Gileyli Camii (Bakü)
Gileyli məscidi | |
.JPG) Caminin genel görünümü, 2015 | |
 | |
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | İçerişehir, Bakü, Azerbaycan |
| Koordinatlar | 40°21′53″K 49°49′58″D / 40.36472°K 49.83278°D |
| Tamamlanma | 1309 |
| Yenileme | 1897 |
Gileyli Camii veya Cömert Giray Camii, Bakü'deki İçerişehir’de yer alan, ülke ölçeğinde öneme sahip bir tarihi-mimari anıttır. Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla, ulusal öneme sahip taşınmaz tarih ve kültür varlıkları listesine alınmıştır.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Gileyli Camii iki aşamada inşa edilmiştir: ilki 1309 yılında Şirvanşahlar döneminde, ikincisi ise XIX. yüzyılın ikinci yarısında gerçekleştirilmiştir.[1]
Tanımı
[değiştir | kaynağı değiştir]Yapının eski bölümü haç-kubbe plan şemasına sahiptir. Bu bölümde haçın kolları derin kubbelerle örtülmüş, köşelerinde ise küçük mekanlar yer almaktadır. Yapının yeni bölümünde Avrupa etkili mimari yaklaşımları yansıtan yeni biçimsel unsurlar uygulanmış ve bu etki özellikle cephe düzeninde kendini göstermektedir.
Azerbaycan’da Sovyet işgalinden sonra dinle mücadele resmi olarak 1928 yılından itibaren başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi, çok sayıda cami, kilise ve sinagogu eğitim amaçlı kullanılmak üzere kulüplerin tasarrufuna vermiştir. 1917 yılında Azerbaycan’da yaklaşık 3.000 cami bulunurken, bu sayı 1927’de 1.700’e, 1933’te ise yalnızca 17’ye düşmüştür.[2]
Azerbaycan’ın bağımsızlığını yeniden kazanmasının ardından cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla yeniden ulusal öneme sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine alınmıştır.[3][4]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Fərhadoğlu, Kamil (2006). İçərişəhər (Azerice). Bakı: Ş-Q və Çinar-çap. s. 134. 2 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2024.
- ^ Arif Yunusov (2004). Ислам в Азербайджане (PDF). Bakı: Zaman. s. 78. ISBN 9952-8052-0-9. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2022.
- ^ "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (Azerice). mct.gov.az. 2 Ağustos 2001. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2022.
- ^ İbrahimov, Ramid (22 Şubat 2014). "İçəri Şəhərdəki sirli Dördbucaqlı qala haqqında nə bilirik?". www.anl.az. s. 13. 5 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2024.
Dış Bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- "Gileyli məscidi" (Azerice). icherisheher.gov.az. 19 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2014.
Wikimedia Commons'ta Gileyli Camii (Bakü) ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
| Otorite kontrolü |
|
|---|
