Chariklo'nun halkaları - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Kaynakça
  • 2 Dış bağlantılar

Chariklo'nun halkaları

  • العربية
  • English
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • Galego
  • Bahasa Indonesia
  • İtaliano
  • Português
  • Русский
  • Svenska
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Chariklo'nun 2022'deki örtülmesi sırasında JWST tarafından yapılan görünür parlaklık ölçümü

Yaklaşık 250 kilometre (160 mi) çapındaki küçük gezegen ve centaur 10199 Chariklo, doğrulanmış halkalara sahip en küçük ikinci gök cismi (2060 Chiron en küçüğüdür[1]) ve gaz devleri ile buz devlerinden sonra Güneş Sistemi'nde keşfedilen beşinci halkalı gök cismidir.[2] Chariklo'nun etrafında, 9 kilometrelik (6 mi) bir boşlukla ayrılmış, 6–7 km (4 mil) ve 2–4 km (2 mil) genişliğinde iki dar ve yoğun banttan oluşan parlak bir halka sistemi bulunur.[2][3] Halkalar, Chariklo'nun merkezinden yaklaşık 400 kilometre (250 mi) mesafede, Dünya ile Ay arasındaki mesafenin binde biri kadar bir uzaklıkta dönerler. Keşif, 3 Haziran 2013 tarihinde bir yıldız örtülmesi gözlemi sırasında Güney Amerika'da Arjantin, Brezilya, Şili ve Uruguay'ın çeşitli yerlerindeki on teleskobu kullanan bir gök bilimci ekibi tarafından yapıldı ve 26 Mart 2014'te duyuruldu.[2]

Bir küçük gezegenin etrafında bir halka sisteminin varlığı beklenmeyen bir durumdu çünkü halkaların yalnızca çok daha büyük kütleli cisimler etrafında kararlı olabileceği düşünülüyordu. Küçük cisimler etrafındaki halka sistemleri, doğrudan görüntüleme ve yıldız örtülmesi teknikleriyle aranmalarına rağmen daha önce keşfedilememişti.[2] Chariklo'nun halkaları en fazla birkaç milyon yıllık bir süre içinde dağılmalıdır, bu nedenle ya çok gençtirler ya da halkaların kütlesine yakın bir kütleye sahip çoban uydular tarafından aktif olarak tutulmaktadırlar.[2][4][5] Ekip, halkalara Brezilya'nın kuzey ve güney kıyı sınırlarını oluşturan iki nehirden esinlenerek Oiapoque (içteki daha yoğun halka) ve Chuí (dış halka) adlarını vermiştir. Resmi isim talebi daha sonraki bir tarihte IAU'ya sunulacaktır.[4]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Ortiz, J.L.; Duffard, R.; Pinilla-Alonso, N.; Alvarez-Candal, A.; Santos-Sanz, P.; Morales, N.; Fernández-Valenzuela, E.; Licandro, J.; Campo Bagatin, A.; Thirouin, A. (2015). "Possible ring material around centaur (2060) Chiron". Astronomy & Astrophysics. Cilt 576. ss. A18. arXiv:1501.05911 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2015yCat..35760018O. doi:10.1051/0004-6361/201424461. 
  2. ^ a b c d e Braga-Ribas, F.; Sicardy, B.; Ortiz, J. L.; Snodgrass, C.; Roques, F.; Vieira-Martins, R.; Camargo, J. I. B.; Assafin, M.; Duffard, R.; Jehin, E.; Pollock, J.; Leiva, R.; Emilio, M.; Machado, D. I.; Colazo, C.; Lellouch, E.; Skottfelt, J.; Gillon, M.; Ligier, N.; Maquet, L.; Benedetti-Rossi, G.; Gomes, A. R.; Kervella, P.; Monteiro, H.; Sfair, R.; Moutamid, M. E.; Tancredi, G.; Spagnotto, J.; Maury, A.; ve diğerleri. (26 Mart 2014). "A ring system detected around the Centaur (10199) Chariklo". Nature. 508 (7494). ss. 72-75. arXiv:1409.7259 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2014Natur.508...72B. doi:10.1038/nature13155. PMID 24670644. 
  3. ^ Klotz, Irene (27 Mart 2014). "Step aside Saturn: Little asteroid has rings too". Thomson Reuters. 29 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2014. 
  4. ^ a b "First Ring System Around Asteroid" (Basın açıklaması). European Southern Observatory. 26 Mart 2014. 24 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2014. 
  5. ^ Gibney, E. (26 Mart 2014). "Asteroids can have rings too". Nature. doi:10.1038/nature.2014.14937. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Chariklo'nun halkaları ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
  • Universidad Católica Observatory
  • YouTube'da ESOcast 64: First Ring System Around Asteroid
  • g
  • t
  • d
Gezegen halkaları
Gezegenler
  • Jüpiter'in halkaları
  • Satürn'ün halkaları
  • Uranüs'ün halkaları
  • Neptün'ün halkaları
  • Dünya'nın halkaları (uzay enkazı)
  • Ötegezegenlerin halkaları
Diğer cisimler
  • Chariklo'nun halkaları
  • Chiron'un halkaları
  • Haumea'nın halkası
  • Quaoar'ın halkaları
Uydular
  • Rhea'nın halkaları (doğrulanmamış)
Güneş
  • Asteroit kuşağı
  • Kuiper kuşağı
İlgili konular
  • Gaz torusu
  • g
  • t
  • d
Güneş Sistemi
GüneşMerkürVenüsAyDünyaMarsPhobos ve DeimosCeres (cüce gezegen)Asteroit kuşağıJüpiterJüpiter'in doğal uydularıJüpiter'in HalkalarıSatürnSatürn'ün doğal uydularıSatürn'ün HalkalarıUranüsUranüs'ün doğal uydularıUranüs'ün HalkalarıNeptünNeptün'ün doğal uydularıNeptün'ün HalkalarıPlütonPlüton SistemiHaumeaHaumea'nın doğal uydularıMakemakeS/2015 (136472) 1Kuiper KuşağıErisDysnomiaDağınık diskOort bulutuOort bulutu
  • Güneş
  • Merkür
  • Venüs
  • Dünya
  • Mars
  • Ceres
  • Jüpiter
  • Satürn
  • Uranüs
  • Neptün
  • Plüton
  • Haumea
  • 50000 Quaoar
  • Makemake
  • 225088 Gonggong
  • Eris
  • 90377 Sedna
Gezegenler ve
cüceler
  • Karasallar
    • Merkür
    • Venüs
    • Dünya
    • Mars
  • Devler
    • Gaz
      • Jüpiter
      • Satürn
    • Buz
      • Uranüs
      • Neptün
  • Cüceler
    • Ceres
    • Plüton
    • Haumea
  • 50000 Quaoar
    • Makemake
  • 225088 Gonggong
  • Eris
  • 90377 Sedna
Uydular
  • Dünya
    • Ay
    • Dünya'ya yakın diğer cisimler
  • Mars
    • Phobos
    • Deimos
  • Jüpiter
    • Ganymede
    • Callisto
    • Io
    • Europa
    • tamamı 95
  • Satürn
    • Titan
    • Rhea
    • Iapetus
    • Dione
    • Tethys
    • Enceladus
    • Mimas
    • Hyperion
    • Phoebe
    • tamamı 146
  • Uranüs
    • Titania
    • Oberon
    • Umbriel
    • Ariel
    • Miranda
    • tamamı 28
  • Neptün
    • Triton
    • Proteus
    • Nereid
    • tamamı 16
  • Plüton
    • Charon
    • Nix
    • Hydra
    • Kerberos
    • Styx
  • Haumea
    • Hiʻiaka
    • Namaka
  • 50000 Quaoar
    • Weywot
  • Makemake
    • S/2015 (136472) 1
  • 225088 Gonggong
    • Xiangliu
  • Eris
    • Dysnomia
Halkalar
  • Jüpiter
  • Satürn (Rhea?)
  • Chariklo
  • Chiron
  • Uranüs
  • Neptün
  • Haumea
  • Quaoar
Küçük
Güneş Sistemi
cisimleri
  • Kuyruklu yıldızlar
  • Demokloidler
  • Meteoroitler
  • Küçük gezegenler
    • isimler ve anlamları
    • uydular
  • Gezegenimsi
  • Gezegensel yörüngeden geçen küçük gezegenler
    • Merkür
    • Venüs
    • Dünya
    • Mars
    • Jüpiter
    • Satürn
    • Uranüs
    • Neptün
  • Truvalar
    • Venüs
    • Dünya
    • Mars
    • Jüpiter
      • Truva kampı
      • Yunan kampı
    • Satürn Uyduları
    • Uranüs
    • Neptün
  • Dünya'ya yakın cisimler
  • Asteroit kuşağı
  • Asteroitler
    • Ceres
    • Vesta
    • Pallas
    • Hygiea
    • aktif
    • ilk 1000
    • aileler
    • PHA
    • istisnai
  • Kirkwood boşluğu
    • Centaurlar
    • Neptün truvaları
  • Neptün ötesi cisimler
    • Kuiper Kuşağı
      • Kubvanolar
      • Plütinolar
    • Ayrık cisimler
    • Sednoidler
    • Dağınık disk
    • Oort bulutu
  • Hills bulutu
Varsayımsal
cisimler
  • Beşinci dev
  • Nemesis
  • Phaeton
  • Dokuzuncu Gezegen
  • Gezegen V
  • Gezegen X
  • Alt uydular
  • Theia
  • Tyche
  • Vulkan
  • Vulkanoidler
Araştırma
(ana hatlar)
  • Kolonizasyon
  • Keşif
    • astronomi
    • tarihsel modeller
    • zaman çizelgesi
  • Uzay sondaları
    • zaman çizelgesi
    • liste
  • İnsanlı uzay uçuş programı
    • uzay istasyonları
    • liste
    • programlar
  • Merkür
  • Venüs
  • Ay
    • madencilik
  • Mars
  • Ceres
  • Asteroitler
    • madencilik
  • Kuyruklu yıldızlar
  • Jüpiter
  • Satürn
  • Uranüs
  • Neptün
  • Plüton
  • Derin uzay
Oluşum
ve
evrim
  • Yıldız oluşumu
  • Yığılma
  • Yığılma diski
    • Atılım diski
  • Çöküntü çemberi
  • Enkaz diski
  • Çöküntü örtüsü
  • Coatlicue
  • Kozmik toz
  • Enkaz diski
  • Ayrık cisim
  • EXCEDE
  • Ötegezegen zodyak tozu
  • Dünya dışı malzemeler
    • Örnek kürasyonu
    • Örnek getirme görevi
  • Donma/Buz çizgisi
  • Büyük çarpışma hipotezi
  • Kütleçekimsel çökme
  • Hills bulutu
  • Hill küresi
  • Gezegenler arası toz bulutu
  • Gezegenler arası ortam/uzay
  • Yıldızlararası bulut
  • Yıldızlararası ortam
  • Yıldızlararası uzay
  • Kuiper Kuşağı
  • Kuiper uçurumu
  • Moleküler bulut
  • Bulutsu hipotezi
  • Oort bulutu
  • Dış uzay
  • Gezegen
    • Dağılmış
    • Göç
    • Sistem
    • Gezegenimsi
    • Oluşum
      • Birleşen yıldızlar
    • Ön gezegen diski
  • Halka sistemi
  • Roche limiti
    • ve Hill küresi
  • Moloz yığını
  • Dağınık disk
Listeler
  • Kuyruklu yıldız
  • Muhtemel cüce gezegenler
  • Kütleçekimsel yuvarlak cisimler
  • Küçük gezegenler
  • Doğal uydular
  • Güneş Sistemi modelleri
  • Güneş Sistemi'ndeki cisimler
    • büyüklüğüne göre
    • keşif tarihine göre
    • uzaklığa göre
  • Yıldızlararası ve yıldız çevresi moleküller
İlgili
  • Çift gezegen
  • Lagrange noktası
  • Uyducuk
  • Syzygy
  • Kütleçekim kilidi
Güneş Sistemi → Yerel Yıldızlararası Bulut → Yerel Kabarcık → Gould Kuşağı → Orion Kolu → Samanyolu → Samanyolu altgrubu → Yerel Grup → Yerel Katman → Başak Süperkümesi → Laniakea Süperkümesi → KBC Boşluğu → Gözlemlenebilir Evren → Evren
Her ok (→) "içinde" veya "parçası" olarak okunabilir.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Chariklo%27nun_halkaları&oldid=35977379" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • 2014'te uzay
  • 2013'te keşfedilen astronomik cisimler
  • Centaurlar (küçük Güneş Sistemi cisimleri)
  • Gezegen halkaları
Gizli kategoriler:
  • Commons kategori bağlantısı Vikiveri'de tanımlı olan sayfalar
  • Commons kategori bağlantısı Vikiveri'de tanımlı olan ve P373 kullanılan sayfalar
  • Sayfa en son 22.44, 3 Eylül 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Chariklo'nun halkaları
Konu ekle