Kurtuluş Parkı

Kurtuluş Parkı
Tür	Şehir parkı
Konum	Çankaya, Ankara, Türkiye
Koordinatlar	39°55′36″K 32°51′48″D
Yüzölçümü	86.000 m²
Açılış	1980
İşletmeci	Ankara Büyükşehir Belediyesi
Durum	Etkin

Kurtuluş Parkı, Ankara'nın merkezinde, Cumhuriyet döneminin ilk yeşil alanlarından birisi olarak kent halkına 1930'lardan itibaren hizmet veren bir alandır.

Fidanlık Mahallesi'nde yer alır. 1980 yılında resmen park olarak hizmete girmiştir. Parkın kurulu olduğu alan, Ankara'nın ilk fidanlıklarındandır.

Toplam alanı 86.200 metrekare olan park, 2000 yılında yeniden düzenlenmiştir. Parkta 49.000 metrekare çim alan ile 2.000 metrekare havuz alanı vardır. Ayrıca piknik alanı, çocuk oyun alanları ve spor alanları bulunur.

Odunsu bitki türü açısından zengin olan Kurtuluş Parkı'ndaki ağaç türleri arasında Akdeniz, Ege ve Batı Karadeniz'de doğal olarak yetişen, Ankara'da yetişmesi beklenmeyen Pırnal meşesinin üç örneği ile anıt ağaç olarak tescil edilmiş olan bir alıç türü bulunur.

Geçmişi

Kurtuluş Parkı, Haziran 2024

Park'ın bulunduğu yer, Osmanlı döneminde kısmen boş bir arazi idi. Cumhuriyet döneminde bu arazi 1931'de kamulaştırılıp Ankara'nın ağaçlandırılması için fidanlık olarak tesis edilmiştir. Kamulaştırılan alan, bugünkü Kurtuluş Parkı'nın yanı sıra Kâzım Özalp Caddesi (günümüzdeki adı Ziya Gökalp Caddesi) ile Servi Sokak arasındaki araziyi de kapsamaktaydı.

Kamulaştırılan arazide oluşturulan fidanlık, 1928'de kurulan Atatürk Oman Çiftliği Fidanlığı'ndan sonra Ankara'nın ikinci fidanlığıdır. O dönemde yeni kurulan Bahçeler Amirliği'nin bulunduğu bu fidanlıktan büyütülen ağaçlar, Ankara'nın çevre illerine ve köylere dağıtılırdı.

Selim Turan'ın Sarıkız heykeli 1993'te parka yerleştirildi.

Fidanlık, zamanla kent içindeki en önemli hava alma noktalarından biri olarak işlev görmeye başladı. 1935 yılında bu bölgede bir park oluşturuldu; 180 dönümlük alan ise fidanlık olarak ayrıldı. Ankara Koleji ile fidanlığın arasından geçen İncesu Deresi bu dere çevre semtlerdeki çocuklar için yaz aylarında bir yüzme havuzu işlevi görürdü. Çarşamba ve Cumartesi günleri, İncesu Deresi yanında pazar kurulurdu.

Park, 1950'lerde doğu-batı aksında uzanan Ziya Gökalp Caddesi ile bölündü ve küçük bir parçası yok oldu. 1950'li yıllardan itibaren bir süre kaderine terk edilen fidanlık, tamamen parka dönüştürülmek istendi. 1961-1963 yılları arasında 110bin metrekarelik bir park oluşturuldu ve Kurtuluş Parkı adıyla 1963 yılında halkın kullanımına girdi Park, adını o zamanlar bağlı olduğu Kurtuluş mahallesinden almıştır.

1980 yılında Kurtuluş Parkı resmen park olarak hizmete girdi. 1994 yılında birinci derece doğal SİT statüsünde bir kentsel peyzaj ögesi ilan edildi.

Türkiye'nin ilk yapay buz pisti 1981'de bir özel teşebbüs tarafından “Atatürk Buz Pateni ve Spor Tesisleri” adıyla 1981'de parkın içinde açıldı. 1993 yılında parka, heykeltraş Selim Turan'ın Sarıkız heykeli dikildi. 12 metrelik yüksek bir kaidenin üzerinde yer alan heykel, çok ince bakır plakalardan oluşur ve rüzgârla hareket edecek bilyeli bir kutu üzerine monte edilmiştir; bu sayede rüzgarla hareket eder. Nikâh Salonu, sokak hayvanları sağlık merkezi park içine kurulan tesislerdendir.