Halep Muharebesi (2024)
| Halep Muharebesi (2024) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Suriye İç Savaşı sırasında 2024 Suriyeli muhaliflerin taaruzu'nun parçası | |||||||
,_Aleppo.svg) Halep şehri ve çevresindeki savaş haritası Suriye muhalefeti tarafından kontrol edilmektedir.
Suriye Demokratik Güçleri tarafından kontrol edilmektedir. | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
 Suriye Kurtuluş Hükûmeti Suriye Geçici Hükûmeti |
 Suriye Rusya[1][2] İran Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi[3][a] | ||||||
| Çatışan birlikler | |||||||
|
Askerî Operasyonlar Komutanlığı  Ecnadu'l Kavkaz[12] Ceyş'ül-Muhacirin vel-Ensar[12] |
| ||||||
| Kayıplar | |||||||
| Düzinelerce isyancı öldürüldü[15] |
Düzinelerce asker öldürüldü[10] | ||||||
| 22 sivil öldürüldü[16][17] | |||||||
29 Kasım 2024 tarihinde Suriyeli muhalif grup Hey'etu Tahrîri'ş-Şâm, Askerî Operasyonlar Komutanlığına bağlı Türkiye destekli müttefik gruplarla birlikte Suriye Arap Ordusunun kontrolündeki Halep şehrine girdi.[18][19][20] Savaş, geniş çaplı bir isyancı saldırısının üçüncü gününde başladı. 2012'de başlayan ve 2016'da Esad yönetiminin isyancıları kentten çıkarmasıyla sona eren bir önceki savaştan[21] bu yana Halep'te ilk kez çatışmalar yaşandı.[15][22][23]
30 Kasım 2024'te muhalif gruplar, hükûmet yanlısı güçlerin çöküşünün ortasında şehrin büyük bölümünü ele geçirdi.[24][25]
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]27 Kasım 2024 tarihinde Hey'etu Tahrîri'ş-Şâm liderliğindeki Suriyeli muhalif gruplar Kuzeybatı Suriye'de hükûmet yanlısı güçlere karşı bir saldırı başlattı. Mart 2020 İdlib ateşkesinden bu yana çatışmanın tarafları arasında bir ilk olan bu saldırı, muhalif güçlerin onlarca köyü hızla ele geçirmesiyle sonuçlandı. Saldırı sırasında isyancıların Halep ve İdlib vilayetlerinde 70 bölgeyi ele geçirdiği ve yaklaşık 10.000 sivilin çatışmalardan kaçarak Suriye'nin kuzeybatısındaki İdlib kırsalına sığındığı bildirildi.[26][27]
Muharebe
[değiştir | kaynağı değiştir]Halep'in düşüşü
[değiştir | kaynağı değiştir]29 Kasım 2024'te isyancı güçler Halep'in dış mahallelerine yaklaştı. Ordunun dört T-55 tankını terk ettiği Halsa, er-Raşidin ve Han Tuman'ı ele geçirdiler.[28]
Öğleden sonra isyancılar iki bomba yüklü araçla çifte intihar saldırısı gerçekleştirdikten sonra şehrin Hamdaniye ve Yeni Halep mahallelerine girdiler.[22] Günün ikinci yarısında muhalif güçler şehrin beş bölgesini, el-Hamdaniye, Yeni Halep, 3000 Apartmanı, el-Camiliye ve Selahaddin bölgelerini ele geçirdiler. Şehrin merkezi de dahil olmak üzere başka yerlerinde de çatışmalar yaşandığı bildirildi.[24] Gece yarısı itibarıyla muhalif güçler es-Sukariyye, el-Furkan, el-Edhemiye ve Seyf'ül-Devle bölgelerinin bir kısmını ele geçirmiş ve Halep'in ana meydanının kontrolünü ele geçirdiklerini iddia etmişlerdir.[29][30][31]
İsyancıların ana mahallelere girmesinden saatler sonra binlerce sivil, çoğu Lazkiye ve Selemiye'ye gitmek üzere ana Hanasır Athriya kavşağından şehri terk etti.[32]
İsyancı güçler, Halep sakinlerine "güvenliğiniz için" doğuya doğru hareket etmeleri çağrısında bulunan tahliye uyarıları yayınladı.[33] Suriye devlet medyası, isyancılar tarafından fırlatılan mermilerin Halep Üniversitesindeki öğrenci evlerine isabet ettiğini ve ikisi öğrenci olmak üzere dört kişinin öldüğünü bildirdi.[34]
İsyancı güçler 30 Kasım 2024'ün erken saatlerinde Halep Kalesi'ni, şehirdeki hükûmet merkezini[29][35] ve şehrin "yarısından fazlasını" ele geçirdi.[36] Sabaha karşı isyancı güçler Halep'in büyük bölümünün kontrolünü ele geçirmiş, çok az direnişle karşılaşmış ve hükûmet yanlısı birlikleri es-Sefire'ye doğru geri çekilmeye zorlamıştı.[25] Hükûmet güçleri ve İranlı milisler Halep'in kuzeydoğusundaki birkaç mahalleyi kontrol altında tutmaya devam ettiler.[37] Rus güçleri şehir çevresindeki en az üç askeri üssü terk etti.[38]
Suriyeli isyancılar ve SDG arasında çatışmalar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kürt liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri, hükûmet yanlısı güçlerin çekilmesinin ardından Halep Uluslararası Havalimanı ve Şeyh Neccar bölgesini işgal etti.[3] Kürtlerin elindeki Şeyh Maksud mahallesine yapılan saldırı engellendi ve 3 isyancı esir alındı.[39] Akşam saatlerinde isyancılar Halep Havalimanı'nın kontrolünü çatışma olmaksızın SDG'den aldı.[40] Rus uçakları tarafından gerçekleştirildiği bildirilen bir hava saldırısında şehirde 16 sivil öldü ve 20 sivil yaralandı.[17] Şehrin dış mahallelerindeki isyancı takviye güçlerine yönelik diğer iki hava saldırısında ise 20 savaşçı öldü.[41]
O gün, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi'nin (KDSÖY) Halep'ten 2892 mültecinin Kuzeydoğu Suriye'ye girişini kolaylaştırdığı bildirildi.[42]
HTŞ, 1 Aralık 2024'te termik santrali, sahra topçu okulunu ve şehrin dış mahallelerindeki askeri akademiyi ele geçirdi. Bu arada Şeyh Neccar sanayi bölgesinde SDG ile SMO arasında çatışmalar meydana geldi. Eş zamanlı olarak SDG, Halep'in kuzey kırsalındaki bölgelerle Halep şehir merkezini birbirine bağlayan yolu kapattı.[6]
Aynı günün ilerleyen saatlerinde, isyancıların Halep ve Tel Rıf'at'taki hızlı kazanımlarına karşılık olarak KDSÖY genel seferberlik ilan etti.[43] İsyancılar Halep'teki Kürt güçlerinden silahlarıyla birlikte kuzeydoğuya gitmelerini talep ettiler.[44]
Yine 1 Aralık'ta Rus Hava Kuvvetlerinin Halep Üniversitesi Hastanesine düzenlediği hava saldırısında 12 kişi öldü, iki gazeteci yaralandı.[45]
2 Aralık 2024'te isyancılar Şeyh Neccar sanayi bölgesini SDG'den aldı ve Halep'in güneyine doğru ilerleyerek ordunun Halep şehrine giden ana ikmal yolunu kesmek amacıyla Hansir'i ele geçirdiler.[46]
Tepkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]
Suriye Arap Cumhuriyeti: Suriye Arap Silahlı Kuvvetleri (SASK) saldırıyı püskürtme sözü verdi ve isyancıları ilerleyişleri hakkında "yanlış bilgi" yaymakla suçladı.[47] Ancak ordu daha sonra isyancıların kentin "büyük bölümünü" ele geçirdiğini kabul etti ve "düzinelerce" askerinin öldürüldüğünü bildirerek "saldırıyı püskürtmek için savunma hatlarını güçlendirmek" ve "sivillerin ve askerlerin hayatını korumak" amacıyla yeniden konuşlanmak zorunda kaldı. Ayrıca karşı saldırıya hazırlandığı bildirilirken, şehir içindeki isyancı toplantıları hava saldırılarıyla hedef alındı.[10]
Türkiye: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Türkiye'nin Halep'te devam eden çatışmalara müdahil olmadığını yineledi. Fidan ayrıca hükûmetinin sınırında yeni bir göç krizi yaşanmaması için "gerekli tedbirleri" aldığını belirtti.[48]
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ 30 Kasım 2024 tarihinden itibaren
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Weeks after the Syrian Observatory published the preparations... "Hay'at Tahrir al-Sham" attacks the Aleppo countryside in the "Response to Aggression" operation" (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 27 Kasım 2024. Erişim tarihi: 27 Kasım 2024.
- ^ "Coinciding with the Authority's attack on the regime forces' positions in the Aleppo countryside... a squadron of Russian aircraft flies in the "Putin-Erdogan" airspace" (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 27 Kasım 2024. Erişim tarihi: 27 Kasım 2024.
- ^ a b c "بعد انسحاب الميليشيات الإيرانية وقوات النظام.. القوات الكردية تنتشر في مطار حلب الدولي ونبل والزهراء وتسيطر على الحواجز" [After the withdrawal of Iranian militias and regime forces. Kurdish forces deploy in Aleppo International Airport, Nubl and Zahraa and control the checkpoints] (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 30 Kasım 2024. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ "Syrian opposition forces seized Aleppo City and advanced toward Hama City on November 30". Institute for the Study of War. 30 Kasım 2024. 11 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2024.
- ^ "Russian strikes hit Aleppo as rebels take control". BBC. 30 Kasım 2024. 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ a b ""Hay'at Tahrir al-Sham" and "National Army" control the towns of Khanaser and Al-Safira, Kuweires Airport in the Aleppo countryside, and military sites on the outskirts of Aleppo" (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 1 Aralık 2024. Erişim tarihi: 1 Aralık 2024.
- ^ Faidhi Dri, Karwan (30 Kasım 2024). "Syrian army admits defeat in parts of Aleppo, plans counterattack". Rudaw. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2024.
- ^ Bar, Neta (30 Kasım 2024). "These are the rebels fighting the Iranian axis in Syria". Israel Hayom. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ "Syrian army withdraws troops from Aleppo to prepare counteroffensive". Politico. 30 Kasım 2024. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ a b c "Syrian rebels sweep into Aleppo, army says dozens of soldiers killed" (İngilizce). Reuters. 30 Kasım 2024. 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ a b c "In parallel with the continuation of the "Deterrence of Aggression" operation: More than 30 airstrikes and the killing of about 100 members of the regime forces, the Authority and the factions in the Aleppo countryside" (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 27 Kasım 2024. Erişim tarihi: 27 Kasım 2024.
- ^ a b "TRAC Incident Report: Ajnad Kavkaz and Jaish al-Muhajireen wa al-Ansar/ HTS Claim Responsibility for Attack Near Aleppo, Syria - 28 November 2024". TRAC (İngilizce). 3 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2024.
- ^ "IRGC commander killed by rebels in Aleppo amid clashes". Rudaw. 28 Kasım 2024. 28 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ a b c "YPJ: We will hold the Turkish state and its mercenaries accountable on the frontlines of resistance". Firat News Agency. 2 Aralık 2024. 3 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.
- ^ a b "Insurgents breach Syria's second-largest city Aleppo, fighters and a war monitor say". AP News (İngilizce). 29 Kasım 2024. 29 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ "Dramatic escalation: Six students ki*lled and wounded in rocket fire by rebels on university student dormitory in Aleppo city". Syrian Observatory for Human Rights. 29 Kasım 2024. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ a b "استشهاد 16 شخص.. مجزرة مروعة ترتكبها الطائرات الحربية في مدينة حلب" [16 people killed.. A horrific massacre committed by warplanes in the city of Aleppo] (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 30 Kasım 2024. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ "Syrian troops withdraw from Aleppo as rebels advance". BBC News. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2024.
The latest offensive has been led by an Islamist militant group known at Hayat Tahrir al-Sham (HTS) and allied factions backed by Turkey.
- ^ "Syrian rebels sweep into Aleppo, Russia conducts strikes in support of Assad". Reuters. 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
With Assad backed by Russia and Iran, and Turkey supporting some of the rebels in the northwest where it maintains troops, the offensive has brought into focus the conflict's knotted geopolitics.
- ^ "Aleppo: Rebels 'take control' of airport as thousands of fighters seize most of Syria's second-biggest city". Sky. 12 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2024.
The insurgents, led by the Islamist militant group Hayat Tahrir al Sham and including Turkey-backed fighters, also claim to be in control of all of Idlib province after launching their offensive on Wednesday.
- ^ "Setbacks for Russia, Iran and Hezbollah Turn Into a Catastrophe for Syria's Assad". 30 Kasım 2024. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ a b "بعد تفجير سيارتين مفخختين.. فصائل عملية "ردع العدوان" تدخل أجزاء من أحياء في مدينة حلب" [After detonating two car bombs, the factions of the "Deterrence of Aggression" operation enter parts of neighborhoods in the city of Aleppo] (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 29 Kasım 2024. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ "Syrian rebels defend gains in Aleppo, push south". The Washington Post. 30 Kasım 2024. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ a b "وسط انهيار قوات النظام.. "الهيئة" والفصائل تسيطران على 5 أحياء في مدينة حلب و20 بلدة وقرية في ريفي حلب وإدلب" [Amidst the collapse of the regime forces.. "Hay'at Tahrir al-Sham" and the factions control 5 neighborhoods in the city of Aleppo and 20 towns and villages in the countryside of Aleppo and Idlib] (Arapça). 29 Kasım 2024. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ a b "بعد غياب لنحو 8 سنوات.. الطيران الحربي يستهدف أحياء حلب.. وقوات "ردع العدوان" تتوغل في غالبية أحياء مدينة حلب" [After an absence of about 8 years. Warplanes target Aleppo neighborhoods. and the "Deterrence of Aggression" forces penetrate most of Aleppo city neighborhoods] (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 30 Kasım 2024. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ "Syria insurgents breach second largest city of Aleppo, fighters and war monitor say". Voice of America (İngilizce). 29 Kasım 2024. 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ "Armed groups opposed to Assad's regime in Syria enter Aleppo city center". Anadolu Agency. 29 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ "Insurgents' attack on Assad-controlled Aleppo revives Syrian war after five-year truce". www.euronews.com. 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ a b "After controlling 5 neighborhoods, "Hay'at Tahrir al-Sham" and factions enter the streets of a number of other neighborhoods in Aleppo city" (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 29 Kasım 2024. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ "الميليشيات تعلن سيطرتها على قلعة حلب" [Militias announce control over Aleppo Citadel]. ElKhabar (Arapça). 29 Kasım 2024. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ Musa, Shelan Sheikh (29 Kasım 2024). "سيطرة المعارضة السورية على قلعة حلب وأحياء بوسط المدينة" [Syrian opposition takes control of Aleppo Citadel and downtown neighborhoods]. Solution Net (Arapça). 29 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ "Syrian military confirms rebel forces overran Aleppo as thousands of civilians flee fighting". The National News. 30 Kasım 2024. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ Abdulrahim, Raja (29 Kasım 2024). "Syrian Rebels Reach Outskirts of Major City in Escalating Offensive". The New York Times. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ El Deeb, Sarah (30 Kasım 2024). "In a shock offensive, insurgents breach Syria's largest city for the first time since 2016". Associated Press. 29 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ "Syrian opposition enters Aleppo, takes control of government headquarters and citadel". Al Jazeera. 29 Kasım 2024. s. Arabic. 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ Abdulrahim, Raja (29 Kasım 2024). "Syrian Rebels Breach City of Aleppo, in Biggest Advance in Years". The New York Times. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ Kourdi, Eyad (30 Kasım 2024). "Syrian rebels take control of most of Aleppo city". CNN (İngilizce). 11 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ "Syrian rebels capture majority of Aleppo as Russia's forces abandon bases". Telegraph. 30 Kasım 2024. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ "HPC arrests mercenaries tried to infiltrate Sheikh Maqsoud". ANHA. 30 Kasım 2024. 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ ""الهيئة" تسيطر على مطار حلب الدولي والعديد من المدن والبلدات في ريف حماة الشمالي وسط انهيار كامل لقوات النظام" ["The Authority" controls Aleppo International Airport and many cities and towns in the northern Hama countryside amid a complete collapse of the regime forces] (Arapça). Syrian Observatory for Human Rights. 30 Kasım 2024. Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
- ^ "Armed rebels occupy centre of Aleppo, Syria's largest city". Euronews. 30 Kasım 2024. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ "AANES facilitates entry of 2,892 returnees from Aleppo into NE Syria" (İngilizce). ANHA. 30 Kasım 2024. Erişim tarihi: 1 Aralık 2024.
- ^ "Democratic Autonomous Administration declares stage of general mobilization" (İngilizce). ANHA. 1 Aralık 2024. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2024.
- ^ "Fighting Rages in Syria as Rebels Advance". The New York Times (İngilizce). 1 Aralık 2024. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2024.
- ^ Davies, Maia; Cooney, Christy (1 Aralık 2024). "More Russian strikes as Syrian rebels advance after taking Aleppo". BBC. British Broadcasting Corporation. 1 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.
- ^ Davies, Maia; Cooney, Christy (2 Aralık 2024). "Russian, Syrian jets intensify bombing of Syria's rebel-held northwest". Reuters. Erişim tarihi: 2 Aralık 2024.
- ^ "In a shock offensive, insurgents breach Syria's largest city for the first time since 2016". AP News (İngilizce). 29 Kasım 2024. 29 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2024.
- ^ "Syrian rebels enter Aleppo three days into surprise offensive". ARK (İngilizce). Erişim tarihi: 30 Kasım 2024.
