Mars truvalısı

Mars truvalıları, Mars gezegeninin Güneş etrafındaki yörüngesini paylaşan bir grup truva cismidir. Mars'ın 60° önünde ve arkasında iki Lagrange noktası çevresinde bulunurlar. Mars truvalılarının kökeni tam olarak anlaşılamamıştır. Bir teori, bunların Güneş Sistemi oluşurken Lagrange noktalarında sıkışan, Mars'ın oluşumundan kalma ilkel nesneler olduğunu öne sürmektedir. Ancak, Mars truvalılarına yönelik olarak yapılan spektral çalışmalar, durumun böyle olmayabileceğini göstermektedir.^[1]^[2] Başka bir teori, Güneş Sistemi'nin oluşumunun ilerleyen dönemlerinde asteroitlerin düzensiz bir şekilde Mars'ın Lagrange noktalarına girmiş olmasıdır. Bu nesnelerin kısa dinamik ömürleri göz önüne alındığında bu da sorgulanabilir.^[3]^[4] Eureka ve diğer iki Mars truvalısının spektrumları olivin bakımından zengin bir bileşime işaret etmektedir.^[5] Asteroit kuşağında olivin bakımından zengin nesneler nadir olduğundan, Mars truvalılarından bazılarının Mars'ta gezegensel bir embriyo ile karşılaştığında yörüngeyi değiştiren büyük bir çarpışmadan yakalanan enkazlar olduğu öne sürülmüştür.^[3]^[6]

Halihazırda bu grup, uzun vadeli sayısal simülasyonlarla kararlı Mars truvası olduğu doğrulanan 16 asteroiti içermektedir, bunların tamamı Küçük Gezegen Merkezi tarafından tanınmaktadır.^[3]^[4]^[7]^[8]^[9]^[10]^[11]

Yakın yörünge benzerlikleri nedeniyle, L₅ grubunun daha küçük üyelerinin çoğunun Eureka'nın YORP etkisiyle döndükten sonra kopan parçaları olduğu varsayılmaktadır (Eureka'nın dönme periyodu 2,69 saattir). L₄ Truvası 1999 UJ7, görünüşe göre YORP dönüşünü engelleyen kaotik bir rotasyon yüzünden ~50 saat gibi çok daha uzun bir dönme periyoduna sahiptir.^[12]

L₄ (öncü):

L₅ (arka):

Ayrıca bakınız

Truva (gök cismi)
Truva noktalarının yakınında yörüngede dönen küçük gezegenler

Kaynakça

^ Rivkin, Andrew S.; Trilling, David E.; Thomas, Cristina A.; DeMeo, Francesca; Spahr, Timothy B.; Binzel, Richard P. (Aralık 2007). "Composition of the L5 Mars Trojans: Neighbors, not siblings". Icarus (İngilizce). 192 (2): 434-441. doi:10.1016/j.icarus.2007.06.026. 24 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ Trilling, David E.; Rivkin, Andrew S.; Stansberry, John A.; Spahr, Timothy B.; Crudo, Richard A.; Davies, John K. (Aralık 2007). "Albedos and diameters of three Mars Trojan asteroids". Icarus (İngilizce). 192 (2): 442-447. doi:10.1016/j.icarus.2007.08.002. 6 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ ^a ^b ^c Scholl, H.; Marzari, F.; Tricarico, P. (Haziran 2005). "Dynamics of Mars Trojans". Icarus (İngilizce). 175 (2): 397-408. doi:10.1016/j.icarus.2005.01.018. 6 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ ^a ^b Schwarz, R.; Dvorak, R. (Mayıs 2012). "Trojan capture by terrestrial planets". Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy (İngilizce). 113 (1): 23-34. doi:10.1007/s10569-012-9404-4. ISSN 0923-2958.
^ Borisov, G.; Christou, A.; Bagnulo, S.; Cellino, A.; Kwiatkowski, T.; Dell'Oro, A. (1 Nisan 2017). "The olivine-dominated composition of the Eureka family of Mars Trojan asteroids". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (İngilizce). 466 (1): 489-495. doi:10.1093/mnras/stw3075. ISSN 0035-8711. 14 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ Polishook, D.; Jacobson, S. A.; Morbidelli, A.; Aharonson, O. (17 Temmuz 2017). "A Martian origin for the Mars Trojan asteroids". Nature Astronomy (İngilizce). 1 (8): 0179. doi:10.1038/s41550-017-0179. ISSN 2397-3366. 14 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ "List Of Martian Trojans". minorplanetcenter.net. 18 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2023.
^ de la Fuente Marcos, C.; de la Fuente Marcos, R. (15 Mayıs 2013). "Three new stable L5 Mars Trojans". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters (İngilizce). 432 (1): L31-L35. doi:10.1093/mnrasl/slt028. ISSN 1745-3933. 22 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ Christou, Apostolos A. (Mayıs 2013). "Orbital clustering of martian Trojans: An asteroid family in the inner Solar System?". Icarus (İngilizce). 224 (1): 144-153. doi:10.1016/j.icarus.2013.02.013. 6 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ Christou, Apostolos A.; Borisov, Galin; Dell'Oro, Aldo; Cellino, Alberto; Devogèle, Maxime (Ocak 2021). "Composition and origin of L5 Trojan asteroids of Mars: Insights from spectroscopy". Icarus (İngilizce). 354: 113994. doi:10.1016/j.icarus.2020.113994. 26 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ de la Fuente Marcos, C; de la Fuente Marcos, R (23 Ocak 2021). "Using Mars co-orbitals to estimate the importance of rotation-induced YORP break-up events in Earth co-orbital space". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (İngilizce). 501 (4): 6007-6025. doi:10.1093/mnras/stab062. ISSN 0035-8711. 11 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ Lovett, Richard (20 Ekim 2017). "Sun's light touch explains asteroids flying in formation behind Mars". Science. doi:10.1126/science.aar2794. ISSN 0036-8075. 18 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.
^ Marcos, R. de la Fuente; León, J. de; Marcos, C. de la Fuente; Alarcon, M. R.; Licandro, J.; Serra-Ricart, M.; Geier, S.; Cabrera-Lavers, A. (1 Mart 2024). "Dynamics of 2023 FW14, the second L4 Mars trojan, and a physical characterization using the 10.4 m Gran Telescopio Canarias". Astronomy & Astrophysics (İngilizce). 683: L14. doi:10.1051/0004-6361/202449688. ISSN 0004-6361. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi15 Nisan 2024.

[1] Rivkin, Andrew S.; Trilling, David E.; Thomas, Cristina A.; DeMeo, Francesca; Spahr, Timothy B.; Binzel, Richard P. (Aralık 2007). "Composition of the L5 Mars Trojans: Neighbors, not siblings". Icarus (İngilizce). 192 (2): 434-441. doi:10.1016/j.icarus.2007.06.026. 24 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[2] Trilling, David E.; Rivkin, Andrew S.; Stansberry, John A.; Spahr, Timothy B.; Crudo, Richard A.; Davies, John K. (Aralık 2007). "Albedos and diameters of three Mars Trojan asteroids". Icarus (İngilizce). 192 (2): 442-447. doi:10.1016/j.icarus.2007.08.002. 6 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[:0-3] Scholl, H.; Marzari, F.; Tricarico, P. (Haziran 2005). "Dynamics of Mars Trojans". Icarus (İngilizce). 175 (2): 397-408. doi:10.1016/j.icarus.2005.01.018. 6 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[:1-4] Schwarz, R.; Dvorak, R. (Mayıs 2012). "Trojan capture by terrestrial planets". Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy (İngilizce). 113 (1): 23-34. doi:10.1007/s10569-012-9404-4. ISSN 0923-2958.

[5] Borisov, G.; Christou, A.; Bagnulo, S.; Cellino, A.; Kwiatkowski, T.; Dell'Oro, A. (1 Nisan 2017). "The olivine-dominated composition of the Eureka family of Mars Trojan asteroids". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (İngilizce). 466 (1): 489-495. doi:10.1093/mnras/stw3075. ISSN 0035-8711. 14 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[6] Polishook, D.; Jacobson, S. A.; Morbidelli, A.; Aharonson, O. (17 Temmuz 2017). "A Martian origin for the Mars Trojan asteroids". Nature Astronomy (İngilizce). 1 (8): 0179. doi:10.1038/s41550-017-0179. ISSN 2397-3366. 14 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[7] "List Of Martian Trojans". minorplanetcenter.net. 18 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2023.

[8] Fuente Marcos, C.; de la Fuente Marcos, R. (15 Mayıs 2013). "Three new stable L5 Mars Trojans". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters (İngilizce). 432 (1): L31-L35. doi:10.1093/mnrasl/slt028. ISSN 1745-3933. 22 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[9] Christou, Apostolos A. (Mayıs 2013). "Orbital clustering of martian Trojans: An asteroid family in the inner Solar System?". Icarus (İngilizce). 224 (1): 144-153. doi:10.1016/j.icarus.2013.02.013. 6 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[10] Christou, Apostolos A.; Borisov, Galin; Dell'Oro, Aldo; Cellino, Alberto; Devogèle, Maxime (Ocak 2021). "Composition and origin of L5 Trojan asteroids of Mars: Insights from spectroscopy". Icarus (İngilizce). 354: 113994. doi:10.1016/j.icarus.2020.113994. 26 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[11] Fuente Marcos, C; de la Fuente Marcos, R (23 Ocak 2021). "Using Mars co-orbitals to estimate the importance of rotation-induced YORP break-up events in Earth co-orbital space". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (İngilizce). 501 (4): 6007-6025. doi:10.1093/mnras/stab062. ISSN 0035-8711. 11 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[12] Lovett, Richard (20 Ekim 2017). "Sun's light touch explains asteroids flying in formation behind Mars". Science. doi:10.1126/science.aar2794. ISSN 0036-8075. 18 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2023.

[13] Marcos, R. de la Fuente; León, J. de; Marcos, C. de la Fuente; Alarcon, M. R.; Licandro, J.; Serra-Ricart, M.; Geier, S.; Cabrera-Lavers, A. (1 Mart 2024). "Dynamics of 2023 FW14, the second L4 Mars trojan, and a physical characterization using the 10.4 m Gran Telescopio Canarias". Astronomy & Astrophysics (İngilizce). 683: L14. doi:10.1051/0004-6361/202449688. ISSN 0004-6361. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi15 Nisan 2024.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]