Waterloo Muharebesi
| Waterloo Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yedinci Koalisyon Savaşı (Yüz Gün Savaşı) | |||||||
William Sadler'in Waterloo Muharebesi yağlıboya tablosu William Sadler, 1815 | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
|
| |||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
| Çatışan birlikler | |||||||
|
Wellington'ın Ordusu
Blücher'ın Ordusu | |||||||
| Güçler | |||||||
| 72.000–73.000[a] |
| ||||||
| Kayıplar | |||||||
|
26.000–27.000[nb 5]
15.000 muharebeden sonra firar etmiştir[14] 220 top kaybedilmiştir[2] |
Toplam: 24.000[15][nb 7] Wellington'ın ordusu: 17.000[15][nb 8]
Blücher'ın ordusu: 6.604–7.000[f]
| ||||||
| Her iki taraf: ≥7.000 at maktul veya yaralı[17] | |||||||
Waterloo Muharebesi veya Waterloo Savaşı; 16-18 Haziran 1815 tarihleri arasında gerçekleşen, Fransa İmparatoru Napolyon'un mutlak yenilgisiyle sonuçlanan ve Avrupalı güçler arasında 23 yıl süren silahlı mücadelenin (Fransız Devrim Savaşları ve Napolyon Savaşları) sonunu getiren muharebe. Fransızcada Mont-Saint-Jean Muharebesi olarak da bilinir. Muharebe İngiltere-Prusya ittifakı ile Fransa arasında, Belçika'nın Waterloo kasabası yakınlarında gerçekleşmiştir.
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]1791'de Fransız kralı XVI. Louis'nin devrilmesi ve cumhuriyetin ilanı (bkz. Fransız Devrimi) Avrupa monarşilerinin başındaki hanedanları endişelendirdi.[18] Avusturya ve Prusya hanedanları Avrupa krallıklarını devrik Fransız kralını desteklemeye davet etti (bkz. Pillnitz Bildirisi). Bunun üzerine Fransız cumhuriyeti Avusturya ve Prusya'ya savaş ilan etti ve Fransız Devrim Savaşları adı verilen ve amacı Fransız Devrimi'ni korumak olan savaşlar dizisi başladı.[18] Bu savaşlar esnasında yıldızı parlayan General Napolyon Bonapart, Kasım 1799'da gerçekleşen darbe ile iktidara geldi.[18]
Fransız Devrimi'nin güvence altına alınmış olmasının yanı sıra Devrim Savaşları, Fransa'yı Avrupa'nın en güçlü ülkesi hâline getirmişti.[18] Napolyon, bir diktatörlük hâline gelen Fransa'nın sınırlarını genişletmek amacıyla savaşlara devam etti ve Napolyon Savaşları denen dönem başladı.[18] Yüz Gün adı verilen dönemde gerçekleşen Waterloo Savaşı, Napolyon Savaşları'nı ve Avrupa'daki 23 yıllık güç mücadelesini sona erdiren savaş oldu.
Muharebe
[değiştir | kaynağı değiştir]
Savaş, Belçika'nın Brüksel şehrinin 14,5 km ve Waterloo kasabasının 2 km uzağında gerçekleşti.
Savaşta İngiliz kuvvetlerine Dük Wellington, Prusyalılar'a ise Gebhard von Blücher komuta etti. Müttefikler, Fransa'nın kuzeydoğusuna doğru saldırmayı düşünürken Napolyon onlara Belçika'da bir engelleyici saldırıda bulundu, sonrasında bu Waterloo Savaşı'na dönüştü.
Öncelikle İngiliz ordusuyla karşılaşan Napolyon, üstün görünürken süvari birliklerinin yanlış bir manevrası hemen hemen savaşı İngilizler'in lehine çevirdi, daha sonra Prusyalılar'ın yetişmesi Fransızlar'ı bozguna uğrattı ve savaş neredeyse Fransız ordusunun tamamının imhası ya da esaretiyle sonuçlandı. Rus kralı'nın kendisi, savaş hakkında "Görebileceğiniz en berabere/yakın çatışmalardan biriydi." demiştir.
Napolyon Bonapart'ın 1815'teki Waterloo Savaşı'ndan kaçarken geride bıraktığı elmas broş, 12 Ekim 2025 tarihinde Cenevre'de düzenlenen Sotheby's müzayedesinde tahmini değerini aşarak 3,5 milyon İsviçre frangından fazla bir fiyata alıcı buldu. Tarihi parça, bu dönem boyunca Prusya Kraliyet Hanedanı Hohenzollern ailesinin koleksiyonunda yer alıyordu.[19]
Sonuçları
[değiştir | kaynağı değiştir]Fransa monarşisinin yeniden kurulduğu bu muharebe sonrasında, Napolyon Saint Helena adasına sürgüne gönderildi ve orada 1821 yılında öldü.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Ney, Waterloo'da Fransız ordusunun taktik kontrolünü büyük ölçüde elinde tutmuştur; özellikle iki piyade taarruzunu, bir süvari taarruzunu ve Orta Muhafızların son taarruzunu bizzat yönetmiştir.[1]
- ^ Bodart ve Clodfelter'a göre 246 top.[3][5]
- ^ Bodart'ın müttefiklerin toplam 288 topu olduğu yönündeki eski tahmini.[3]
- ^ Clodfelter 2017, ss. 169–170 67.661 rakamını verir. Clodfelter'a göre 49.608 piyade. 12.408 süvari ve 5.645 topçu.
- ^ Yalnızca Hougoumont tahkimatında Fransızlar, muharebeye katılan 12.700 askerden 5.000'ini kaybetmiştir.[5]
Müttefik topçusu, ateşlenen 21.500 mermi ile 14.000 zayiat verdirmiştir.[5] - ^ (Prusyalılar tarafından öldürülen veya yaralanan 4.500 kişi dahil;[2] Wellington tarafından ise 19.500–21.500 kişi[13][2])
- ^ Fransız topçusu, ateşlenen 20.760 mermi ile 13.300 zayiat verdirmiştir.[5]
- ^ Hougoumont tahkimatında İngiliz ve Hannover kayıpları, muharebeye katılan 2.200 kişiden yalnızca 847 olmuştur.[5]
Dipnot
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Barbero 2005, s. 91.
- ^ a b c d e f g Clodfelter 2017, s. 170.
- ^ a b c d e f g Bodart 1908, s. 487.
- ^ Hofschröer 1999, ss. 68–69.
- ^ a b c d e f g h Clodfelter 2017, s. 169.
- ^ "French Cannon Captured at Waterloo". Age of Revolution. Waterloo 200 Ltd. Erişim tarihi: 16 Eylül 2025.
- ^ Hofschröer 1999, s. 61 Siborne'un rakamlarını aktarır.
- ^ Hamilton-Williams 1994, s. 256 68.000 rakamını verir.
- ^ Barbero 2005, ss. 75–76.
- ^ Hamilton-Williams 1994, s. 256.
- ^ Chesney 1874, s. 4.
- ^ Bowden 1983, s. 329.
- ^ a b c Barbero 2006, s. 312.
- ^ Barbero 2005, s. 420.
- ^ a b c Barbero 2005, s. 419.
- ^ Clodfelter 2017, ss. 169–170.
- ^ Dr. Fitzgerald, Liam (25 Temmuz 2024). "Waterloo Uncovered: Ten years of archaeology in ten discoveries". CBA (İngilizce). Erişim tarihi: 23 Ağustos 2025.
- ^ a b c d e French Revolutionary and Napoleonic Wars 30 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Britannica.com. Erişim: 29 Ocak 2015
- ^ "Napolyon'un savaşta kaybettiği broş rekor fiyata satıldı". karar.com. 13 Kasım 2025. Erişim tarihi: 13 Kasım 2025.