Aşırı Neptün ötesi cisim
Dağınık disk ETNOları veya ESDOlar (38–45 AU)
Ayrık ETNOlar ya da EDDOlar (40–45 to 50–60 AU)
Sednoidler ya da iç Oort bulutu nesneleri (50–60 AU ötesi)
Aşırı Neptün ötesi cisim (ETNO), Güneş Sistemi'nin en dış bölgesinde, Neptün'ün (30 AU) çok ötesinde Güneş'in yörüngesinde dolanan Neptün ötesi cisimlere verilen genel isimdir. Bir ETNO'nun en az 150-250 AU'luk dev bir yarı büyük ekseni vardır.[1][2] Bilinen diğer tüm Neptün ötesi cisimlere kıyasla yörüngesi diğer dev gezegenlerden çok daha az etkilenir. Bununla birlikte, varsayımsal bir Dokuzuncu Gezegen ile kütleçekimsel etkileşimlerden etkilenerek bu nesneleri benzer türde yörüngelere yönlendirebilirler.[1] Bilinen ETNO'lar, küçük yükselen ve alçalan düğüm mesafelerine sahip nesne çiftlerinin dağılımları arasında, dış tedirginliğe bir yanıtın göstergesi olabilecek, istatistiksel olarak oldukça anlamlı bir asimetri sergilerler.[3][4]
ETNO'lar üç farklı alt gruba ayrılabilir. Dağınık ETNO'lar (veya aşırı dağınık disk nesneleri, ESDO'lar) 38-45 AU civarında günberiye ve 0,85'ten daha yüksek istisnai bir dış merkezliliğe sahiptir. Normal dağınık disk nesnelerinde olduğu gibi, muhtemelen Neptün tarafından kütleçekimsel saçılma sonucu oluşmuşlardır ve hala dev gezegenlerle etkileşim halindedirler. Yaklaşık olarak 40-45 ve 50-60 AU arasında günberiye sahip olan ayrık ETNO'lar (veya aşırı ayrık disk nesneleri, EDDO'lar), Neptün'den dağınık ETNO'lara göre daha az etkilenirler, ancak yine de Neptün'e nispeten yakındırlar. Sednoid veya iç Oort bulutu nesneleri, 50-60 AU'nun ötesindeki enberi ile, Neptün'den güçlü bir şekilde etkilenmek için çok uzaktır.[1]
|
Sednoidler
[değiştir | kaynağı değiştir]
Aşırı Neptün ötesi cisimler arasında, olağanüstü yüksek günberiye sahip olan sednoidler bulunmaktadır. Bu dört cisim; Sedna, 2012 VP113, Leleākūhonua ve 2021 RR205'dir. Sedna ve 2012 VP113, 70 AU'dan daha büyük günberiye sahip uzak ayrık nesnelerdir. Yüksek günberi değerleri onları Neptün'den gelen önemli kütleçekimsel tedirginliklerden kaçınmak için yeterli bir mesafede tutmaktadır. Sedna'nın yüksek günberisi için önceki açıklamalar arasında uzak bir yörüngede bilinmeyen bir gezegenle yakın bir karşılaşma ve Güneş Sistemi'nin yakınından geçen rastgele bir yıldızla veya Güneş'in doğum kümesinin bir üyesiyle uzak bir karşılaşma yer almaktadır.[5][6][7]
Güneş'e en uzak cisimler
[değiştir | kaynağı değiştir]Trujillo ve Sheppard'ın keşifleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Astronomlar Chad Trujillo ve Scott S. Sheppard tarafından keşfedilen aşırı Neptün ötesi nesneler şunlardır:
- 2013 FT28, Günberi boylamı Dokuzuncu Gezegen ile aynı hizada, ancak Dokuzuncu Gezegen'in önerilen yörüngesi içerisinde, bilgisayar modellemesi onun yerçekimsel darbelere karşı güvenli olacağını öne sürüyor.[8]
- 2014 SR349, Dokuzuncu Gezegen ile hizalı olmadığı düşünülüyor.[8]
- 2014 FE72, Çok büyük bir elips içinde Güneş'ten yaklaşık 3.000 AU'ya ulaşacak kadar uç bir yörüngeye sahip bir nesne; bu mesafede yörüngesi galaktik gelgit ve diğer yıldızlardan etkilenir.[9][10][11][12]
Dış Güneş Sisteminin Kökenleri Araştırması
[değiştir | kaynağı değiştir]Dış Güneş Sisteminin Kökenleri Araştırması, fazla sayıda Neptün ötesi aşırı nesne keşfetmiştir; bunlar arasında:[13]
- 2013 SY99, birçok nesneden daha düşük bir eğime sahip olan ve Michele Bannister tarafından SETI Enstitüsü'nün ev sahipliğinde Mart 2016'da düzenlenen bir konferansta ve daha sonra Ekim 2016 AAS konferansında tartışılan cisim.[14][15]
- 2015 KG163, 2013 FT28'e benzer bir yönelime sahiptir ancak yörüngesinin Dokuzuncu Gezegen'inkiyle kesişmesine neden olabilecek daha büyük bir yarı büyük eksene sahiptir.
- 2015 RX245, diğer hizalanmamış nesnelere uyuyor.
- 2015 GT50, ne hizalanmamış ne de hizalanmış gruplarda yer alır; bunun yerine, yörüngesinin yönelimi önerilen Dokuzuncu Gezegen'inkine dik bir açıdadır. Enberi argümanı da enberi argümanları kümesinin dışındadır.
2016 yılının başından bu yana, 30 AU'dan daha büyük bir günberiye ve 250 AU'dan daha büyük bir yarı büyük eksene sahip yörüngelere sahip on adet aşırı Neptün ötesi nesne daha keşfedilmiş ve toplam sayı on altıya ulaşmıştır. Çoğu TNO, Güneş'ten 30 AU uzakta yörüngede bulunan Neptün'ün önemli ölçüde ötesinde bir günberiye sahiptir.[16][17] Genellikle, günberisi 36 AU'dan küçük olan TNO'lar Neptün ile güçlü karşılaşmalar yaşarlar.[18][19] ETNO'ların çoğu nispeten küçüktür, ancak eliptik yörüngelerinde Güneş'e en yakın mesafelerine yakın oldukları için şu anda nispeten parlaktırlar. Bunlar da aşağıdaki yörünge diyagramlarında ve tablolarda yer almaktadır.
TESS veri araştırması
[değiştir | kaynağı değiştir]Malena Rice ve Gregory Laughlin, TESS'in 18. ve 19. sektörlerinden gelen verileri analiz etmek için hedefli bir kaydırma-yığma arama algoritması uygulayarak aday dış Güneş sistemi cisimlerini araştırmışlardır.[20] Araştırmaları Sedna gibi bilinen ETNO'ları ortaya çıkarmış ve 80-200 AU aralığında yer merkezli mesafelerde bulunan ve onay için yer tabanlı teleskop kaynaklarıyla takip gözlemlerine ihtiyaç duyan 17 yeni dış Güneş sistemi cismi adayı belirlemiştir. Bu uzak TNO adaylarını kurtarmayı amaçlayan WHT ile yapılan bir araştırmadan elde edilen ilk sonuçlar, bunlardan ikisini doğrulayamamıştır.[21][22]
Liste
[değiştir | kaynağı değiştir]Aşırı Neptün ötesi nesne yörüngeleri
13 TNO'nun mevcut konumunun yakından görünümü
6 orijinal ve 10 ek TNO nesnesi yörüngeleri, günberi noktasına yakın mevcut konumları mor renkte, varsayımsal Dokuzuncu Gezegen yörüngesi ise yeşil renktedir.
| Nesne | Kütle Merkezli Yörünge (JD 2460200,5)[b] | Yörünge düzlemi | Cisim | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kararlılık[27] | Yörünge periyodu (yıl) |
Yarı büyük eksen (AU) |
Günberi (AU) |
Günöte (AU) |
Güneş'e olan güncel mesafe (AU) |
Dışmerkezlik | Günberi açısı ω (°) |
Eğiklik
i (°) |
Boylamlar | Hv | mag. | Çap
(km) | ||
| Çıkış düğ. ☊ or Ω (°) |
Günberi
ϖ=ω+Ω (°) | |||||||||||||
| Sedna | Dengeli | 12600 | 541,6 | 76,369 | 1006,92 | 75,4 | 0,859 | 310,84 | 11,93 | 144,3 | 95,14 | 1,3 | 20,7 | 1.000 |
| Alicanto | Dengeli | 6700 | 355,3 | 47,327 | 663,36 | 46,4 | 0,8668 | 327,01 | 25,5 | 66,04 | 33,05 | 6,5 | 23,5 | 200 |
| 2007 TG422 | Dengesiz | 13900 | 577,2 | 35,559 | 1118,81 | 34,6 | 0,9384 | 285,73 | 18,59 | 112,91 | 38,64 | 6,5 | 22,5 | 200 |
| Leleākūhonua | Dengeli | 51800 | 1389 | 65,072 | 2713,25 | 64,1 | 0,9532 | 117,58 | 11,67 | 300,98 | 58,56 | 5,5 | 24,6 | 220 |
| 2010 GB174 | Dengeli | 6250 | 339,3 | 48,34 | 630,26 | 47,4 | 0,8575 | 346,72 | 21,57 | 130,77 | 117,49 | 6,5 | 25,2 | 200 |
| 2012 VP113 | Dengeli | 4530 | 273,9 | 80,538 | 467,17 | 79,6 | 0,7059 | 294,07 | 24,02 | 90,85 | 24,92 | 4,0 | 23,3 | 600 |
| 2013 FL28 | ? | 6280 | 340,2 | 32,145 | 648,32 | 31,2 | 0,9055 | 224,9 | 15,83 | 294,36 | 159,26 | 8,0 | 23,4 | 100 |
| 2013 FT28 | Yarı dengeli | 4720 | 281,5 | 43,416 | 519,49 | 42,4 | 0,8457 | 41,02 | 17,43 | 217,69 | 258,71 (*) | 6,7 | 24,2 | 200 |
| 2013 RF98 | Dengesiz | 8190 | 406,2 | 36,106 | 776,26 | 35,2 | 0,9111 | 311,81 | 29,49 | 67,66 | 19,47 | 8,7 | 24,6 | 70 |
| 2013 RA109 | ? | 12100 | 527,1 | 46,038 | 1008,19 | 45,1 | 0,9127 | 263,09 | 12,4 | 104,82 | 7,91 | 6,1 | 23,1 | 200 |
| 2013 SY99 | Yarı dengeli | 26300 | 884,5 | 50,037 | 1718,93 | 49 | 0,9434 | 31,78 | 4,21 | 29,53 | 61,31 | 6,7 | 24,5 | 250 |
| 2013 SL102 | ? | 6440 | 346 | 38,159 | 653,94 | 37,2 | 0,8897 | 265,68 | 6,5 | 94,77 | 0,45 | 7,0 | 23,2 | 140 |
| 2014 FE72 | Dengesiz | 76200 | 1798 | 35,903 | 3559,58 | 35 | 0,98 | 133,44 | 20,67 | 336,92 | 110,36 | 6,2 | 24,3 | 200 |
| 2014 SX403 | ? | 8140 | 404,5 | 35,631 | 773,46 | 34,6 | 0,9119 | 175,22 | 42,89 | 149,15 | 324,37 (*) | 7,1 | 23,8 | 130 |
| 2014 SR349 | Dengeli | 5850 | 324,7 | 47,454 | 601,9 | 46,5 | 0,8538 | 341,21 | 17,94 | 35,02 | 16,23 | 6,7 | 24,2 | 200 |
| 2014 TU115 | ? | 7110 | 369,9 | 34,999 | 704,8 | 34,1 | 0,9054 | 225,28 | 23,49 | 192,26 | 57,54 | 7,9 | 23,5 | 90 |
| 2014 WB556 | ? | 5240 | 301,7 | 42,76 | 560,73 | 41,8 | 0,8583 | 235,7 | 24,15 | 114,89 | 350,59 (*) | 7,3 | 24,2 | 150 |
| 2015 BP519[28] | ? | 10700 | 484,5 | 35,386 | 933,55 | 34,4 | 0,927 | 347,62 | 54,12 | 135,15 | 122,77 | 4,5 | 21,7 | 550[29] |
| 2015 GT50 | Dengesiz | 5110 | 296,5 | 38,372 | 554,67 | 37,4 | 0,8706 | 128,79 | 8,82 | 46,05 | 174,84 (*) | 8,5 | 24,9 | 80 |
| 2015 KG163 | Dengesiz | 16200 | 641,2 | 40,491 | 1241,82 | 39,5 | 0,9368 | 32,2 | 14,02 | 219,18 | 251,38 (*) | 8,2 | 24,4 | 100 |
| 2015 RX245 | Yarı dengeli | 10100 | 467,2 | 45,675 | 888,63 | 44,7 | 0,9022 | 64,68 | 12,1 | 8,58 | 73,26 | 6,2 | 24,1 | 250 |
| 2016 SA59 | ? | 4240 | 261,8 | 39,12 | 484,56 | 38,1 | 0,8506 | 200,61 | 21,5 | 174,61 | 15,22 | 7,8 | 24,2 | 90 |
| 2016 SD106 | ? | 7610 | 386,9 | 42,713 | 731,06 | 41,7 | 0,8896 | 162,76 | 4,8 | 219,5 | 22,26 | 6,7 | 23,4 | 160 |
| 2018 VM35 | ? | 5070 | 295,3 | 44,667 | 545,94 | 43,7 | 0,8487 | 303,37 | 8,47 | 192,23 | 135,6 (*) | 7,7 | 25,2 | 140 |
| 2019 EU5 | ? | 35400 | 1077 | 46,782 | 2108,1 | 45,8 | 0,9566 | 109,31 | 18,2 | 109,21 | 218,52 (*) | 6,4 | 25,6 | 180 |
| 2021 DK18 | ? | 19800 | 731,6 | 44,498 | 1418,77 | 43,5 | 0,9392 | 234,76 | 15,45 | 322,22 | 196,98 (*) | 6,8 | 25,1 | 180 |
| 2021 RR205 | ? | 40800 | 1185 | 55,655 | 2314,82 | 54,6 | 0,953 | 208,99 | 7,64 | 108,37 | 317,16 (*) | 6,8 | 24,6 | 180 |
| uo5m93[30] | ? | 283 | 39,5 | 526 | 41,7 | 0,86 | 43,3 | 6,8 | 165,9 | 209,3 (*) | 8,9 | 25,0 | 70? | |
| Hipoteze göre ideal Yörünge ögeleri değerleri | — | >250 | >30 | — | — | >0,5 | — | 10~30 | — | 2~120 | — | — | — | |
| Varsayımsal | 8,000–22,000 | 400–800 | ~200 | ~1,000 | ~1,000? | 0,2–0,5 | ~150 | 15–25 | 91±15 | 241±15 | >22,5 | ~40,000 | ||
- (*) Enberi boylamı, ϖ, beklenen değerin dışında;
- Trujillo ve Sheppard'ın (2014) orijinal çalışmasına dahil edilen nesnelerdir.[31]
- Brown ve Batygin tarafından 2016 yılında yapılan çalışmaya eklenmiştir.[18][32][33]
- Diğer tüm nesneler daha sonra duyuruldu.
En uç örnek, hem en yüksek eğime[34] hem de en uzak düğüm mesafesine sahip olan, Caju lakaplı 2015 BP519'dır; bu özellikler onu bu popülasyon içinde olası bir aykırı değer haline getiriyor.[2]
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Kırmızı renkli aşırı Neptün ötesi nesne (ETNO) yörüngeleri ile birlikte üç sednoidin (pembe) varsayımsal Dokuzuncu Gezegen ile hizalandığından şüphelenilirken, mavi renkli ETNO yörüngeleri hizalanmamıştır. Kahverengi renkli oldukça uzun yörüngeler, 200 AU'nun üzerinde büyük günöte mesafelerine sahip centaurları ve damokloidleri içermektedir.
- ^ Bu nesnelerin yörünge dışmerkezlikleri göz önüne alındığında, farklı epoklar yarı büyük eksen ve yörünge periyodu değerleri için oldukça farklı güneş merkezli bozulmamış iki cisim optimum çözümleri üretebilir. Bu kadar yüksek dışmerkezliğe sahip nesneler için Güneş'in ağırlık merkezi, güneş merkezli değerlerden daha kararlıdır. Barisantrik değerler Jüpiter'in 12 yıllık yörüngesi boyunca değişen konumunu daha iyi açıklamaktadır. Örnek olarak, 2007 TG422'nin 2012 yılı güneş merkezli dönemi ~13,500 yıl,[25] ancak 2020 yılı güneş merkezli dönemi ~10,800 yıldır.[26] Barisantrik çözüm çok daha kararlı bir ~11,300 yıllık süreye sahiptir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d Sheppard, Scott S.; Trujillo, Chadwick A.; Tholen, David J.; Kaib, Nathan (12 Mart 2019). "A New High Perihelion Trans-Plutonian Inner Oort Cloud Object: 2015 TG387". The Astronomical Journal. 157 (4): 139. doi:10.3847/1538-3881/ab0895. ISSN 1538-3881.
- ^ a b de la Fuente Marcos, Carlos; de la Fuente Marcos, Raúl (12 Eylül 2018). "A Fruit of a Different Kind: 2015 BP519 as an Outlier Among the Extreme Trans-neptunian Objects". Research Notes of the AAS. 2 (3): 167. doi:10.3847/2515-5172/aadfec. ISSN 2515-5172.
- ^ Marcos, C. de la Fuente; Marcos, R. de la Fuente (8 Temmuz 2021). "Peculiar orbits and asymmetries in extreme trans-Neptunian space". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 506 (1): 633-649. doi:10.1093/mnras/stab1756. ISSN 0035-8711. 28 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Ekim 2023.
- ^ Marcos, C. de la Fuente; Marcos, R. de la Fuente (26 Şubat 2022). "Twisted extreme trans-Neptunian orbital parameter space: statistically significant asymmetries confirmed". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters. 512 (1): L6-L10. doi:10.1093/mnrasl/slac012. ISSN 1745-3925. 13 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Ekim 2023.
- ^ Wall, Mike (24 Ağustos 2011). "A Conversation With Pluto's Killer: Q & A With Astronomer Mike Brown". Space.com. 2 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2016.
- ^ Brown, Michael E.; Trujillo, Chadwick; Rabinowitz, David (2004). "Discovery of a Candidate Inner Oort Cloud Planetoid". The Astrophysical Journal. 617 (1): 645-649. arXiv:astro-ph/0404456
. Bibcode:2004ApJ...617..645B. doi:10.1086/422095.
- ^ Brown, Michael E. (28 Ekim 2010). "There's something out there – part 2". Mike Brown's Planets. 31 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2016.
- ^ a b "Objects beyond Neptune provide fresh evidence for Planet Nine". 25 Ekim 2016. 19 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023.
Yeni kanıtlar, Washington D.C.'deki Carnegie Bilim Enstitüsü'nden gökbilimci Scott Sheppard'ın "orada bir gezegen olduğundan muhtemelen %90 emin olduğunu" gösteriyor. Ancak diğerleri ipuçlarının seyrek ve ikna edici olmadığını söylüyor. "Ben buna -gerçek olduğunun ortaya çıkması- yaklaşık %1 şans veriyorum. Victoria, Kanada'daki Dominion Astrofizik Gözlemevi'nden gökbilimci JJ Kavelaars.
- ^ "PLANET 9 SEARCH TURNING UP WEALTH OF NEW OBJECTS". 30 Ağustos 2016. 2 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023.
- ^ "Extreme New Objects Found At The Edge of The Solar System". 30 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023.
- ^ "The Search for Planet Nine: New Finds Boost Case for Distant World". Space.com. 29 Ağustos 2016. 17 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023.
- ^ "HUNT FOR NINTH PLANET REVEALS NEW EXTREMELY DISTANT SOLAR SYSTEM OBJECTS". 29 Ağustos 2016. 27 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023.
- ^ Shankman, Cory; Kavelaars, J. J.; Bannister, Michele T.; Gladman, Brett J.; Lawler, Samantha M.; Chen, Ying-Tung; Jakubik, Marian; Kaib, Nathan; Alexandersen, Mike; Gwyn, Stephen D. J.; Petit, Jean-Marc (Temmuz 2017). "OSSOS. VI. Striking Biases in the Detection of Large Semimajor Axis Trans-Neptunian Objects". The Astronomical Journal (İngilizce). 154 (2): 50. doi:10.3847/1538-3881/aa7aed. ISSN 1538-3881.
- ^ SETI Institute (18 Mart 2016). "Exploring the outer Solar System: now in vivid colour - Michele Bannister (SETI Talks)". 28:17: YouTube. 28 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2016.
- ^ Bannister, Michele T.; ve diğerleri. (2016). "A new high-perihelion a ~700 AU object in the distant Solar System". American Astronomical Society, DPS Meeting #48, Id. 113.08. 48: 113.08. Bibcode:2016DPS....4811308B.
- ^ "Astronomers say a Neptune-sized planet lurks beyond Pluto" (İngilizce). 27 Mayıs 2021. doi:10.1126/science.aae0237.
- ^ Grush, Loren (20 Ocak 2016). "Our solar system may have a ninth planet after all — but not all evidence is in (We still haven't seen it yet)". The Verge. 29 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2016.
İstatistikler ilk bakışta umut verici görünüyor. Araştırmacılar, bu nesnelerin hareketlerinin tesadüfi olma ihtimalinin 15.000'de 1 olduğunu ve herhangi bir gezegen varlığına işaret etmediğini söylüyor. ... MIT'den gezegen bilimcisi Sara Seager, 'Genellikle bir şeyin sağlam ve hava geçirmez olduğunu düşündüğümüzde, onun başarısızlık olasılığı genellikle olduğundan çok daha düşük olur' diyor. Bir çalışmanın smaç olması için başarısızlık olasılığı genellikle 1.744.278'de 1'dir. ... Ancak Seager, araştırmacıların rakip takım tarafından kapılmamak için sıklıkla smaç şansı elde etmeden önce yayın yaptıklarını söylüyor. Dışarıdan uzmanların çoğu, araştırmacıların modellerinin güçlü olduğu konusunda hemfikir. Neptün de başlangıçta benzer bir şekilde, Uranüs'ün hareketinde gözlemlenen anormallikler araştırılarak tespit edildi. Ek olarak, Stanford Üniversitesi'nden gezegen bilimcisi Bruce Macintosh'a göre, Güneş'ten bu kadar uzakta büyük bir gezegenin varlığı fikri aslında o kadar da olasılık dışı değil.
- ^ a b Batygin, Konstantin; Brown, Michael E. (20 Ocak 2016). "EVIDENCE FOR A DISTANT GIANT PLANET IN THE SOLAR SYSTEM". The Astronomical Journal. 151 (2): 22. doi:10.3847/0004-6256/151/2/22. ISSN 1538-3881.
- ^ Koponyás, Barbara (10 Nisan 2010). "Near-Earth asteroids and the Kozai mechanism" (PDF). 5th Austrian-Hungarian Workshop in Vienna. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Temmuz 2016.
- ^ Rice, Malena; Laughlin, Gregory (1 Aralık 2020). "Exploring Trans-Neptunian Space with TESS: A Targeted Shift-stacking Search for Planet Nine and Distant TNOs in the Galactic Plane". The Planetary Science Journal. 1 (3): 81. doi:10.3847/psj/abc42c. ISSN 2632-3338.
- ^ Marcos, C. de la Fuente; Marcos, R. de la Fuente; Vaduvescu, O.; Stanescu, M. (26 Nisan 2022). "Distant trans-Neptunian object candidates from NASA's TESS mission scrutinized: fainter than predicted or false positives?". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters. 513 (1): L78-L82. doi:10.1093/mnrasl/slac036. ISSN 1745-3925. 28 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Ekim 2023.
- ^ "Distant Trans-Neptunian Object Candidates: Fainter Than Predicted or False Positives?". 20 Mayıs 2022. 20 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023.
- ^ JPL Small-Body Database. "Barisentrik Öskülatör Yörünge Elemanları". 27 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023. Query sorgusu. Sorgu kısmında gerekli bilgileri girerek sorgu yapılmıştır.
- ^ "MPC list of q > 30 and a > 250". Küçük Gezegen Merkezi. 23 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023.
- ^ "JPL Small-Body Database Browser". 13 Aralık 2012. 13 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Chamberlin, Alan. "JPL Small-Body Database Browser". ssd.jpl.nasa.gov. 13 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023.
- ^ Batygin, Konstantin; Adams, Fred C.; Brown, Michael E.; Becker, Juliette C. (Mayıs 2019). "The Planet Nine Hypothesis". Physics Reports. 805: 1-53. doi:10.1016/j.physrep.2019.01.009. 16 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Ekim 2023.
- ^ Becker, Juliette (2017). Evaluating the Dynamical Stability of Outer Solar System Objects in the Presence of Planet Nine. DPS49. American Astronomical Society. 15 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018.
- ^ Lovett, Richard A. (16 Aralık 2017). "The hidden hand – Could a bizarre hidden planet be manipulating the solar system". New Scientist International, 3156. s. 41. 15 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Mart 2018.
- ^ Bannister, Michele T.; Gladman, Brett J.; Kavelaars, J. J.; Petit, Jean-Marc; Volk, Kathryn; Chen, Ying-Tung; Alexandersen, Mike; Gwyn, Stephen D. J.; Schwamb, Megan E.; Ashton, Edward; Benecchi, Susan D. (11 Mayıs 2018). "OSSOS. VII. 800+ trans-Neptunian objects - the complete data release". The Astrophysical Journal Supplement Series. 236 (1): 18. doi:10.3847/1538-4365/aab77a. ISSN 1538-4365. 28 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Ekim 2023.
- ^ Trujillo, Chadwick A.; Sheppard, Scott S. (Mart 2014). "A Sedna-like body with a perihelion of 80 astronomical units". Nature (İngilizce). 507 (7493): 471-474. doi:10.1038/nature13156. ISSN 1476-4687. 11 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Ekim 2023.
- ^ "Where is Planet Nine?". The Search for Planet Nine (Blog). 20 Ocak 2016. 30 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Witze, Alexandra (1 Ocak 2016). "Evidence grows for giant planet on fringes of Solar System". Nature. 529: 266-267. doi:10.1038/529266a. ISSN 0028-0836. 8 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Ekim 2023.
- ^ Becker, J. C.; Khain, T.; Hamilton, S. J.; Adams, F.; Gerdes, D. W.; Zullo, L.; Franson, K.; Millholland, S.; Bernstein, G. M.; Sako, M.; Bernardinelli, P. (3 Ağustos 2018). "Discovery and Dynamical Analysis of an Extreme Trans-Neptunian Object with a High Orbital Inclination". The Astronomical Journal. 156 (2): 81. doi:10.3847/1538-3881/aad042. ISSN 1538-3881. 29 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Ekim 2023.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Known extreme outer solar system objects, Scott Sheppard, Carnegie Science Center
- Hunt for Ninth Planet Reveals New Extremely Distant Solar System Objects, Scott Sheppard, Carnegie Science Center
- List of Known Trans-Neptunian Objects (including ESDOs and EDDOs), Robert Johnston, Johnston's Archive
| |||||||
| Asteroit kuşağı |
| _(cropped).jpg)  | |||||
| Centaurlar |
| ||||||
| Plütinolar |
| ||||||
| Cubewanolar ve diğer Kuiper kuşağı |
| ||||||
| Dağınık disk |
| ||||||
| Ayrık cisimler |
| ||||||
| Sednoidler |
| ||||||
 | |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| Listeler | |||||||||||||||||||||||
| Kuramsal | |||||||||||||||||||||||
Ayrıca bakınız: Güneş Sistemi'nin oluşumu ve evrimi * yörüngelerine göre Güneş Sistemi'ndeki cisimlerin listesi* Astronomide kullanılan Türkçe isimler | |||||||||||||||||||||||