Kuğulu Park
| Kuğulu Park | |
|---|---|
 | |
 | |
| Tür | Şehir parkı |
| Konum |  Çankaya, Ankara, Türkiye |
| Koordinatlar | 39°54′07″K 32°51′37″D / 39.90194°K 32.86028°D |
| Yüzölçümü | 7.743 m² |
| Açılış | 1958 |
| İşletmeci | Çankaya Belediyesi |
| Durum | Etkin |
Kuğulu Park, Ankara şehrinin Kavaklıdere mahallesinde bulunan, mahallenin simgesi olmuş parktır.
Tunalı Hilmi Caddesi, Atatürk Bulvarı ve Polonya Caddesi'nin arasındadır ve bu üç cadde arasında geçiş noktası olarak işlev görür. 1958'de yapılmış, 1970'lerde popüler hale gelmiştir. Adını parkın ortasındaki havuzunda yaşayan kuğulardan alır. Ankara Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu tarafından sit alanı olarak belirlenmiştir.
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Kuğulu parkın bulunduğu arazi, park olmadan önce içinden dere geçen kavaklık bir araziydi. Tunalı Hilmi Caddesi'ni de kapsayan Kavaklıdere semti, ismini bu dere ve kavak ağaçlarından alır.[1]
Arazinin güney tarafında Polonya Sefaretinin bahçeleri, kuzeyinde ise Kavaklıdere Şarapları'nın sahibi Sevda ve Cenap çiftinin 1955'te yaptırdığı And Evi vardı.[2][3]
Kavaklıdere'den arta kalan gölet ve çevresi arazi 1958'de Ankara Belediyesi tarafından park haline getirilmiştir.[4] 1957'de Atatürk Bulvarı'nın genişletilmesi için Polonya Sefareti topraklarının bir kısmı alındığından, 1964'te Polonya'nın bu kaybını tazmin etmek için Sefaret topraklarına bitişik başka topraklar ve bu arada Kuğulu Park'ın bir kısmı sefarete verildi.[5]
Başta halktan fazla ilgi görmeyen park, Vedat Dalokay'ın belediye başkanlığı (1973-77) sırasında yeniden düzenlenince popüler bir yer oldu.[4] Parkın adı, 1975'te Viyana Belediyesi tarafından hediye edilen, Viyana ve Ankara adı verilen iki beyaz kuğudan gelir.[4][6][7] İlk yapıldığında "Kavaklıdere Parkı" denilen park, kuğuların yaşamaya başlaması ile "Kuğulu Park" adını aldı.
Parka daha sonra başka ülkelerden de kuğular, ördekler ve kazlar gelmiş; kuğulardan üçü 1980'den sonra Seymenler Parkı'na nakledilmiştir.[8] Bu kuğular daha sonra değişik zamanlarda Kuğulu Park'a geri dönmek için uçarken yüksek binalara veya ağaçlara çarpma sonucu ölmüşlerdir.[8] Park'ta hâlen bulunan kara kuğular (Cygnus atratus) Çin hükûmetinin hediyeleridir ve Pekin'den gelmişlerdir.[9]
2007'de hizmete açılan ve parkın yanından geçen Kuğulu Alt Geçidi inşaatı sırasında, parkın kaldırılacağı söylentileri üzerine 2006'da protesto gösterileri düzenlendi. 2008 yılında, alt geçitin Kuğulu Park'taki bazı ağaçların kurumasına neden olduğu iddia edilmiştir.[10]
Park, Kültür Bakanlığı Ankara Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu tarafından 2012'de sit alanı olarak belirlendi. Parka bitişik olan And Evi ve bahçesi de Anıtlar Kurulu kararı ile koruma altındadır.[11][12] Koruma Kurulundan alınan izinle baştan aşağı yeniden düzenlenen ve 14 Şubat 2013'te tekrar açıldı.[13]
Fauna ve flora
[değiştir | kaynağı değiştir]7 bin 743 m² alana sahip[14] parkta havuzda yüze kuğu, kaz ve ördeklerle birlikte 24 farklı kuş türü bulunur.[15] Kavak, çınar, erguvan ve alıç ağaçları ile çeşitli çalı grupları ve mevsimlik çiçekler yer alır.[16][17][18]
Heykeller
[değiştir | kaynağı değiştir]Heykeltraş Attila Onaran'ın 1977'de belediyeye hibe ettiği çelik malzemeden yapılmış Ayakta Öpüşenler adlı heykel parkın simgelerindendir.[19][not 1]
Parkın girişinde, Ümit Öztürk'in eseri olan Tunalı Hilmi heykeli 2006'da dikilmiştir.[20]
Eleştiriler
[değiştir | kaynağı değiştir]Kuğulu Park, Ankara Hayvan Özgürlüğü İnisiyatifi bir hayvan hapisanesi olarak nitelendirilmiş; parktan kaçmamaları için kuşların kanatlarınının kırılması ve ya dikilmesi, doğada akan suda 2–3 km'ye kadar uzanan bir bölgede yaşayan hayvanların yaşamlarını sürdürebilmeleri için 370 metrekarelik havuzun yetersiz olması nedeniyle eleştirilmiştir.[21]
Görüntüler
[değiştir | kaynağı değiştir]-
Kuğular -
Parktan bir görünüm -
Parktan bir görünüm -
Park içinde bulunan bir sanat çalışması -
Park içindeki çeşme -
Attila Onaran'a ait Öpüşenler heykeli -
Kuğulu park kuşlarının gösterildiği pano
.jpg)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Kuğulu Park". Ankararehberi.gen.tr. Erişim tarihi: 21 Ocak 2010.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Semt Tarihçesi Kapsamında İlhami Atayolu ile Yapılan Söyleşi Notları". Kavaklıdere Dayanışma ve Güzelleştirme Derneği. 18 Haziran 2009. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011.
- ^ Renda, Günsel (2004). Ankara: başkentin tarihi, arkeolojisi ve mimarisi. Ankara Enstitüsü Vakfı. ss. 286. sayfa. ISBN 9759584832, ISBN 9789759584832.
- ^ a b c "Yeni Mezunlardan Kuğulu Park Projesi". Basında Bilkent. 21 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011.
- ^ "Ankara'daki Polonya Sefaretinin tarihi". Polonya Cumhuriyeti Büyükelçiliği, Ankara. 23 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011.
- ^ Yaşar Sökmensüer (20 Mart 2009). "Dalokay anısına". 4 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011.
- ^ "BİR BİLENLE GEZİYORUZ: KAVAKLIDERE - Fotoğraf Sanatı Kurumu Derneği". fsk.org.tr. 24 Ocak 2025. 15 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2025.
- ^ a b Aslanbey, D., Gürkan, M. Sağlan, M. (1988). "Kuğularda Musculus Extensor Pollicis Brevis'in Tenektomisi ile Uçma Yeteneğinin Ortadan Kaldırılması Üzerine Çalışmalar" (PDF). A.Ü. Vet Fak. Derg. Cilt 35. ss. 104-109. 1 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)21 Ocak 2011.
- ^ "Ankara'nın kalbinin attığı yer: Tunalı Hilmi". Hürriyet. Erişim tarihi: 22 Ocak 2011.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Altgeçit Kuğulu kavaklarını kurutuyor". Cumhuriyet. 22 Ağustos 2008. 4 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011.
- ^ "Kuğulu Park ve Yakın Çevresi Düzenlemesi Yarışması - Satınalma". 4 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011.
- ^ "Kuğulu Park'ta kuruyan ağaçlar temizlendi!". Doğan Haber Ajansı. 6 Ocak 2011. 14 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2011.
- ^ "Yeni Yıl Kutlamaları Kuğulu'da". Haberler. 26 Aralık 2013. 27 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2025.
- ^ "Kuğulu Park - Çankaya Belediyesi". www.cankaya.bel.tr. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2025.
- ^ "Kuğulu Park'ta Kuş Tanıtım Panoları". 7 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011.
- ^ "Şimdi de Kuğulu Park!". yapi.com.tr. 19 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011.
- ^ "Kuğulu Park'ta Kuş Tanıtım Panoları". Doğa derneği. 7 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2011.
- ^ Dosya:Kuğulu park kuşları.jpg resmine göre.
- ^ a b GÜNDÜZALP, TANJU (20 Temmuz 2022). ""Öpüşenler" bir eser, bir sanatçı ve binbir doğru". Ayrancım. 20 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2025.
- ^ "Tunalı hilmi – kuğulu park". 7 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011.
- ^ "'Bir açık hava hapishanesi' olarak Kuğulu Park: Bu kuğular aslında birer tutsak". 12 Nisan 2024. 9 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2025.
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Kuğulu Park ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
- Kuğulu Park ve Yakın Çevresi Proje Yarışması 29 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.