Hacı Bani Camii
Hacı Bani məscidi | |
 Caminin genel görünümü, 2016 | |
 | |
| Genel bilgiler | |
|---|---|
| Durum | Günümüzde konut olarak kullanılmaktadır. |
| Konum | İçerişehir, Bakü, Azerbaycan |
| Koordinatlar | 40°22′01″K 49°50′01″D / 40.36694°K 49.83361°D |
| Yaptıran | Hacı Bani |
| Tamamlanma | 16. yüzyıl |
Hacı Bani Camii, XVI. yüzyıla tarihlenen ve İçerişehir’de yer alan tarihi mimari bir anıttır. Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ülke çapında önem taşıyan taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine dahil edilmiştir. Sovyet işgalinden sonra ibadete kapatılan cami günümüzde ise konut olarak kullanılmaktadır.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Hacı Bani Camii, İçerişehir’de Şirvanşahlar Sarayı'nın yakınında yer almaktadır.[1] Minaresi ve kubbesi bulunmamaktadır.[2] Cami cephesi üzerindeki kitabeye göre yapı, XVI. yüzyılda mimar Hacı Beni tarafından inşa edilmiştir.[3] Hicrî 1320 (Miladi 10 Nisan 1902 – 29 Mart 1903) tarihinde onarılmıştır.[4][5]
Azerbaycan’da Sovyet işgalinden sonra dinle mücadele resmi olarak 1928 yılından itibaren başlatılmıştır. Aynı yılın Aralık ayında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi, çok sayıda cami, kilise ve sinagogu eğitim amaçlı kullanılmak üzere kulüplerin tasarrufuna vermiştir. 1917 yılında Azerbaycan’da yaklaşık 3.000 cami bulunurken, bu sayı 1927’de 1.700’e, 1933’te ise yalnızca 17’ye düşmüştür.[6]
Azerbaycan’ın bağımsızlığını yeniden kazanmasının ardından cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararıyla ülke önemine sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine yeniden alınmıştır.[7]
Mimarisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Camide, girişin tam karşısında büyük ölçekli taş işçiliğiyle yapılmış, mukarnaslı bir mihrap yer almaktadır. Yapı üzerindeki diğer bir kitabeye göre cami, Hicrî takvime göre 1320 (Miladi 1902/1903) tarihinde onarılmıştır.[3] Bu süreçte yeniden düzenleme çalışmaları yapılmış, bir giriş holü ile kadınlara ayrılmış özel bir bölüm (şabestan) eklenmiştir. Çift yarım daire biçimli pencereler sayesinde ibadet mekanı çift yönlü olarak aydınlatılmıştır.[4] Yeniden inşa ve onarım sırasında caminin iç ve dış mekanları geleneksel mimari üslup ve motifleri koruyacak biçimde düzenlenmiştir.[3]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Fətullayev, Şamil (2013). Bakı memarları XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəlində (PDF) (Azerice) (Şərq-Qərb nəşriyyatı bas.). Bakı. s. 56. 2024-01-30 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-01-30.
- ^ Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (PDF) (Azerice). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. s. 50. ISBN 964-8121-59-1. 2021-07-23 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ a b c Şamil, Fətullayev (2013). Bakının memarlıq ensiklopediyası (Azerice). Şərq-Qərb. s. 90.
- ^ a b "HАCI BANİ MƏSCİDİ" (Azerice). icherisheher.gov.az. 2017-01-19 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2014-09-29.
- ^ Fərhadoğlu, Kamil (2006). İçərişəhər (Azerice). Bakı: Ş-Q və Çinar-çap. s. 138. 2024-02-02 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2024-02-02.
- ^ Arif Yunusov (2004). Ислам в Азербайджане (PDF). Bakı: Zaman. s. 78. ISBN 9952-8052-0-9. 2023-07-05 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2022-12-14.
- ^ "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (Azerice). mct.gov.az. 2001-08-02. 2021-07-07 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2022-12-14.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Hacı Bani Camii ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
| Otorite kontrolü |
|
|---|
