Oksiyartis
Oksiyartis (Eski Farsça : 𐎢𐎺𐎧𐏁𐎫𐎼, Yunanca : Ὀξυάρτης, in Farsça: وخشارد ("Vaxš-ard"), Eski İran dilindeki doğrulanmamış bir formdan: *Huxšaθra-[1]) Baktriya'nın Soğdyalı[2][3] veya Baktriyalı[4] bir soylusuydu. Makedonyalı İskender'in karısı, Roksana'nın babasıdır.
İlk olarak, Bessus'un Ceyhun'u geçerek Soğdya'ya (MÖ 329) çekilmesinde ona eşlik eden şeflerden biri olarak anılır.[5] Bessus'un ölümünden sonra, Oksiyartis karısını ve kızlarını güvenlikleri için Sogdiana'daki bir kaya kalesine bıraktı; kale zaptedilemez olarak kabul edildi, ancak kısa süre sonra İskender'in güçlerinin eline geçti. İskender esirlerine yalnızca saygı ve ilgi göstermekle kalmadı, aynı zamanda Roksana'nın güzelliğinden o kadar etkilendi ki onu karısı yapmak istedi. Bu haberi öğrenen Oksiyartis'in, kendisini büyük bir nezaketle karşılayan İskender'e teslim olmak için acele ettiği söylenir. Kızının kralla MÖ 327'deki düğünü görkemli bir şölenle kutlandı.[6]
Bu olaydan kısa bir süre sonra, Oksiyartis, Chorienes'i kaya kalesini teslim etmeye ikna etmeyi başardı. Daha sonra, İskender tarafından Paropamisadae eyaletinin satrapı olarak atandı.[7] Bu görevi, İskender'in ölümüne (MÖ 323) kadar sürdürdü. Oksiyartis, hem İskender'in ölümünden hemen sonra yapılan eyaletlerin ilk taksimi olan Babil Bölünmesi'nde (MÖ 323) hem de MÖ 321'de Triparadisus'ta kararlaştırılan sonraki taksimde görevinde onaylandı.[8]
Daha sonra Oksiyartis, Eumenes'i desteklemek için küçük bir kuvvet gönderdi; ancak bu generalin MÖ 316'da Gabiene Muharebesi'nden sonra ölmesinin ardından, Oksiyartis'i kendi pozisyonunda onaylama rolünü üstlenmekten memnun olan Antigonos ile anlaşmış gibi görünüyor; zira Oksiyartis istese bile onu elinden almakta zorlanacaktı.[9]
Oksiyartis'in, Seleukos'un Güney Asya'ya diplomatik/askeri akınından önce ölmüş olması muhtemel görünüyor, zira Seleukos, Oksiyartis'ten hiç bahsetmeden Paropamisadae'yi Chandragupta Maurya'ya devretmişti.[10]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "OXYARTES – Encyclopaedia Iranica". www.iranicaonline.org.
- ^ Ahmed, S. Z. (2004), Chaghatai: the Fabulous Cities and People of the Silk Road, West Conshokoken: Infinity Publishing, p. 61.
- ^ Strachan, Edward and Roy Bolton (2008), Russia and Europe in the Nineteenth Century, London: Sphinx Fine Art, p. 87, 978-1-907200-02-1.
- ^ Schmitt, Rüdiger. "OXYARTES". Encyclopaedia Iranica.
- ^ Arrianus, Anabasis Alexandri, iii. 28
- ^ Arrianus, iv. 18-20; Curtius Rufus, Historiae Alexandri Magni, viii. 4; Strabon, Coğrafya, xi. 11; Plütark, Paralel Yaşamlar, "Alexander", 47
- ^ Arrianus, iv. 21, vi. 15; Curtius, ix. 8; Plütark, 58
- ^ Diodorus Siculus, Bibliotheca, xviii. 3, 39; Justinus, Epitome of Pompeius Trogus, xiii. 4; Photius, Bibliotheca, cod. 82, cod. 92
- ^ Diodorus, xix. 14, 48
- ^ Strabon, xv. 2