Sovyetler Birliği Birinci Başbakan Yardımcısı

Sovyetler Birliği Birinci Başbakan Yardımcısı Sovyetler Birliği'nin hükümet başkanı yardımcısıydı. Unvan her zaman tek bir kişi tarafından temsil edilmiyordu, birden fazla başbakan yardımcısı olabilmekteydi Makam, 1923-1946 arasında Halk Komiserleri Konseyi Birinci Başkan Yardımcısı, 1946-1991 arasında Bakanlar Konseyi Birinci Başkan Yardımcısı ve 1991'de Sovyetler Birliği Birinci Başbakan Yardımcısı olarak isimlendirilmiştir.

Birinci başbakan yardımcısı belirli bir politika alanından sorumluydu. Örneğin Kirill Mazurov sanayiden sorumluyken, Dmitri Polyanski tarımdan sorumluydu.^[1] Ayrıca bakanlıkların, devlet komitelerinin ve hükümete bağlı diğer organların faaliyetlerini koordine etmekten sorumluydu. Bir Birinci Yardımcısından bu organlara ekonomik ve sosyal kalkınma planlarının uygulanmasını sağlamak ve hükümetin emir ve kararlarının takip edilip edilmediğini kontrol etmek için hızlı bir şekilde rehberlik etmesi beklenmekteydi. Eğer başbakan (yani Bakanlar Konseyi Başkanı) görevlerini yerine getiremezse, birinci yardımcılardan biri başbakanın dönüşüne kadar geçici başbakan rolünü üstlenirdi.^[2] Örneğin 1970'lerin sonlarında Başbakan Aleksey Kosigin'in sağlığı kötüleştiğinde, Birinci Başbakan Yardımcısı Nikolay Tihonov onun yokluğunda onun adına hareket etmiştir.^[3] Birinci Başbakan Yardımcısı, hükümetin en yüksek karar alma organı olan Yüksek Sovyet Prezidyumu'nun bir üyesiydi.^[1]

Yirmi yedi kişi birinci başbakan yardımcısı makamında görev yapmıştır. İlki 1934'te göreve başlayan Valerian Kuybışev'dir. Lavrenti Beriya, 113 gün görev yaparak makamda en kısa süreyi geçirdi. On yedi yıldan fazla bir süre ile, Vyacheslav Molotov makamda en uzun süreyi geçirdi ve Josef Stalin'in başkanlığının çoğunda ve Georgi Malenkov ve Nikolay Bulganin'in başkanlıkları boyunca bu görevde kaldı.

Birinci Başbakan Yardımcıları listesi

No.^{[not 1]}	Görsel	İsim (Doğum-Ölüm	Görev			Başbakan	Diğer görevleri Birinci Başbakan Yardımcısı	Kaynak
No.^{[not 1]}	Görsel	İsim (Doğum-Ölüm	Görev başlangıcı	Görev bitişi	Görev süresi	Başbakan	Diğer görevleri Birinci Başbakan Yardımcısı	Kaynak
1		Valerian Kuybışev (1888–1935)	14 Mayıs 1934	25 Ocak 1935 †	256 gün	Vyacheslav Molotov	Sovyet Kontrol Komisyonu Başkanı	^[4]^[5]
2		Nikolay Voznesenski (1895–1950)	10 Mart 1941	15 Mart 1946	5 yıl, 5 gün	Vyaçeslav Molotov Josef Stalin	Devlet Planlama Komitesi Başkanı	^[6]
3		Vyaçeslav Molotov (1890–1986)	16 Ağustos 1942	29 Haziran 1957	11 yıl, 106 gün	Josef Stalin Georgi Malenkov Nikolay Bulganin	Dışişleri Bakanı	^[7]^[8]
4		Nikolay Bulganin (1895–1975)	7 Nisan 1950	8 Şubat 1955	4 yıl, 307 gün	Joseph Stalin Georgy Malenkov	Savunma Bakanı	^[9]^[10]
5		Lavrenti Beriya (1899–1953)	5 Mart 1953	26 Haziran 1953	113 gün	Georgi Malenkov	İçişleri Bakanı	^[11]
6		Lazar Kaganoviç (1893–1991)	5 Mart 1953	29 Haziran 1957	4 yıl, 141 gün	Georgi Malenkov Nikolay Bulganin Nikita Kruşçev	İnşaat Malzemeleri Sanayi Bakanı Bakanlar Konseyi Devlet Çalışma ve Sosyal Sorunlar Komitesi Başkanı	^[12]^[13] ^[14]
7		Anastas Mikoyan (1895–1978)	28 Şubat 1955	15 Temmuz 1964	9 yıl, 138 gün	Nikolay Bulganin Nikita Kruşçev	Küba Füze Krizi sırasında Küba'ya giden baş diplomat	^[15]
8		Mihail Pervuhin (1904–1974)	28 Şubat 1955	5 Temmuz 1957	2 yıl, 127 gün	Nikolay Bulganin	Devlet Ekonomik Komisyonu Güncel Ekonomik Planlama Başkanı	^[16]
9		Maksim Saburov (1900–1977)	28 Şubat 1955	5 Temmuz 1957	2 yıl, 127 gün	Nikolay Bulganin	Devlet Planlama Komitesi Başkanı	^[17]
10		Josef Kuzmin (1910–1996)	28 Şubat1955	5 Temmuz 1957	2 yıl, 127 gün	Nikolay Bulganin	Devlet Planlama Komitesi Başkanı	^[18]
11		Frol Kozlov (1908–1965)	31 Mart 1958	4 Mayıs 1960	2 yıl, 34 gün	Nikita Kruşçev	Devlet Planlama Komitesi Başkanı	^[19]
12		Aleksey Kosigin (1904–1980)	4 Mayıs 1960	15 Ekim 1964	4 yıl, 164 gün	Nikita Kruşçev	—	^[20]
13		Dmitri Ustinov (1908–1984)	13 Mart 1963	26 Mart 1965	2 yıl, 13 gün	Nikita Kruşçev Aleksey Kosigin	—	^[21]
14		Kirill Mazurov (1914–1989)	26 Mart 1965	28 Kasım 1978	13 yıl, 247 gün	Aleksey Kosigin	Belarus Komünist Partisi Birinci Sekreteri	^[22]
15		Dmitri Polyanski (1917–2001)	2 Ekim 1965	2 Şubat 1973	7 yıl, 123 gün	Aleksey Kosigin	—	^[23]
16		Nikolay Tihonov (1905–1997)	2 Eylül 1976	23 Ekim 1980	4 yıl, 51 gün	Aleksey Kosigin	—	^[24]
17		Ivan Arkhipov (1907–1998)	27 Ekim 1980	4 Ekim 1986	5 yıl, 342 gün	Nikolay Tihonov Nikolay Rıjkov	—	^[25]
18		Haydar Aliyev (1923–2003)	24 Kasım 1982	23 Ekim 1987	4 yıl, 333 gün	Nikolay Tihonov Nikolay Rıjkov	Azerbaycan Komünist Partisi Birinci Sekreteri	^[26]^[27]
19		Andrey Gromıko (1909–1989)	24 Mart 1983	2 Temmuz 1985	2 yıl, 100 gün	Nikolay Tihonov	Dışişleri Bakanı	^[28]^[29]
20		Nikolay Talizin (1929–1991)	14 Ekim 1985	1 Ekim 1988	2 yıl, 353 gün	Nikolay Rıjkov	Devlet Planlama Komitesi Başkanı	^[30]
21		Vsevolod Murahovski (1926–2017)	1 Kasım 1985	7 Ocak 1989	3 yıl, 218 gün	Nikolay Rıjkov	Bakanlar Konseyi Tarım Komitesi Başkanı	^[31]
22		Yuri Maslyukov (1937–2010)	5 Şubat 1988	26 Aralık 1990	2 yıl, 324 gün	Nikolay Rıjkov	Devlet Planlama Komitesi Başkanı	^[32]^[33]
23		Lev Voronin (1928–2008)	17 Temmuz 1989	26 Aralık 1990	1 yıl, 162 gün	Nikolay Rıjkov	—	^[34]
24		Vladilen Nikitin (1936–2021)	27 Temmuz 1989	30 Ağustos 1990	1 yıl, 34 gün	Nikolay Rıjkov	—	^[35]
25		Vladimir Veliçko (doğum 1937)	15 Ocak 1991	26 Kasım 1991	315 gün	Valentin Pavlov İvan Silayev	Ağır Makine İmalat Bakanı	^[36]^[37]
26		Vitaly Doguzhiyev (1935–2016)	15 Ocak 1991	26 Kasım 1991	315 gün	Valentin Pavlov İvan Silayev	—	^[37]
27		Vladimir Şcherbakov (doğum 1949)	16 Mayıs 1991	26 Kasım 1991	194 gün	Valentin Pavlov İvan Silayev	—	^[37]

Dipnotlar

^ Sıralama resmî değildir.

Kaynakça

^ ^a ^b Huskey, Eugene (1992). Executive Power and Soviet Politics: The Rise and Decline of the Soviet State. M.E. Sharpe. ISBN 1-56324-059-9.
^ "ЗАКОН О СОВЕТЕ МИНИСТРОВ СССР". 24 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2025.
^ Zemtsov, Ilya (1989). Chernenko: The Last Bolshevik: The Soviet Union on the Eve of Perestroika. New Brunswick, N.J: Transaction Publishers. s. 119. ISBN 0-88738-260-6.
^ Shepilov, Dmitri; Austin, Anthony; Bittner, Stephen (2007). The Kremlin's Scholar: A Memoir of Soviet Politics under Stalin and Khrushchev. Yale University Press. s. 403. ISBN 978-0-300-09206-6.
^ Hollander, Paul (2006). From the Gulag to the Killing Fields: Personal Accounts of Political Violence and Repression in Communist States. ISI Books. s. 113. ISBN 1-932236-78-3.
^ McCauley, Martin (1997). Who's Who in Russia since 1900. Routledge. ss. 224-225. ISBN 0-415-13898-1.
^ Phillips, Steven (2000). Lenin and the Russian Revolution. Heinemann. s. 89. ISBN 0-435-32719-4.
^ Ulam, Adam (2007). Stalin: The Man and his Era. Tauris Parke Paperbacks. s. 508. ISBN 978-1-84511-422-0. 11 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.
^ Trahair, R.C.S. (2004). Encyclopedia of Cold War Espionage, Spies, and Secret Operations. Greenwood Publishing Group. s. 69. ISBN 0-313-31955-3.
^ Siddiqi, Asif Azam (2010). The Red Rockets' Glare: Spaceflight and the Soviet Imagination, 1857–1957. Cambridge University Press. s. 266. ISBN 978-0-521-89760-0. 11 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.
^ Service, Robert (2009). History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-first Century. Penguin Books Ltd. s. 332. ISBN 978-0-14-103797-4. ^{[ölü/kırık bağlantı]}
^ Rogovin, Vadim Zakharovich (2009). Stalin's Terror of 1937–1938: Political Genocide in the USSR. Mehring Books. s. 332. ISBN 978-1-893638-04-4. 11 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.
^ McCauley, Martin (1997). Who's Who in Russia since 1900. Routledge. s. 106. ISBN 0-415-13898-1.
^ McAuley, Alastair (1979). Economic Welfare in the Soviet Union: Poverty, Living standards, and Inequality. University of Wisconsin Press. s. 2000. ISBN 0-04-335038-0.
^ Микоян Анастас Иванович [Anastas Ivanovich Mikoyan] (Rusça). War Heroes. 20 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
^ Первухин, Михаил Георгиевич [G. Pervukhin, Mikhail] (Rusça). War Heroes. 31 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
^ Сабуров, Максим Захарович [Maksim Zakharovich Saburov] (Rusça). hrono. 16 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
^ Государственная власть СССР: Высшие органы власти и управления и их руководители: 1923—1991 [The state power of the USSR: Higher authorities and governments and their leaders: 1923–1991]. Moscow, Russian Federation: Историко-биографический справочник./Сост. В. И. Ивкин. 2004. s. 69. ISBN 978-5-8243-0014-7.
^ Фрол Романович КОЗЛОВ [Frol Romanovich Kozlov] (Rusça). proekt-wms.narod.ru. 21 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
^ Trahair, R.C.S. (2004). Encyclopedia of Cold War Espionage, Spies, and Secret Operations. Greenwood Publishing Group. s. 37. ISBN 0-313-31955-3.
^ Устинов, Дмитрий Фёдорович [Ustinov, Dmitry Fedorovich] (Rusça). warheroes.ru. 29 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
^ Мазуров Кирилл Тимофеевич [Kirill Trofimovich Mazurov] (Rusça). hrono.ru. 20 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
^ Полянский, Дмитрий Степанович [Polyansky, Dmitry Stepanovich] (Rusça). Pseudology. 26 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
^ Ploss, Sidney (2010). The Roots of Perestroika: The Soviet Breakdown in Historical Context. McFarland & Company. s. 219. ISBN 978-0-7864-4486-1.
^ Ziyang, Zhao; Bao, Pu; Chiang, Renee (1998). Prisoner of the State: The Secret Journal of Zhao Ziyang. Routledge. s. 289. ISBN 1-4391-4938-0. 14 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.
^ "Azerbaijan's Geidar Aliev dies at 80". China Daily. 16 Aralık 2003. 17 Aralık 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
^ Eastern Europe and the Commonwealth of Independent States. Routledge. 1998. s. 156. ISBN 1-85743-058-1. 10 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.
^ Ploss, Sidney (2010). The Roots of Perestroika: The Soviet Breakdown in Historical Context. McFarland & Company. s. 217. ISBN 978-0-7864-4486-1.
^ Laird, Robin F., Hoffmann, Erik P.; Fleron, Fredrick J. (1991). Soviet Foreign Policy: Classic and Contemporary Issues. Transaction Publishers. ss. 445-46. ISBN 0-202-24171-8.
^ "Nikolai Talyzin, 62; Assisted Gorbachev in Starting Reforms". The New York Times. 26 Ocak 1991. 4 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.
^ "Всеволод Серафимович Мураховский" [Vsevolod Seraphimovich Murakhovski]. portrets.ru. 13 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2011.
^ "Скончался депутат Госдумы от КПРФ Юрий Маслюков" [Yuri Maslyukov, a Communist Party State Duma Deputy dies]. Gazeta.ru. 1 Nisan 2010. 6 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2011.
^ Маслюков Юрий Дмитриевич [Yuri Dmitriyevich Maslyukov] (Rusça). hrono. 1 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2011.
^ Воронин, Лев Алексеевич [Voronin, Lev Alekseyevich] (Rusça). moscow-tombs.narod.ru. 10 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2011.
^ Abrosimov, Igor. Н – Свод персоналий [H – Set of personalities] (Rusça). proza.ru. 20 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2011.
^ Schulz-Torge, Ulrich-Joachim (1992). Who Was Who in the Soviet Union. K. G. Saur Verlag. s. 232. ISBN 978-3-598-10810-5.
^ ^a ^b ^c Shevchenko, Iulia (2004). The Central Government of Russia: From Gorbachev to Putin. Ashgate Publishing. s. 32. ISBN 978-0-7546-3982-4.

[4] Sıralama resmî değildir.

[Huskey1992-1] Huskey, Eugene (1992). Executive Power and Soviet Politics: The Rise and Decline of the Soviet State. M.E. Sharpe. ISBN 1-56324-059-9.

[2] "ЗАКОН О СОВЕТЕ МИНИСТРОВ СССР". 24 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2025.

[3] Zemtsov, Ilya (1989). Chernenko: The Last Bolshevik: The Soviet Union on the Eve of Perestroika. New Brunswick, N.J: Transaction Publishers. s. 119. ISBN 0-88738-260-6.

[5] Shepilov, Dmitri; Austin, Anthony; Bittner, Stephen (2007). The Kremlin's Scholar: A Memoir of Soviet Politics under Stalin and Khrushchev. Yale University Press. s. 403. ISBN 978-0-300-09206-6.

[6] Hollander, Paul (2006). From the Gulag to the Killing Fields: Personal Accounts of Political Violence and Repression in Communist States. ISI Books. s. 113. ISBN 1-932236-78-3.

[Voznesensky-7] McCauley, Martin (1997). Who's Who in Russia since 1900. Routledge. ss. 224-225. ISBN 0-415-13898-1.

[Molotov-8] Phillips, Steven (2000). Lenin and the Russian Revolution. Heinemann. s. 89. ISBN 0-435-32719-4.

[9] Ulam, Adam (2007). Stalin: The Man and his Era. Tauris Parke Paperbacks. s. 508. ISBN 978-1-84511-422-0. 11 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.

[10] Trahair, R.C.S. (2004). Encyclopedia of Cold War Espionage, Spies, and Secret Operations. Greenwood Publishing Group. s. 69. ISBN 0-313-31955-3.

[stalinbulganin-11] Siddiqi, Asif Azam (2010). The Red Rockets' Glare: Spaceflight and the Soviet Imagination, 1857–1957. Cambridge University Press. s. 266. ISBN 978-0-521-89760-0. 11 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.

[goodgobad-12] Service, Robert (2009). History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-first Century. Penguin Books Ltd. s. 332. ISBN 978-0-14-103797-4. ^{[ölü/kırık bağlantı]}

[13] Rogovin, Vadim Zakharovich (2009). Stalin's Terror of 1937–1938: Political Genocide in the USSR. Mehring Books. s. 332. ISBN 978-1-893638-04-4. 11 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.

[14] McCauley, Martin (1997). Who's Who in Russia since 1900. Routledge. s. 106. ISBN 0-415-13898-1.

[15] McAuley, Alastair (1979). Economic Welfare in the Soviet Union: Poverty, Living standards, and Inequality. University of Wisconsin Press. s. 2000. ISBN 0-04-335038-0.

[16] Микоян Анастас Иванович [Anastas Ivanovich Mikoyan] (Rusça). War Heroes. 20 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.

[Peruvkhin-17] Первухин, Михаил Георгиевич [G. Pervukhin, Mikhail] (Rusça). War Heroes. 31 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.

[saburov-18] Сабуров, Максим Захарович [Maksim Zakharovich Saburov] (Rusça). hrono. 16 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.

[kuzmin-19] Государственная власть СССР: Высшие органы власти и управления и их руководители: 1923—1991 [The state power of the USSR: Higher authorities and governments and their leaders: 1923–1991]. Moscow, Russian Federation: Историко-биографический справочник./Сост. В. И. Ивкин. 2004. s. 69. ISBN 978-5-8243-0014-7.

[kozlov-20] Фрол Романович КОЗЛОВ [Frol Romanovich Kozlov] (Rusça). proekt-wms.narod.ru. 21 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.

[21] Trahair, R.C.S. (2004). Encyclopedia of Cold War Espionage, Spies, and Secret Operations. Greenwood Publishing Group. s. 37. ISBN 0-313-31955-3.

[22] Устинов, Дмитрий Фёдорович [Ustinov, Dmitry Fedorovich] (Rusça). warheroes.ru. 29 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.

[mazurov-23] Мазуров Кирилл Тимофеевич [Kirill Trofimovich Mazurov] (Rusça). hrono.ru. 20 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.

[24] Полянский, Дмитрий Степанович [Polyansky, Dmitry Stepanovich] (Rusça). Pseudology. 26 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.

[25] Ploss, Sidney (2010). The Roots of Perestroika: The Soviet Breakdown in Historical Context. McFarland & Company. s. 219. ISBN 978-0-7864-4486-1.

[26] Ziyang, Zhao; Bao, Pu; Chiang, Renee (1998). Prisoner of the State: The Secret Journal of Zhao Ziyang. Routledge. s. 289. ISBN 1-4391-4938-0. 14 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.

[27] "Azerbaijan's Geidar Aliev dies at 80". China Daily. 16 Aralık 2003. 17 Aralık 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.

[28] Eastern Europe and the Commonwealth of Independent States. Routledge. 1998. s. 156. ISBN 1-85743-058-1. 10 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2016.

[29] Ploss, Sidney (2010). The Roots of Perestroika: The Soviet Breakdown in Historical Context. McFarland & Company. s. 217. ISBN 978-0-7864-4486-1.

[30] Laird, Robin F., Hoffmann, Erik P.; Fleron, Fredrick J. (1991). Soviet Foreign Policy: Classic and Contemporary Issues. Transaction Publishers. ss. 445-46. ISBN 0-202-24171-8.

[talyzin-31] "Nikolai Talyzin, 62; Assisted Gorbachev in Starting Reforms". The New York Times. 26 Ocak 1991. 4 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2011.

[Vsevolod-32] "Всеволод Серафимович Мураховский" [Vsevolod Seraphimovich Murakhovski]. portrets.ru. 13 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2011.

[33] "Скончался депутат Госдумы от КПРФ Юрий Маслюков" [Yuri Maslyukov, a Communist Party State Duma Deputy dies]. Gazeta.ru. 1 Nisan 2010. 6 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2011.

[34] Маслюков Юрий Дмитриевич [Yuri Dmitriyevich Maslyukov] (Rusça). hrono. 1 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2011.

[35] Воронин, Лев Алексеевич [Voronin, Lev Alekseyevich] (Rusça). moscow-tombs.narod.ru. 10 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2011.

[36] Abrosimov, Igor. Н – Свод персоналий [H – Set of personalities] (Rusça). proza.ru. 20 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2011.

[37] Schulz-Torge, Ulrich-Joachim (1992). Who Was Who in the Soviet Union. K. G. Saur Verlag. s. 232. ISBN 978-3-598-10810-5.

[heavyminister-38] Shevchenko, Iulia (2004). The Central Government of Russia: From Gorbachev to Putin. Ashgate Publishing. s. 32. ISBN 978-0-7546-3982-4.

[1]

[2]

[3]

[not 1]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

g t d Sovyetler Birliği konuları
Semboller	Bayrak Arma (Cumhuriyetler) Marş
Tarih	Ekim Devrimi Rus İç Savaşı Kuruluşu Sovyetler Birliği’nde Millî Sınırların Belirlenmesi II. Dünya Savaşı Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar Soğuk Savaş Çin-Sovyet ayrılığı Destalinizasyon 1956 Gürcistan protestoları Anti Parti Grubu Kruşçev çözülmesi Uzay Programı 1965 Sovyet ekonomik reformu Durgunluk Leonid Brejnev'in etkisi Glasnost ve Perestroyka 1989 Devrimleri 1991 Sovyetler Birliği darbe girişimi Yıkılış Sovyet sonrası ülkeler Askerî tarih LGBT tarihi
Coğrafya	Cumhuriyetler (Özerk) Oblast (Özerk) Özerk Okrug Kapalı şehir
Devlet yapısı	Siyaset Anayasa 1918 1924 1936 1977 Lider Devlet Başkanı Hükûmet Başbakan Başbakan Yardımcısı Parlamento Komünist Parti Seçimler İdari yapılanma Başkent Dış ilişkiler Emperyalizm
Silahlı Kuvvetler	Stavka Savunma Bakanlığı Genelkurmay Başkanlığı Kızıl Ordu Sovyet Hava Kuvvetleri Sovyet Deniz Kuvvetleri Gizli polis
Hukuk	İnsan Hakları
Ekonomi	Para birimi Sovyet tipi ekonomik planlama Ulaşım Birinci Beş Yıllık Plan Altıncı Beş Yıllık Plan 1956-1962 ücret reformu Sturmovşçina Bilim ve teknoloji
Toplum	Demografi Dil Din İslam Hristiyanlık Yahudilik Eğitim Spor Resmi tatiller Tatil hakları Göç Nostalji
İletişim	Gazete İnternet Posta Posta pulları Radyo Televizyon
Kültür ve Sanat	Edebiyat Dans Sinema Goskino Müzik Felsefe
Bilim ve teknoloji	Komünist Akademi SSCB Bilimler Akademisi Veteriner tıp
SSCB portalı