Elba Prensliği
Elba Prensliği Principato d'Elba (İtalyanca) | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1814-1815 | |||||||||
 Arma
| |||||||||
Donanma Sancağı  | |||||||||
 Elba Prensliği'nin Avrupa'daki konumu. (Daire içerisindeki bölge) | |||||||||
| Yaygın dil(ler) | İtalyanca Elba ağzı | ||||||||
| Resmî din | Roma Katolikliği | ||||||||
| Hükûmet | Mutlak monarşi | ||||||||
| Elba'nın Egemen Prensi | |||||||||
| |||||||||
| Elba Valisi | |||||||||
| |||||||||
| Tarihî dönem | Napolyon Savaşları | ||||||||
| |||||||||
| Para birimi | Toskana lirası | ||||||||
| |||||||||
Elba Prensliği (İtalyanca: Principato d'Elba), 11 Nisan 1814'te Fontainebleau Antlaşması'nın imzalanmasının ardından Akdeniz'deki günümüzde İtalya'da bulunan Elba adasında kurulmuş, kısa ömürlü bir monarşiydi. Bir yıldan az süren prensliğin tek hükümdarı, Waterloo Savaşın'daki kesin yenilgisinden ve prensliğin dağılmasından önce Fransa’yı yönetmek için geri dönecek olan Napolyon Bonapart'tır.
Oluşumu
[değiştir | kaynağı değiştir]
O zamana kadar Fransız Akdeniz bölgesinin bir parçası olan ada üzerindeki egemenlik, Altıncı Koalisyon Savaşı'nın neticesinde tahttan çekilmesinin ardından Fransız İmparatoru I. Napolyon'a verildi. Antlaşmanın 3. Maddesi, Elba'nın “tam egemenlik ve kişisel mülk olarak sahip olduğu bağımsız bir prenslik” olmasını öngörüyordu.[1] Antlaşma uyarınca Napolyon'un yönetimi ölümüne kadar devam edecek ve ölümünün ardından prensliğin kontrolü Toskana'ya geçecekti. Ayrıca, eski Fransız İmparatoruna Fransa tarafından ödenmek üzere yılda iki milyon franklık bir maaş bağlandı.
Napolyon'un saltanatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Napolyon; adada bir kaç ay kadar süren saltanatı esnasında, küçük bir ordu ve donanma oluşturmak, adada mevcut olan demir madenlerini geliştirmek, yeni yolların inşaasını denetlemek, modern tarımsal yöntemlerin tatbiki için fermanlar ilan etmek ve adanın eğitim ve hukuk sistemlerini elden geçirmek gibi işlerle uğraştı.[2][3]
Napolyon'un ikametgâhı
[değiştir | kaynağı değiştir]Villa Napoelonica (diğer ismi: Villa San Martino), Napolyon'un Elba sürgünü döneminde Portoferraio'da kullandığı iki ikametgâhından birisiydi ve devrik imparator tarafından yazlık olarak kullanılmaktaydı.[4] İkinci ikametgâhı olan Palazzina dei Mulini, San Martino'nun 3.5 kilometre kuzeydoğusunda, Portoferraio'nun tarihî kısmında bulunuyordu.[5]
1839'da Napolyon'un büyük bir hayranı olan Rus sanayici ve aristokrat, ayrıca Napolyon'un yeğeni Prenses Mathilde Bonapart'ın müstakbel eşi, Anatole Demidoff; Floransalı mimar Niccolò Matas'a talimat vererek, yapının dibine Demidoff Galerisi isimli bir ek kısım inşaa ettirdi.[6]
-
Villa San Martino -
Villa San Martino -
Palazzina dei Mulini
Ordu
[değiştir | kaynağı değiştir]
Fontainebleau Antlaşması maddelerine göre, Napolyon'un bir miktar asker bulundurmasına müsaade edilmiş ve Napolyon da Fransa'dan 870 asker getirtmiştir. Ordu, 560 İmparatorluk muhafızı (hem piyade hem süvari) ve 300 Grenadiyeden oluşmaktaydı. General Antoine Drouot'un denetiminde ve General Pierre Cambronne ile onun kurmaylarının kumandasındaydı. Donanma ise 66 adam ve 18 adet savaş topu bulunan çift direkli buharlı bir brik olan Inconstant'tan oluşuyordu. Bunun yanında, Inconstant'a eşlik eden iki adet tek direkli tekne de mevcuttu. Donanma, ilk başlarda Teğmen François-Louis Taillade tarafından idare edildi fakat neredeyse Inconstant'ın batmasına neden olan bir fırtınanın ardından, Taillade görevinden alındı ve yerine, 1815'te Napolyon'u gemiyle Elba'dan Fransa'ya götürecek olan, Teğmen Jean François Chautard getirildi. Paoli Filidoro ise Gendarmerie kuvvetlerinin yüzbaşısı olarak atandı. Bu kuvvetin baş idarecisi ise Giuseppe Balbiani idi. 1815'te Elba'da bulunan askerî personelin toplam sayısının 1.000 kişi kadardı ve bu personelin maaşları, silah ve diğer ekipmanları ve gıdalarının masrafı; adanın hazinesinin yarısına mâl oluyordu.
Prensliğin lağvedilmesi
[değiştir | kaynağı değiştir]
Napolyon, yaklaşık 10 ay kadar yönetmesinin ardından 26 Şubat 1815'te adadan kaçtı ve imparatorluğunu yeniden ele geçirmek için Güney Fransa'da karaya çıktı. Böylece Yedinci Koalisyon Savaşı patlak verdi. Bonapart; Waterloo Muharebesi'nde aldığı mağlubiyetin ardından, Britanya tarafından 1821'deki vefatına kadar mahpus olarak kalacağı Saint Helena adasına nakledildi. Viyana Kongresinde, adanın egemenliği Toskana Büyük Düklüğü'ne verildi.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Hicks 2014.
- ^ McLynn, Frank. Napoleon: A Biography. s. 598. ISBN 978-0-7126-6247-5.
- ^ Latson, Jennifer. "Why Napoleon Probably Should Have Just Stayed in Exile the First Time". TIME (İngilizce). 25 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2025.
- ^ "Bonesprit | Villa San Martino on the Island of Elba". www.napoleonsites.eu. 30 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2025.
- ^ "Bonesprit | Le Palais des Mulini à Portoferraio". www.napoleonsites.eu. 30 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2025.
- ^ "Bonesprit | La Galerie Demidoff à l'Île d'Elbe". www.napoleonsites.eu. 30 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2025.