağlıdır. Geçtiğimiz beş yıl içinde, NSLC, NSLC lokasyonu olmayan kırsal alanlarda sınırlı sayıda küçük özel acente mağazasının faaliyet göstermesine izin vermeye başladı.
Ontario – 2015 yılına kadar Ontario'da alkollü içkilerin, bira ve şarabın perakende satışı Liquor Control Board of Ontario tekelindeydi.[34] Tesis içi lisansı olan çoğu işletmenin (barlar, restoranlar, vb.) kapalı bir kapta paket servis alkol satmasına izin verilir. Bu lisanslı işletmelerin çoğu, faaliyetlerini öncelikli olarak paket servis şarap satan 'bottle shop'lara dönüştürdü. Bu kuralların uygulanmasından önce Ontario, kamu ve özel perakendecilerin yanı sıra süpermarketlerden oluşan yarı tekelci bir yapıyı sürdürüyordu.
Bira: Brewers Retail Inc. (The Beer Store olarak faaliyet göstermektedir) başlangıçta Ontario bira üreticilerinin bir kooperatifine aitti ancak şu anda çoğunlukla Kanada dışında bulunan çok uluslu bira üreticilerine aittir ve büyük paketlerde bira satabilen tek özel kuruluştur. Sadece eyalet tarafından sahip olunan Ontario Liquor Control Board (LCBO) içki veya şarap satabilir ancak Brewers Retail'in hizmet vermediği küçük pazarlarda bira da satar.
Şarap: Ayrıca, sınırlı sayıda özel mülkiyete ait özel şarap mağazası da bulunmaktadır: Vincor International tarafından işletilen Wine Rack ve Andres Wines tarafından işletilen The Wine Shop (eski adıyla Vineyards Estate Wines). Eyalet, Ontario şarap imalathanelerinin, 1989'da Kanada-ABD Serbest Ticaret Anlaşması yürürlüğe girdiğinde mevzuata dahil edilen ve 1995'te uygulanan DTÖ düzenlemeleri tarafından daha da izin verilen bir madde uyarınca sabit sayıda tesis dışı perakende satış yeri bulundurmalarına izin vermektedir. Ontario, bir şarap imalathanesinin bu tür perakende satış yerlerini işletmek için bir mağazayla ortaklık kurabileceği tek eyalettir.[35][36]
Québec – Sadece eyalet mülkiyetindeki Société des alcools du Québec (SAQ) içki satabilir. Şarap (Québec'te şişelenen veya Québec temsilcisi aracılığıyla dağıtılan) ve bira (Québec'te üretilen veya yerel bir bira üreticisi tarafından dağıtılan ithal bira) dépanneurs (köşe dükkanları) ve süpermarketlerin yanı sıra uzman şarap butiklerinden satın alınabilir.
Saskatchewan – 2010'lara kadar yalnızca oteller, devlete ait mağazalar ve kırsal özel/devlet içki dükkanlarının (yani özel müteahhitlerin) bira, şarap ve içki satmasına izin veriliyordu. Ancak o zamandan beri eyalet Saskatchewan İçki Kurulu kentsel alanlardaki özel mağazalara lisans veriyor.
Alkollü içecek satışlarının düzenlenmesi eyalet sorumluluğundadır. Genellikle bira, şarap ve içkiler, halk arasında bottle-o (telaffuzu /ˈbɒtloʊ/BOT-loh)[37] olarak bilinen bir içki dükkanından satın alınmalıdır. Bunlar bir süpermarketin ayrı bir bölümü veya ayrı bir dükkan olabilir – büyük perakende şirketlerinin genellikle süpermarket operasyonlarına yakın bir yerde bulunan kendi şişe dükkanı imtiyazları vardır. İçki içilen işletmeler ayrıca tesis dışında tüketim için içki satabilir. Araba ile geçilebilen alkollü içecek perakende satış noktaları yaygındır. Victoria eyaleti ve Avustralya Başkent Bölgesi, süpermarketlerden ve marketlerden alkollü içecek satışına izin vermektedir.
Bir içki ruhsatı başlangıçta bir yıllığına verilir ve daha sonra her üç yılda bir yenilenir.[38]Süpermarketler yalnızca %15'ten fazla ABV içermeyen bira, elma şarabı ve şarap satabilirler. İçilmeye hazır (RTD) karışık içkiler dahil olmak üzere içkiler (viski, brendi, rom, cin, votka vb.) ayrı şişe dükkanlarından satın alınmalıdır. Süt ürünleri satan çoğu market, alkol satma ruhsatına sahip değildir.[39] İçki ruhsatı, spor tesislerinin içindeki içecek satış noktaları için de kullanılır; burada alkollü içecekler, bir yiyecek satış noktasının içinde olsa bile, satış noktasının "dışında" satın alınır çünkü stantlarda tüketilebilir, ancak yine de tesisin yakınında tüketilir ve tesis dışına çıkarılamaz.
^Cassidy, Frederic Gomes, and Joan Houston Hall (eds.) (2002). Dictionary of American Regional English. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
Werner, Cosima (2023). Convenience Stores as Social Spaces: Trust and Relations in Deprived Neighborhoods in the U.S. Lexington Books. ISBN978-1666930771.
.jpg)
.jpg)
