Susa düğünleri

MÖ 324'teki Susa düğünlerinin tasviri: İskender'in III. Darius'un kızı Stateira ile; İskender'in generali İfestion'un Stateira'nın kız kardeşi Drypetis ile evlenmesi.

Susa düğünleri, Büyük İskender'in Ahameniş İmparatorluğu'nu fethetmesinden kısa bir süre sonra, MÖ 324'te düzenlediği bir düğündür. Yunan kültürünü Pers kültürüyle birleştirme çabasıyla, subaylarıyla birlikte Susa'da büyük bir toplantı düzenledi ve Pers soylu kadınlarıyla evlendiler. Toplu düğünler 80 çifti kapsıyordu ve çeşitli Yunan ve Pers gelenekleri ile harmanlanmıştı. Kendi Pers eşini kutlayan İskender, bu yeni birlikteliklerin kendisini bir Pers oğlu olarak tanımlamasına ve böylece Ahameniş Hanedanı'nın Pers krallarının varisi olma iddiasını meşrulaştırmasına yardımcı olmasını amaçlamıştır. Ayrıca, bu evliliklerden doğacak çocukların hem Yunanistan hem de Pers'in çocukları olarak, İskender'in Makedonya İmparatorluğu altında bir araya gelen iki medeniyetin sembolü olarak hizmet edeceği bekleniyordu.

Amaç

Yunan ve Pers medeniyetlerini birleştirmek

İskender, kendisi bir Pers kadını alarak ve subaylarıyla birlikte Pers töreniyle toplu bir düğün yaparak Pers ve Yunan kültürlerini sembolik olarak birleştirmeyi amaçlamıştır; subayları için de soylu Pers kadınlarıyla evlilikler ayarlamıştır. Birlik yalnızca sembolik değildi, çünkü olası çocuklarının her iki medeniyetin varisleri olması amaçlanmıştı.

Siyasi önemi

İskender, Darius ve Artaserhas'in kızlarıyla evlenerek hem Perslerle özdeşleşiyor hem de konumunu daha da sağlamlaştırıyordu. Artık önceki iki Pers kralının oğlu ve meşru varisi olduğunu iddia edebilirdi. Ayrıca İfestion'u kayınbiraderi yaparak onu onurlandırmak istiyordu.

Eşlerin düzenlenmesi

İskender zaten Baktriyalı bir şef olan Oksiyartis'in kızı olan Roksana ile evliydi, ancak Makedonya ve Pers gelenekleri birkaç eşe izin veriyordu. İskender'in kendisi de Darius'un en büyük kızı olan Stateira (bazen Barsine olarak adlandırılır, ancak Memnon'un karısı Barsine ile karıştırılmamalıdır) ile evlendi ve Aristobulus'a göre, buna ek olarak bir başka eş, III. Artaserhas'ın en küçük kızı olan Parisatis ile evlendi. İfestion'a Drypetis'i verdi; o da kendi karısının kız kardeşi ve Darius'un diğer kızıydı, çünkü İfestion'un çocuklarının kendi yeğenleri olmasını istiyordu (Bu aynı zamanda İskender ve İfestion'un yakın ilişkisine de bağlanabilir). Seleukos'a Soğdyalı savaş ağası Spitamenes'in kızı Apama'yı verdi ve aynı şekilde diğer Yoldaşlara da en önemli Medler ve Perslerin kızlarını vererek, toplam seksen kişi evlendiler. Ptolemaios, Frigya satrabı II. Artabazos'un kızı Artakama ile evlenmiştir.

Öncelik sırası

Düğünler Pers usulü kutlanırdı: Damatlar için sandalyeler öncelik sırasına göre yerleştirilirdi; kadeh kaldırıldıktan sonra gelinler içeri girer ve her biri damadının yanına oturur, damatta onları ellerinden tutup öperdi. Kral, tüm düğünler aynı şekilde kutlandığı için ilk evlenen kişi olurdu ve bu törende her zamanki yakınlık ve yoldaşlığından daha fazlasını göstermiştir.

Damatlar, gelinlerini aldıktan sonra onları kendi evlerine götürdüler ve İskender hepsine birer çeyiz verdi. Asyalı kadınlarla evlenmiş olan tüm Makedonyalıların isimlerinin bir listesinin çıkarılmasını emretti; sayıları 10.000'i aşıyordu ve İskender onlara düğün hediyelerini sundu.

— Arrianus

Sonrası

Geleneksel olarak tarihçiler, Makedonyalıların Susa evliliklerine kötü gözle baktıklarını öne sürmüşlerdir; bu durum, İskender'in ölümünden sonra birçok subayın Pers eşlerinden boşanmasıyla kanıtlanmaktadır. Ancak Branko F. van Oppen de Ruiter, bu iddianın asılsız olduğunu ve hiçbir antik kaynağın böyle bir iddiada bulunmadığını açıklamaktadır. Benzer şekilde, tarihçi A. B. Bosworth, Makedonyalıların evliliklere güçlü bir şekilde karşı çıktıklarına dair hiçbir kanıt bulunmadığını belirtmiştir. Tarihçi Elizabeth Baynham ayrıca Seleukos, Nearhos ve Eumenes gibi subayların evliliklerini sürdürdüklerini, hatta yeni aile bağlantılarını siyasi çıkarları için kullandıklarını belirtmiştir. Diğer eşlerin kaderi ise henüz bilinmemektedir ve Krateros ve Amastris gibi bazı boşananlar, karşılıklı siyasi kaygılar nedeniyle dostça ayrılmışlardır.

Kaynakça

Özel

Genel

• Baynham, Elizabeth (2022). "Bosworth on Alexander and the Iranians Revisted: Alexander's Marriages to Persian Brides at Susa: A Study of Arrian, Anabasis 7.4.4-8". Frances Pownall; Sulochana R. Asirvatham; Sabine Müller (Ed.). The Courts of Philip II and Alexander the Great: Monarchy and Power in Ancient Macedonia. Walter de Gruyter. s. 149–168. ISBN 978-3-11-062240-9.