Cuma Camii (Buzovna)
| Cuma Camii | |
|---|---|
.jpg) | |
| Yerel ad | |
| Konum | Buzovna, Akhundov Caddesi, 103 |
| En Yakın Şehir |  Bakü |
| Alan | Azerbaycan |
Buzovna Cuma Camii, Bakü şehrinin Hazar rayonuna bağlı Buzovna kasabasında yer alan cami ve tarihî-mimari eserdir.
Cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihli ve 132 sayılı kararı ile yerel öneme sahip taşınmaz tarih ve kültür anıtları listesine dâhil edilmiştir.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]İlk yılları
[değiştir | kaynağı değiştir]Buzovna Cuma Camii, Buzovna kasabasında yer almaktadır. İnşasına 1896 yılında başlanmış olsa da, caminin yapımı 1900 yılında yarım kalmıştır. 1918 yılında inşaat çalışmalarına yeniden başlanmış, ancak tamamlanmamıştır.[1][2][3]
Sovyet işgalinden sonra Azerbaycan'da 1928 yılında resmî olarak dinle mücadele başlatılmıştır.[4]Birçok cami, kilise ve sinagog eğitim amaçlı kullanılmak üzere kulüplerin bünyesine verilmiştir.[5] 1917 yılında Azerbaycan'da 3.000 cami bulunuyorken, bu sayı 1927'de 1.700'e, 1928'de 1.369'a, 1933 yılında ise 17'ye düşmüştür.[5][6]
Buzovna Cuma Camii de bu dönemde faaliyetini durdurmuş; caminin binası depo ve dükkân olarak kullanılmıştır.[2]
Bağımsızlıktan sonra
[değiştir | kaynağı değiştir]Azerbaycan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra cami, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarihinde aldığı 132 sayılı kararla yerel öneme sahip taşınmaz tarihî ve kültürel anıtların listesine dâhil edilmiştir.[7]
2007 yılının Şubat ayında caminin restorasyonuna başlanmıştır.[8] Restorasyonun ardından 19 Aralık 2009 tarihinde caminin açılışı gerçekleştirilmiştir.[9][10] Burada 500 metrekarelik caminin yanı sıra yardımcı ve idari binalar, kadınlar ve erkekler için abdesthaneler ile bir minare inşa edilmiştir.[11] Caminin birinci katı erkeklerin, ikinci katı ise kadınların ibadet etmesi için düzenlenmiştir.[9]
500 metrekarelik cami kesme taşlardan inşa edilmiştir; cephesi Arap alfabesiyle yazılmış taş kitabelerle kaplanmıştır. Caminin yüksekliği 28 metre, kubbesinin yüksekliği ise 12 metredir. Aynı anda 500 kişi burada namaz kılabilir.[8]
Camide kayıtlı bir dini cemaat faaliyet göstermektedir.[12]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (Azerice). Baku: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. s. 310. ISBN 964-8121-59-1.
- Yunusov, Arif (2004). Azərbaycanda İslam (PDF) (Azerice). Baku: Zaman. s. 364. 5 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Aralık 2022.
- ^ Azərbaycanın seçilmiş İslam abidələri (PDF) (Azerice). Baku: Dini Qurumlarla İş Üzrə Dövlət Komitəsi. 2015. s. 52. 19 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Eylül 2024.
- ^ a b "Bakının Buzovna qəsəbəsində yenidən qurulan Cümə məscidi istifadəyə verilib". heydar-aliyev-foundation.org (Azerice). 19 Aralık 2009. 3 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2025.
- ^ "Bakının Buzovna qəsəbəsində yenidən qurulan Cümə məscidi istifadəyə verilmişdir". azertag.az (Azerice). 19 Aralık 2009. Erişim tarihi: 13 Ekim 2025.
- ^ Yunusov 2004, s. 140.
- ^ a b Yunusov 2004, s. 141.
- ^ Ələsgərova, Nəsrin (15 Ocak 2005). "Ислам в Азербайджане: история и современность | Heinrich Böll Stiftung | Tbilisi - South Caucasus Region". ge.boell.org (Rusça). 13 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2024.
- ^ "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust Tarixli 132 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir" (PDF) (Azerice). mct.gov.az. 2 Ağustos 2001. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2022.
- ^ a b "Xəzər rayonunun Buzovna qəsəbəsində Cümə məscidi". heydar-aliyev-foundation.org (Azerice). 11 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2025.
- ^ a b "Buzovna "Cümə" məscidi" (Azerice). 7 Nisan 2020. 10 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2025.
- ^ "Buzovnanın 124 il tarixi olan Cümə məscidi - FOTOREPORTAJ". azvision.az (Azerice). 7 Ocak 2020. Erişim tarihi: 13 Ekim 2025.
- ^ "Buzovna qəsəbəsi Cümə məscidi". Sirat.az (Azerice). 15 Eylül 2021. 30 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2025.
- ^ "450 dini icma qeydiyyata alınıb". 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2014.