Güney Yemen - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Tarihçe
  • 2 Birleşme
  • 3 Kaynakça

Güney Yemen

  • العربية
  • مصرى
  • Azərbaycanca
  • تۆرکجه
  • Беларуская
  • Беларуская (тарашкевіца)
  • Български
  • Brezhoneg
  • Bosanski
  • Català
  • Čeština
  • Cymraeg
  • Dansk
  • Deutsch
  • Ελληνικά
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Eesti
  • Euskara
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • Galego
  • עברית
  • Hrvatski
  • Bahasa Indonesia
  • Interlingue
  • Ido
  • İtaliano
  • 日本語
  • 한국어
  • ລາວ
  • Lietuvių
  • Latviešu
  • Монгол
  • मराठी
  • Bahasa Melayu
  • မြန်မာဘာသာ
  • مازِرونی
  • Nederlands
  • Norsk nynorsk
  • Norsk bokmål
  • Occitan
  • Ирон
  • Polski
  • پنجابی
  • Português
  • Română
  • Русский
  • Scots
  • Srpskohrvatski / српскохрватски
  • Soomaaliga
  • Српски / srpski
  • Svenska
  • தமிழ்
  • Тоҷикӣ
  • ไทย
  • Tagalog
  • Українська
  • اردو
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • Tiếng Việt
  • 吴语
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Koordinatlar: 12°48′K 45°02′D / 12.800°K 45.033°D / 12.800; 45.033
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Güney Yemen
جمهورية اليمَنَ الدِّيمقراطية الشعبيّة
1967-1990
Güney Yemen bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
(1970-1990)
Slogan
Arapça: لنناضل من أجل الدفاع عن الثورة اليمنية، وتنفيذ الخطة الخمسية، وتحقيق الوحدة اليمنية
linunadil min ajl aldifa' an althawrah alyamaniah, wa tanfidh alkhutah alkhamsiah, watahqiq alwahdatul yamaniah
("Yemen devrimini savunmak, beş yıllık planı uygulamak ve Yemen'in birleşmesini sağlamak için verilen mücadele için")
Millî marş
"Arapça: رددي أيتها الدنيا نشيدي"
(Ey dünya şarkımı tekrarla; 1979-1990)

Orta Doğu haritasını göster
İdari bölümleri göster
 Güney Yemen konumu (yeşil)
BaşkentAden
Resmî dil(ler)Arapça
Resmî din
İslam
Hükûmet
  • 1967-1970:
  • Nâsırcı cumhuriyet
  • 1970-1990:
  • Komünist devlet
Genel Sekreter 
• 1978-1980
Abdülfettah İsmail (ilk)
• 1980-1986
Ali Nasır Muhammed
• 1986-1990
Ali Salem el Beidh (son)
Devlet Başkanı 
• 1967-1969
Kahtan el-Şabi (ilk)
• 1986-1990
Haydar Ebu Bekir el-Attas (son)
Başbakan 
• 1969
Faysal el-Şabi (ilk)
• 1986-1990
Yasin Said Numan (son)
Tarihî dönemSoğuk Savaş
• Bağımsızlık ilan edildi; Arap Birliği üyeliği
30 Kasım 1967
• BM üyeliği
14 Aralık 1967
• Anayasa kabul edildi
31 Ekim 1978
• Yemen'in birleşmesi
22 Mayıs 1990
Yüzölçümü
360.133 km2
Nüfus
• 1973
1.590.275
• 1988
artış 2.345.266
Öncüller
Ardıllar
Güney Arabistan Federasyonu
Güney Arabistan Protektorası
Yemen
Günümüzdeki durumuYemen
Yemen tarihi
Antik Dönem
Saba Krallığı
Evsan Krallığı
Maîn Krallığı
Himyer Krallığı
Aksum Krallığı
Sasani İmparatorluğu
İslami Dönem
Dört Halife devri
Emevîler
Abbâsîler
Suleyhiler
Eyyûbîler
Resuliler
Modern Dönem
Yemen Eyaleti
Yemen Vilayeti
Yemen Mütevekkili Krallığı
Yemen Arap Cumhuriyeti
Güney Yemen
Yemen Demokratik Cumhuriyeti
Yemen
Yemen Devrimi
Zaman çizelgesi
  • g
  • t
  • d


Yemen Halk Cumhuriyeti (1967-1970), sonra Yemen Demokratik Halk Cumhuriyeti (1970-1990), 1967-1990 arasında bugünkü Yemen'in güneyinde var olmuş sosyalist devlet.[1] 22 Mayıs 1990'da Kuzey Yemen'le birleşerek Yemen Cumhuriyeti adını almıştır.[1]

Tarihçe

[değiştir | kaynağı değiştir]

1839'da Osmanlı hakimiyetinden çıkarak Aden merkezli bir İngiliz protektorasına dönüşen Güney Yemen'in devamıdır. 1937'den itibaren üzerindeki İngiliz denetimi daha da arttı.[1] İmam Ahmed yönetimindeki Kuzey Yemen'in etkisinin güçlenmeye başladığı 1950'lerde, bağımsızlık yolunu da açmak üzere Güney Yemen'in küçük ve zayıf devletçiklerini bir araya getirme planı gündeme geldi. Daha gelişmiş bir yapıya dayanan Aden'in muhalefetine karşın, 1963'te bu plan doğrultusunda Güney Arabistan Federasyonu oluşturuldu. İngilizlerin en geç üç yıl içinde bölgeden çekilme kararını açıkladığı 1965'ten sonra Mısır'dan destek alan Güney Yemen Kurtuluş Cephesi ile daha çok yerel güçlerle ayakta duran Ulusal Kurtuluş Cephesi arasında bir iktidar mücadelesi başladı. Federasyon ordusunun da Ulusal Kurtuluş Cephesi saflarına katılması karşısında, İngilizler Kasım 1967'de yönetimi bu örgüte bırakarak, Güney Yemen'den çekildiler.

30 Kasım 1967'de Güney Yemen'in bağımsızlığını ilan eden (1967 Aden Ayaklanması) yeni yönetim, Batı'dan gerekli desteği göremeyince SSCB ve Çin gibi sosyalist ülkelerle yakınlaşma içine girdi. SSCB'den alınan silah yardımı karşılığında SSCB Güney Yemen'de önemli deniz üsleri kazandı. Ulusal Kurtuluş Cephesi de adını Yemen Sosyalist Partisi olarak değiştirerek tek politik güç haline geldi. 1978'de iç çekişmeler sonunda iktidara gelen sertlik yanlısı Abdülfettah İsmail, 1980'de devrilerek Sovyetler Birliği'ne sürgüne gönderildi. Ardılı olan Ali Nasır Muhammed, bölgesel sorunlarda daha ılımlı politika izleyerek Batı'yla ilişkileri geliştirmeye çalıştı. Âmâ parti ve devlet kademelerinde süren ayrılıklar, Abdülfettah İsmail 1985'ten sürgünden dönüşüyle yeniden su üstüne çıktı. Taraflar arasındaki açık çatışmayla Ocak 1986'da patlak veren kısa süreli iç savaşta binlerce kişi öldü. Abdülfettah İsmail'in ölümünden ve Ali Nasır Muhammed'in Kuzey Yemen'e sığınmasından sonra uzlaştırıcı olarak görülen Haydar Ebubekir Attas başa geçti.

Birleşme

[değiştir | kaynağı değiştir]

Başlangıçta farklı yönetim sistemleri ve dış politika ittifaklarıyla karşıt konumda bulunan iki Yemen arasındaki yakınlaşma girişimleri 1970'lerin karışık ortamında sonuçsuz kaldı. Bu arada Güney Yemen yönetiminin desteklediği Ulusal Demokratik Cephe'nin Kuzey Yemen'deki eylemleri de ilişkileri bozan önemli bir etken oldu. İki tarafın önemli politika değişikliklerine yöneldiği 1980'lerin ortalarında birleşme konusu ciddi biçimde gündeme geldi. Özellikle Irak ve Ürdün'ün girişimleriyle 1989'da hızlanan yumuşama süreci, birleşmeyi öngören bir anayasa tasarısıyla sonuçlandı. İki ülkenin yasama meclislerinin tasarıyı onaylamasının ardından, 22 Mayıs 1990'da birleşik Yemen Devleti'nin kurulduğu ilan edildi.

Güney Yemen 332.970 km² yüzölçümüne sahip 6 idari bölüme ayrılmış bir ülkeydi. Başkenti Aden olan Güney Yemen'in nüfusu 2.585.484'tü. (1990)

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ a b c Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 
  • g
  • t
  • d
Yemen Yemen konuları
Yemen tarihi 
(Zaman çizelgesi)
Antik dönem
  • Saba Krallığı
  • Evsan Krallığı
  • Maîn Krallığı
  • Himyer Krallığı
  • Kataban
  • Aksum Krallığı
  • Sasani Yemeni
İslamî dönem
  • Dört Halife devri
  • Emevî dönemi
  • Abbâsîler dönemi
  • Suleyhiler
  • Eyyûbîler dönemi
  • Resûlîler
Modern Dönem
  • Osmanlı Yemeni
    • Yemen Eyaleti
    • Yemen Vilayeti
  • Kasımî Devleti
  • Lahic Sultanlığı
  • Kuzey Yemen
    • Krallık
    • Cumhuriyet
  • İngiliz Hamiliği
    • Aden Protektorası
    • Aden Kolonisi
    • Güney Arabistan Protektorası
    • Emirlik Federasyonu
    • Güney Federasyonu
  • Güney Yemen
    • 1967-1990
    • 1994
  • Suudi-Yemen Savaşı
  • El-Veziri Darbesi
  • Kuzey Yemen İç Savaşı
  • Yemen Savaşları
    • 1972
    • 1979
  • Güney Yemen İç Savaşı
  • Birleşme
  • 94 İç Savaşı
  • Husi İsyanı
    • Darbe
    • Sonrası
  • Yemen Krizi
  • Devrim
  • Yemen İç Savaşı
    • Müdahale
    • Abluka
    • Kıtlık
    • Taiz Operasyonu
Siyaset ve yönetim
  • Cumhurbaşkanı
    • Liste
  • Cumhurbaşkanı yardımcısı
  • Başbakan
    • Liste
  • Kabine
  • Bakanlıklar
  • Dış ilişkiler
  • İnsan hakları
    • LGBT
  • Yemen Parlamentosu
    • Şura Konseyi
    • Vekiller Meclisi
  • Seçimler
Yargı teşkilatı
  • Anayasa
  • Kolluk kuvvetleri
Siyaset
  • Üniter geçici hükûmet
  • Arap milliyetçiliği
  • Pan-Arabizm
  • Antisiyonizm
  • Arap Birliği
  • Siyasi Partiler
Ordu
  • Cumhuriyet Muhafızları
  • Kara Kuvvetleri
  • Hava Kuvvetleri
  • Deniz Kuvvetleri
    • Sahil Güvenlik
Coğrafya
  • Sınırları
  • Şehirler
  • İller
  • İlçeler
  • Adalar
  • Nehirler
  • Koruma alanları
Yerler
  • Arabistan
    • Rubülhali
    • Tihâme
  • Saravat Dağları
  • Kızıldeniz
  • Babülmendep Boğazı
  • Aden Körfezi
Ekonomi
  • Para birimi
  • Merkez Bankası
  • Enerji
  • Sanayi
  • Tarım
    • Gat
  • Maden endüstrisi
  • Telekomünikasyon
  • Turizm
  • Ulaşım
    • Havayolları
Toplum
  • Suç
    • Fuhuş
    • Kadın cinayeti
    • Yolsuzluk
    • Terörizm
      • İntihar saldırıları
  • Eğitim
  • Diller
    • Arapça
  • Irçılık
    • Yahudiler
Kültür
  • Resmi tatiller
  • Basın
    • Gazete
    • Radyo
  • Sağlık
  • Sanat
  • Müzik
  • Tiyatro
  • Sinema
  • Edebiyat
  • Yemen mimarisi
  • Müzeler
  • Mutfak
  • Spor
    • Futbol
  • Eğitim
  • Üniversiteler
    • Liste
  • Din
    • İslam
    • Hristiyanlık
    • Yahudilik
    • Hinduizm
    • Dinsizlik
Demografi
  • Yemenliler
    • Arap
      • Afro-Arap
      • Aşiretler
    • Ahdam
    • Türk
    • Somalili
    • Temani
  • Diaspora
Semboller
  • Arma
  • Bayrak
  • Cumhurbaşkanlığı Forsu
  • Ulusal marş
  • Pasaport
  • Vikiproje
  • Kategori
  • g
  • t
  • d
Ülkelere göre sosyalizm
Sosyalist ülkeler
Afrika
  • Angola
  • Benin
  • Kongo
  • Etiyopya
    • 1974-1987
    • 1987-1991
  • Mozambik
  • Somali
Amerika
  • Küba
  • Grenada
Asya
  • Afganistan
  • Kamboçya
    • 1975-1979
    • 1979-1993
  • Burma
  • Çin
    • Fujian
    • Sovyet Cumhuriyeti
    • Sincan
  • Don
  • İran
    • Azerbaycan
    • Mahabad
    • Gilan
  • Kuzey Kore
    • Sovyet Sivil İdaresi
    • Halk Cumhuriyeti
    • Geçici Komite
  • Laos
  • Moğolistan
  • Erzincan
  • Tuva
  • Azerbaycan
    • Bakü
    • Muğan
  • Vietnam
    • Kuzey
    • Güney
  • Güney Yemen
    • 1967-1990
    • 1994
Avrupa
  • Arnavutluk
    • Geçici Hükûmet
  • Beyaz Rusya
    • Litvanya-Beyaz Rusya
  • Bulgaristan
  • Çekoslovakya
    • Slovakya
  • Finlandiya
    • Bolşevik Finlandiya
    • Demokratik Finlandiya
  • Fransa
    • Paris
    • Alsas
  • Litvanya
    • Litvanya-Beyaz Rusya
  • Letonya
    • Letonya (1918-20)
    • Letonya (1940-90)
  • Almanya
    • Bavyera
    • Bremen
    • Doğu Almanya
  • Macaristan
    • 1919
    • 1949-1989
  • Polonya
  • Romanya
  • Sovyetler Birliği
    • Buhara
    • Harezm
  • Ukrayna
  • Yugoslavya
    • Uzice
    • Bihać
  • g
  • t
  • d
Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi (COMECON)
Üyeler
  • Bulgaristan
  • Çekoslovakya
  • Doğu Almanya
  • Küba
  • Macaristan
  • Moğolistan
  • Polonya
  • Romanya
  • Sovyetler Birliği
  • Vietnam
COMECON
Kısıtlı katılanlar
  • Yugoslavya
Ticari ortaklar
  • Afganistan
  • Angola
  • Etiyopya
  • Finlandiya
  • Güney Yemen
  • Irak
  • Meksika
  • Laos
  • Mozambik
  • Nikaragua
Eski üyeler
  • Arnavutluk
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • BNF: cb11865894h (data)
  • GND: 4073008-6
  • ISNI: 0000 0001 2196 7032
  • LCCN: n50002560
  • NARA: 10035779
  • NDL: 00567663
  • NLI: 987007554835405171
  • SUDOC: 026405660
  • VIAF: 160448415
  • WorldCat (LCCN): n50-002560
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Güney_Yemen&oldid=36480436" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Orta Doğu tarihindeki devletler
  • Dönemlere göre Yemen tarihi
  • Tek parti rejimleri
  • Eski sosyalist cumhuriyetler
  • Eski Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler
  • 1990'da Asya'da kurulan oluşumlar
  • 1967'de kurulan bölgeler ve ülkeler
  • 1990'da varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
  • Arap cumhuriyetleri
Gizli kategoriler:
  • BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NARA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • WorldCat-LCCN tanımlayıcısı içeren Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 12.13, 5 Aralık 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Güney Yemen
Konu ekle