İsrail'in Suriye'yi işgali (2024-günümüz)
| 2024 İsrail'in Suriye'yi İşgali | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arap-İsrail savaşları, Suriye İç Savaşı, Esad rejiminin çöküşü | |||||||
 | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
 İsrail |
 Suriye | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
 Binyamin Netanyahu Yisrael Katz Ori Gordin |
Ebu Muhammed el-Cevlani Muhammed el-Beşir | ||||||
| Çatışan birlikler | |||||||
| Güçler | |||||||
| 2 tugay (6.000 – 10.000 asker) | Bilinmiyor | ||||||
| Kayıplar | |||||||
| Yok |
6 Suriyeli sivil öldürüldü Çok sayıda Suriyeli sivil tutuklandı Suriye Silahlı Kuvvetlerine ait çok sayıda askeri tesis ve kara, hava ve deniz envanterinde yer alan silah ve araçlar yok edildi | ||||||
8 Aralık 2024'te, Şam'daki belirleyici savaşın ve ardından Esad rejiminin devrilmesi sonrası İsrail zırhlı birlikleri, Suriye ile İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri arasında bulunan Birleşmiş Milletler Gözlem Gücü tampon bölgesine ilerleyerek, Kuneytra ilinin merkez kırsalını topçu ateşiyle hedef aldı. İsrail, Yom Kippur Savaşı'nın ardından 31 Mayıs 1974'te imzalanan ateşkes anlaşmaları sonrası ilk kez Suriye topraklarına girdi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Golan Tepeleri'nde tampon bölge ve silahtan arındırılmış bölgenin sınırlarını belirleyen, 1974 yılında imzalanan Kuvvetlerin Çekilmesi Anlaşması'nın Suriye'de Baas rejiminin devrilmesiyle çöktüğünü ve olası bir tehdidi önlemek için, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF)'nin 1974'te çekildiği Mor Hattı geçici olarak devralmasını emrettiğini söyledi.[3][4]
Savunma Bakanı Yisrael Katz tarafından 9 Aralık'ta İsrail Savunma Kuvvetleri'ne belirli askeri hedefler verildi. Bunlar arasında tampon bölgenin ve yakındaki mevzilerin tamamen ele geçirilmesi, tampon bölgenin ötesine uzanan ve ağır silahlardan ve askeri altyapıdan arındırılmış bir güvenli bölgenin oluşturulması ve Suriye üzerinden Lübnan'a İran'ın silah kaçakçılığı yollarının engellenmesi yer aldı.[5]
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]1967'deki Altı Gün Savaşı'ndan sonra İsrail, Suriye'nin Golan Tepeleri bölgesinin çoğunu işgal etti.[6] 1973'teki Yom Kippur Savaşı'ndan sonra ise İsrail ile Suriye, aralarında anlaşarak Birleşmiş Milletler Ayrılma Gözlem Gücünün (UNDOF) bölgeye yerleşmesinde mutabık kaldı ve alan tarafsız bölge olarak bırakıldı.[6] 1981 yılında İsrail, Tepeleri tek taraflı olarak ilhak etti. Bu işgal Birleşmiş Milletler tarafından uluslararası hukukun ihlali olarak kabul edildi ve yasadışı olarak kınandı. Günümüzde ABD hariç geri kalan tüm devletler Golan Tepelerini Suriye'nin toprak bütünlüğünün bir parçası olarak kabul etmektedir.[7]
İsrailli yetkililer, Amerika Birleşik Devletleri'nin bölge üzerindeki İsrail egemenliğini tanıması için lobi faaliyetlerinde bulundu.[8] 2019'da Donald Trump yönetimindeki Amerika Birleşik Devletleri, Golan Tepelerini İsrail'in bir parçası olarak tanıma kararı alırken, İsrail yönetimi Tepelerdeki yasadışı İsrail yerleşimlerini aktif olarak desteklemeyi sürdürdü.[9][10]
Kasım 2024'te Birleşmiş Milletler, İsrail'i, silahsızlandırılmış bölge içerisinde mühendislik çalışmaları ve muharebe tankları konuşlandırarak 1974 Silahsızlanma Anlaşması'nı ihlal etmekle suçladı.[11] İsrail ise “muhtemel bir terörist istilasını engellemek ve İsrail sınırlarının güvenliğini korumak amacıyla yalnızca İsrail topraklarında bir bariyer kurmaya çalıştığını” belirterek, “İsrail ve IDF yetkililerinin bölgedeki tehditleri bilen BM yetkilileriyle yakın temas halinde olduğunu” kaydetti.[11]
Aralık 2024'te Suriye muhalefeti Beşşar Esad liderliğindeki Suriye rejimine karşı büyük bir saldırı başlattı. Esad rejiminin devrilmesinin ardından, İsrail Diaspora İşleri ve Antisemitizmle Mücadele Bakanı Amichai Chikli, muhalif güçlerin Suriye hükûmetine yönelik siyasi ayaklanmalarından duyduğu endişeyi dile getirerek, "Suriye'nin büyük kısmı artık El-Kaide ve DEAŞ'ın kontrolü altında ifadelerini kullandı.[12] İsrail'in, yeni rejimin olası saldırılarını önlemek amacıyla, işgal altındaki Golan Tepelerindeki Hermon Dağı'ndaki savunma hattını 1974 sınırlarına göre yeniden güçlendirmesini istedi.[13]
Kara harekatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Suriye'de muhaliflerin güneyden ilerlemesi üzerine İsrail, 210. Tümen'i harekete geçirerk olası bir tehdidi önlemek amacıyla Golan Tepelerine takviye birlikler konuşlandırdı.[14] Suriye muhalif güçleri ilk olarak güneydeki Hader kasabasını ele geçirince, İsrail Savunma Kuvvetleri bölgedeki Birleşmiş Milletler karakoluna yönelik bir saldırıyı püskürtmek amacıyla Golan Tepelerinin içlerine doğru ilerlediği bildirdi.[15][16] Ayrıca IDF, oluşturulan tampon bölgedeki varlığını önemli ölçüde güçlendirdi.[17]
8 Aralık 2024'te İsrail Ordusu Radyosu, ana muharebe tankları da dahil olmak üzere İsrail zırhlı birliklerinin sabahın erken saatlerindeki operasyonlar sırasında Golan Tepelerindeki belirlenmiş sınır çitini geçtiğini bildirdi. İsrail Ordusu Radyosu, IDF ve Kuzey Komutanlığı'nın Suriye ile "sınırını" güçlendirmek amacıyla operasyonu başlattığını belirtti.[18] İsrail askerleri tampon bölgeye girmekle kalmadı, 1973'ten beri askerlerden arındırılmış olan tampon bölgeyi aşarak Suriye'ye bağlı Kuneytire iline kadar ilerledi.[19] Önemli sayıda birlik Han Arnabah kasabasına girerken, Suriye medyası, İsrail güçlerinin el-Baas şehir merkezine doğru ilerlediğini bildirdi.[18] İsrail Özel Kuvvetleri'ne bağlı Şaldağ Birimi'nin (Birlik 5101) Kuneytire iline ve Suriye kontrolündeki Hermon Dağı tarafına doğru ilerlemesinin ardından başbakan Binyamin Netanyahu, Suriye askerlerinin Golan Tepelerindeki mevzilerini terk etmesiyle 1974 ateşkes anlaşmasının çöktüğünü ve bölgenin "hiçbir düşman gücünün İsrail sınırına yerleşmemesini sağlamak" için geçici olarak işgal edileceğini belirten bir açıklama yaptı.[20][21] İşgal sırasında IDF sözcüsü Avichay Adraee, Kuneytire da dahil olmak üzere beş Suriye köyünde sokağa çıkma yasağı ilan ederek, sınır kasabalarındaki yerel halkın ikinci bir duyuruya kadar evlerinde kalmasını emretti.[22][23] El - Arabiye, 8 Aralık 2024'te İsrail'in Tel el-Hara tepesinin kontrolünü ele geçirdiğini bildirdi.[24] 10 Aralık'ta Al Jazeera ve Enab Baladi muhabirleri, İsrail tanklarının Birul-Acem gibi Suriye'nin birçok köyüne girdiğini bildirdi.[25][26] İsrail tanklarının Şam'a 26 kilometre (16 mil) uzaklıktaki Katana'ya kadar ulaştığı bildirilse de bir askeri yetkili İsrail Savunma Kuvvetleri Şam'a doğru ilerlediği iddiasını reddetti.[27] Ayrıca tampon bölgenin ötesinde "birkaç ek noktanın" ele geçirildiğini ise kabul etti. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz İsrail'in Suriye'nin güneyinde "terörizmin Suriye'de kurulmasını ve örgütlenmesini önlemek" için "steril savunma bölgesi" kurmayı hedeflediğini belirtti.[28]
Hava saldırıları
[değiştir | kaynağı değiştir]İsrail Hava Kuvvetleri, 8 Aralık 2024'te, İsrail'in stratejik tehdit olarak gördüğü silah depolama tesislerine, muhalif güçlerin eline geçmesini önlemek amacıyla hedefli operasyonlar düzenledi.[17][29] İsrailli yetkililer, hedefler arasında, çoğunluğu hardal gazı ve VX gazı olmak üzere az miktarda kimyasal silah stokunun, radar donanımlı bataryaların, Rus yapımı hava savunma füzelerinin fırlatma rampaları ve Scud füzesi stoklarının bulunduğunu iddia etti.[23] Beyaz Miğferler, saldırlar sonrası çıkan yangınların söndürülmesi sırasında olağandışı zehirli dumanlara rastlanmadığını ve siviller arasında boğulma vakası görülmediğini" bildirdi.[30] İsrail'in ayrıca Suriye istihbarat ve gümrük merkezlerine hava saldırıları düzenledi ve Şam'daki lokasyonlarında patlamalar olduğu bildirildi.[22] Daha sonra İsrail, Mezzeh Hava Üssünü de ağır şekilde bombaladı.[31]
9 Aralık 2024'te İsrail, güney Suriye'deki Dera ve Süveyda İlindeki birkaç hava saldırısı düzenledi. Altı hava saldırısının Süveyda'nın kuzeyindeki bir hava üssünde gerçekleştiği bildirilirken diğer birkaç saldırı da Neva ve Dera kırsalındaki cephane depolarını hedef aldı.[32]
Suriye Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve Genelkurmay Binasının Vurulması
[değiştir | kaynağı değiştir]İsrail ordusu Suriye'nin güneyindeki Süveyda bölgesinde yaşanan çatışmaları gerekçe göstererek Şam'da bulunan Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve Genelkurmay Binasını bombaladı.[33] Saldırı sonrasında TBMM Genel Kurulunda, İsrail'in Suriye'deki saldırılarına karşı Meclis Başkanlığı tezkeresi kabul edildi.[34]
Zaman çizelgesi (Aralık 2024-günümüz)
[değiştir | kaynağı değiştir]12-13 Aralık tarihleri arasında Suriye kaynakları, İsrail güçlerinin Dera Vilayeti'nin güneybatısındaki Yermuk Havzası bölgesinde yerel halk temsilcileriyle resmî toplantılar düzenlediğini, toplantı çağrısında bulunan mesajları hoparlörler ve alçaktan uçan bir insansız hava aracı kullanarak yayınladığını bildirdi. İsrail ordusunun, köydeki tüm silahların teslim edilmesi, ev arama operasyonlarına uyulması ve herhangi bir askeri operasyona karşı silahlı direnişin yasaklanması da dahil olmak üzere yerel halk için belirli güvenlik şartlarını dile getirdi. Bölgede silah arama ve el koyma niyetinde olduğunu bildirdi.[35][36]
17 Aralık'ta Netanyahu, Hermon Dağı'nın Suriye tarafında Savunma Bakanı Israel Katz, Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi, Kuzey Komutanlığı komutanı Ori Gordin ve Şin Bet başkanı Ronen Bar ile bir araya geldi. Burada bir güvenlik brifingi düzenlediler ve zirvedeki karakolları ziyaret ettiler. Netanyahu, İSK'nin "İsrail'in güvenliğini sağlayacak başka bir çözüm bulunana kadar" Suriye'de kalacağını söyledi.[37][38]
18 Aralık'ta, 100'den fazla Suriyeli ailenin İsrail ordusu tarafından Golan Tepeleri'nden zorla çıkarıldığı bildirildi. Tanıklar, İsrail askerlerinin kendilerine ve evlerine ateş açtığını anlattı. Birleşmiş Milletler barış güçleri, yeni işgal edilen bölgedeki İsrail bayraklarını kaldırıyor.[39]
20 Aralık'ta İsrail ordusu Cemle ve Maaraba adlı iki Suriye köyünü daha işgal etti ve ardından İsrail işgalini protesto eden Suriyelilere ateş açtı.[40]
25 Aralık'ta İsrail ordusu, Kuneytra Vilayeti'ndeki Suveysa ve Diveya el-Kabira Suriye köylerinde protestoculara ateş açtı.[41]
29 Aralık'ta, Şam yakınlarındaki Adra'da bulunan eski bir Suriye Ordusu silah deposuna İsrail'in düzenlediği düşünülen hava saldırısında çoğunluğu sivil olmak üzere 11 kişi öldürüldü.[42][43][44]
15 Ocak'ta İsrail Hava Kuvvetleri, Kuneytra Vilayeti'nde Hey'et-i Tahrîrü'ş-Şâm'a ait bir araç konvoyuna saldırdı ve iki HTŞ personeli ile yerel bir köyün belediye başkanını öldürdü.[45]
23 Şubat'ta İSK, Suriye'de en az dokuz askerî üs kurduğunu doğruladı; bunlardan ikisi Hermon Dağı'nda, yedisi ise tampon bölgedeydi.[46]
25 Şubat'ta İsrail, Suriye geçici hükûmetinin Kuneytra, Dera ve Süveyda'daki askeri varlığını sona erdirmesini talep etmesinden bir gün sonra Şam ve güney Suriye'de bir dizi hava saldırısı düzenledi [47][48][49][50] Şam'ın güneybatısında en az iki kişi öldü.[51] İSK, güney Rif Şam'taki el-Kisve ve Dera köylerine, Izra şehrinin yakınlarına ve el-Bakkar köyünün eteklerine baskınlar düzenledi ve güney Suriye'deki Dera ve Kuneytra illeri arasındaki idari sınırları ve güney Suriye'deki Kuneytra kırsalındaki Ayn el-Bayda bölgesini aştı; ayrıca Kuneytra kırsalındaki Sidun el-Culan ve Sidun el-Hanut köylerini de ele geçirdi.[52][53]
10 Mart'ta İSK, Dera Vilayeti'ndeki radar sistemlerine, tespit ekipmanlarına ve silah ve teçhizat depolayan askerî tesislere ve karargahlara hava saldırıları düzenlediğini açıkladı. Saldırılarda 22 savaş uçağı konuşlandıran İSK, düzinelerce noktaya 60'tan fazla mühimmat bıraktı.[54][55]
13 Mart'ta İSK, Filistin İslamî Cihadı lideri Ziyad el-Nekele'nin Dummar'daki evine saldırdı ; buranın Filistin İslamî Cihadı karargâhı olarak hizmet verdiğini söyledi. Ev boş olmasına rağmen, saldırıda bir kişinin öldüğü bildirildi.[56]
17 Mart'ta İSK, Suriye'nin güneyinde Esed rejimine ait silah ve araçların bulunduğu komuta merkezlerine ve askerî karakollara saldırılar düzenlediğini açıkladı. Suriye Arap Haber Ajansı, Dera'daki bir saldırıda iki kişinin öldüğünü ve 19 kişinin yaralandığını bildirdi.[57]
19 Mart 2025'te İsrail, Kuneytra Vilayeti kırsalındaki el-Adnaniye köyünü ele geçirerek bugüne kadarki en büyük saldırısını gerçekleştirdi.[58]
21 Mart'ta İSK, Palmira'daki askerî hedeflere ve Humus Vilayeti'ndeki Tiyas Hava Üssü'ne hava saldırıları düzenlediğini açıkladı. En az iki Suriyeli güvenlik personelinin yaralandığı bildirildi.[59]
25 Mart'ta İSK, Dera'nın batı kırsalındaki Yermuk Havzası'ndaki Kuya köyünde dört sivili öldürdü.[60]
25 Mart'ta birkaç Suriyeli silahlı kişi Kuveya'da İsrail askerlerine saldırdı. İsrail askerlerinden hiçbiri zarar görmedi ve misilleme ateşi ve insansız hava aracı saldırısı sonucu beş kişi öldü. Aynı gün, İSK, Paraşütçü Tugayı ve Yahalom'un son haftalarda güney Suriye'deki silah depolarına karşı birkaç baskın düzenlediğini duyurdu. [61]
2 Nisan'da İsrail güçleri Dera Vilayeti'nde derin bir baskın düzenleyerek Neva'ya doğru ilerledi[62] Camiler, sakinleri savunmaya çağırdı [63] ve av tüfekleri taşıyan veya silahsız yaklaşık 2.000 adam, İsraillilerin Neva ve çevresindeki yerleşim yerlerine su sağlayan yakındaki Cubeyliye Barajı'nı ele geçirmesini engellemek için seferber oldu.[64] Buna karşılık, İsrail güçleri dokuz kişiyi öldüren insansız hava aracı saldırıları düzenledi, ancak daha sonra geri çekildiler.[65].[63][64] 2 Nisan'da İsrail, Şam ve Hama'ya 11 hava saldırısı düzenledi.[66]
3 Nisan'da İsrail güçleri Dera'ya hava saldırıları düzenledi ve en az 11 kişiyi öldürdü; İsrail savaş uçakları da bölgede "silahlı kişilerin" bulunduğu konusunda uyarıda bulunan broşürler attı. [67][68]
10 Nisan'da İsrail gazetesi Ynet, İsrail askerlerinin Suriyeli çobanlara ateş açtığını ve 100 koyunun öldürüldüğünü bildirdi. İsrailliler ayrıca Suriyelilerin tarlalarına erişimini engelledi ve Kuneytra'daki el-Mantra Barajı'nda Suriyeli sivillere ateş açtı ve onları tehdit etti.[69]
1 Mayıs'ta, Golan Tepeleri'ndeki 98 numaralı karayolunda yapılan bir operasyon sırasında meydana gelen bir trafik kazasında 890. Tabur'dan bir İsrail askerî öldü ve üç asker de hafif yaralandı.[70]
9 Mayıs'ta, Firas Kilani de dahil olmak üzere yedi BBC Arapça gazetecisi, Kuneytra'dan yaklaşık 200 kilometre (120 mil) uzaklıktaki korumasız bir kontrol noktası bölgesinde çekim yaparken İsrail askerleri tarafından silah zoruyla gözaltına alındı. Ekip yaklaşık yedi saat boyunca gözaltında tutuldu; bu süre zarfında çıplak arama yapıldı, sorgulandılar ve telefonlarındaki ve dizüstü bilgisayarlarındaki fotoğraflar silindi. [71]
30 Mayıs'ta İSK, Lazkiye bölgesinde "uluslararası ve İsrail denizcilik seyrüsefer özgürlüğüne tehdit oluşturan" gemisavar füzeleri ve karadan havaya füze bileşenleri depolayan tesislere hava saldırıları düzenlediğini açıkladı. SOHR, Tartus ve Lazkiye'nın dışındaki askerî bölgelerin vurulduğunu bildirirken, SANA ise Zama, Ceble Bölgesi yakınlarında bir sivilin öldüğünü ve üç kişinin yaralandığını bildirdi [72][73]
3 Haziran'da, Tasil'den İsrail'e Grad roketleri ateşlendi ve kuzey İsrail ile Golan Tepeleri'nde sirenler çalmaya başladı. Roketler Remet Megşimim yakınlarındaki açık alanlara isabet etti ve İSK topçu ateşiyle karşılık verdi.[74] Şehit Muhammed el-Dayf Tugayları adlı bir grup saldırının sorumluluğunu üstlendi.[75]
4 Haziran'da İSK, Katz'ın eş-Şara'yı sorumlu tuttuğu Golan Tepeleri'ne Suriye topraklarından iki füze fırlatılmasının hemen ardından Suriye'ye ait silahlara hava saldırıları düzenlediğini söyledi. Suriye Dışişleri Bakanlığı, saldırıların güney Suriye'de "önemli insan ve maddi kayıplara" neden olduğunu belirtti. SOHR, güney Suriye'de, özellikle Kuneytra ve Dera'da "şiddetli patlamalar" olduğunu bildirdi. [76]
8 Haziran'da İsrail Hava Kuvvetleri, güney Suriye'de bir aracı bombalayarak bir Hamas üyesini öldürdüğünü ve iki kişinin de yaralandığını iddia etti.[77]
12 Haziran'da Suriye kaynakları, yaklaşık 100 İsrail askerinin Beyt Cin'e baskın düzenleyerek bir kişiyi öldürdüğünü ve yedi kişiyi gözaltına aldığını bildirdi. İsrail Savunma Kuvvetleri (İSK), İsrail'e saldırı planlayan birkaç Hamas militanını tutukladığını ve bölgede silah ele geçirdiğini söyledi; ancak köylüler Hamas ile bağlantıları olduğunu reddetti.[78][79]
19 Haziran'da İsrail güçleri Kuneytra Vilayeti'ndeki çeşitli kasabalara en az 1,5 km ilerledi. Yerel kaynaklara göre, İsrail askerleri en az on beş evi, tarım ve ormanlık alanları tahrip etti.[80][81]
26 Ağustos'ta, Şam banliyösü el-Kisve'de İsrail insansız hava aracı saldırıları, devriye gezerken gözetleme ekipmanını ortaya çıkaran sekiz Suriyeli askeri öldürdü. SANA'nın bildirdiğine göre, bölgedeki hava saldırıları ikinci gün de devam ederek askerlerin bölgeye girmesini engellemeyi amaçladı, ancak Suriyeli birlikler ekipmanın bir kısmını imha etmeyi ve cesetleri kurtarmayı başardı.[82].[83]
28 Kasım'da, İsrail'in 210. Tümenine bağlı 55. Yedek Paraşütçü Tugayı, İslam Grubu'nun (Cemaat-i İslamîye) askerî kanadı olan el-Fecr Güçleri üyelerini yakalamak amacıyla Beyt Cin'e baskın ve saldırılar düzenledi.[84][85] Operasyon, iki çocuk da dahil olmak üzere 13 kişinin ölümüne ve 25 kişinin yaralanmasına neden oldu.[86]
23 ve 25 Aralık'ta İsrail ordusu Kuneytra kırsalında kadınlar ve çocuklar da dahil olmak üzere sivillere ateş açtı.[87]
Tepkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]Ulusal
[değiştir | kaynağı değiştir]Uluslararası
[değiştir | kaynağı değiştir]
Almanya: Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Sebastian Fische, "Golan Tepeleri 1967 yılında İsrail tarafından işgal edildi ve 1981 yılında ilhak edildi. Almanya bu ilhakı tanımıyor" dedi.[88]
Birleşmiş Milletler: Genel Sekreter Antonio Guterres'in sözcüsü Stephane Dujarric, İsrail'in işgalini genişletmesinin 1974 anlaşmasının ihlali olduğunu söyledi. Dujarric, 10 Aralık'ta yaptığı açıklamada "Bu tür saldırılara karşıyız. Esad sonrasının Suriye için bir dönüm noktası olduğunu düşünüyorum. Komşuları tarafından Suriye topraklarına tecavüz etmek için kullanılmamalı" ifadelerini kullandı.[89][90]
Irak: Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarını "uluslararası hukukun ve ilgili uluslararası kararların açık bir ihlali" olarak kınayan bir açıklama yaptı ve BM Güvenlik Konseyi'ni "bu açık saldırganlığı kınayarak ve bu ihlalleri sona erdirmek için gerekli önlemleri alarak sorumluluğunu yerine getirmeye" çağırdı.[91]
İran: Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "Bu saldırı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'nin açık bir ihlalidir" ve "BM Güvenlik Konseyi'nden saldırganlığı durdurmak ve işgal rejimini sorumlu tutmak için derhal bir yanıt talep ediyoruz" dedi.[92][93]
Mısır: Dışişleri Bakanlığı yaptığı yazılı açıklamada, "Bu adımın Suriye'nin egemenliği ile Tel Aviv ve Şam arasında da 5 Haziran 1974'te imzalanan Kuvvetlerin Çekilme Anlaşması'nı açık şekilde ihlal ettiğini" belirtti. Ayrıca İsrail'in uluslararası hukuku, Suriye topraklarının birlik ve bütünlüğünü ihlal ettiği; sahada yeni bir oldu bitti ile daha fazla Suriye toprağını işgal etmek için bölgedeki boşluktan faydalandığını ekledi.[94]
Türkiye: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 10 Aralık günü yaptığı açıklamada, "İsrail hükümetinin ısrarla ve inatla gittiği yol, açık söylüyorum, yol değildir. Güvenlik, daha fazla kan dökülerek, masum sivillere daha fazla bomba atılarak sağlanamaz. Bu sadece Gazze ve Filistin için değil, aynı zamanda Suriye için de geçerlidir" ifadelerini kullandı.[95] Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in Suriye ile arasındaki tampon bölgeye girmesini ve Suriye topraklarına ilerlemesini sert bir şekilde kınadı. Bakanlık ayrıca İsrail'in eylemlerinin, özellikle Suriye'de barış ve istikrarın yolda olduğu kritik bir zamanda, bir "işgal zihniyeti" gösterdiğini ekledi.[96][97]- Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 16 Temmuz günü yaptığı açıklamada "Bu bölge bizim bölgemiz. Burada tek taraflı bir istikrarsızlaştırma asla kabul edilemez. Suriye'de Cumhurbaşkanımızınbüyük emekleriyle diğer devletlerin de katkılarıyla başta ABD, AB, Suudi Arabistan ve bölgedeki diğer ülkelerin hep beraber kurdukları, tarihe örnek olacak bir işbirliğiyle ortaya koydukları yeni yol haritası var. 8 Aralık'tan sonra Şam'da yönetime gelen yeni iktidar uluslararası kabul görmüştür, yaptırımlar kaldırılmıştır ve bölgede gerçekten uzun bir zaman sonra umut verici bir başlangıç ortaya çıkmıştır." ifadelerini kullandı.[98]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "IDF Temporarily Seizes Control of Syrian Side of Mount Hermon As Regime Falls". Crown Heights. 25 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2024.
- ^ Fabian, Emanuel (10 Aralık 2024). "350 strikes, targeting most arms stockpiles in Syria: IDF airs clip of its bombing spree". The Times of Israel (İngilizce). 14 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024.
- ^ "İsrail ordusu Suriye sınırındaki tampon bölgeyi ele geçirdi". Euronews. 8 Aralık 2024. 9 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2024.
- ^ "Israel's Netanyahu declares end of Syria border agreement, orders military to seize buffer zone". The New Arab. 8 Aralık 2024. 9 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2024.
- ^ Fabian, Emanuel (9 Aralık 2024). "Katz orders IDF to complete seizure of Syrian buffer zone, continue destroying Assad's 'strategic weapons'" (İngilizce). The Times of Israel. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ a b "İsrail işgalindeki Golan Tepeleri neden önemli?". BBC Türkçe. 29 Temmuz 2024. 19 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ "What is the Golan Heights and what does it mean to Israel and Syria?". Reuters. 10 Aralık 2024. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ "GOP lawmakers introduce bill recognizing Israeli sovereignty over Golan". The Jerusalem Post| (İngilizce). 28 Şubat 2019. 1 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ Badie, Dina (25 Mart 2019). "Why Trump's recognition of the Golan Heights as Israeli territory matters". The Conversation (İngilizce). 8 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ "Israel set to double settlements in Golan Heights – DW – 12/26/2021". Deutsche Welle (İngilizce). 5 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ a b Ebrahim, Nadeen (13 Kasım 2024). "UN sounds alarm at Israel's 'severe violations' at key buffer zone with Syria". CNN (İngilizce). 24 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ Krever, Mick (8 Aralık 2024). "Israel watches Syria with trepidation as 50 years of detente is upended". CNN (İngilizce). 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ Quillen, Faras Ghani,Edna Mohamed,Lyndal Rowlands,Ali Harb,Maziar Motamedi,Umut Uras,Stephen (7 Aralık 2024). "Syria war updates: Opposition takes Damascus, al-Assad flees". Al Jazeera (İngilizce). 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ Beatrice Farhat (6 Aralık 2024). "Syria rebels advance, Jordan closes border as Assad loses ground: What to know - Al-Monitor: The Middle Eastʼs leading independent news source since 2012". Al-Monitor (İngilizce). 17 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ Fabian, Emanuel (7 Aralık 2024). "IDF says it is aiding UN forces to repel attack on post on Syrian side of Golan". www.timesofisrael.com (İngilizce). 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ Presse, AFP-Agence France. "Israel Army Says Assisting UN Force In 'Repelling Attack' In Syria". www.barrons.com (İngilizce). 19 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ a b Fabian, Emanuel (8 Aralık 2024). "Reports claim Israeli tanks crossing into Syria buffer zone". www.timesofisrael.com (İngilizce). 27 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ a b "القوات "الإسرائيلية" تصل إلى وسط مدينة البعث في القنيطرة | سياسة | وكالة أنباء سرايا الإخبارية - حرية سقفها السماء". www.sarayanews.com (Arapça). 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "İsrail, Golan Tepeleri'ndeki yasa dışı yerleşimleri genişletme kararı aldı". BBC News Türkçe. 10 Aralık 2024. 26 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "IDF Temporarily Seizes Control of Syrian Side of Mount Hermon As Regime Falls". CrownHeights.info - Chabad News, Crown Heights News, Lubavitch News (İngilizce). 8 Aralık 2024. 25 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "Israel grabs buffer zone in Syria's Golan, tells villagers to stay home". Al Jazeera (İngilizce). 8 Aralık 2024. 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ a b "Suspected Israeli strikes hit a part of Damascus, two security sources say". Reuters. 8 Aralık 2024. 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ a b Bergman, Ronen (8 Aralık 2024). ""Israeli Ground Forces Cross into Syria, Officials Say"". The New York Times. 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "مصدر للعربية: روسيا سلمت لإسرائيل موقعين في ريف درعا". El-Arabiye (Arapça). 8 Aralık 2024. 9 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ Ula, enab10 (10 Aralık 2024). "Israeli tanks arrive in Quneitra province". Enab Baladi (İngilizce). 10 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "إسرائيل تهاجم 250 هدفا في سوريا وتوسع سيطرتها بريا". الجزيرة نت (Arapça). 10 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ Watts, Michael Howie, Matt (10 Aralık 2024). "Israeli tanks 'close to Damascus' as overnight raids 'destroy Assad army's assets'". The Standard (İngilizce). 19 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ James Mackenzie, Suleiman Al-Khalidi (10 Aralık 2024). "Israel says its air strikes destroyed most of Syria's strategic weapons stockpiles". Reuters. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "قصف إسرائيلي على تل أيوبا في ريف القنيطرة الأوسط بسوريا". دار الهلال (Arapça). 28 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2024.
- ^ Keddie, Lyndal Rowlands,Federica Marsi,Umut Uras,Maziar Motamedi,Farah Najjar,Patrick. "Syria updates: New PM meets old government officials to aid transition". Al Jazeera (İngilizce). 20 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2024.
- ^ Krever, Mick (10 Aralık 2024). "Israel strikes Syria 480 times and seizes territory as Netanyahu pledges to change face of the Middle East". CNN (İngilizce). 30 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2024.
- ^ "غارات جوية عنيفة للاحتلال الإسرائيلي على درعا جنوب سوريا". وكالة البوصلة الاخبارية (Arapça). 9 Aralık 2024. 15 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2024.
- ^ "Anadolu Ajansı ilgili haber". 17 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Anadolu Ajansı ilgili haber". 16 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "القوات الإسرائيلية تجتمع مع وجهاء بمحافظة درعا | إرم نيوز". eremnews.com (Arapça). 13 Aralık 2024. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2024.
- ^ "الاحتلال يطالب سكان ريف درعا الجنوبي بضرورة إخلاء مناطقهم". Sada El Balad (Arapça). 13 Aralık 2024. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2024.
- ^ Eichner, Itamar (17 Aralık 2024). "Netanyahu visits Syrian side of Mount Hermon: Israel will remain 'until another arrangement is found'". Ynetnews (İngilizce). Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "Netanyahu Holds Security Briefing Atop Strategic Syrian Peak". Barron's (İngilizce). 17 Aralık 2024. 19 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "Netanyahu says troops will remain on Mount Hermon until 'another arrangement' is reached". 6 Mart 2024. Erişim tarihi: 18 Aralık 2024 – YouTube vasıtasıyla.
- ^ "Occupying Israeli forces open fire on Syrians protesting seizure of 2 villages in Daraa province". Anadolu Agency. 20 Aralık 2024. 20 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2024.[daha iyi kaynak gerekli]
- ^ "Israeli forces fire on Syrians near Golan Heights, injuring five". The New Arab. 25 Aralık 2024. Erişim tarihi: 25 Aralık 2024.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;AdraStrike1isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ "Israeli airstrike on Syria kills 11 people, war monitor reports". euronews.com. 29 Aralık 2024.
- ^ Toi Staff (29 Aralık 2024). "Several reportedly killed in alleged Israeli strike near Damascus". Times of Israel. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024.
- ^ "First Israel strike on new Syria security forces kills 3: Medical source, monitor". Al Arabiya. AFP. 15 Ocak 2025.
- ^ Fabian, Emanuel (23 Şubat 2025). "IDF has built 9 military posts inside Syria buffer zone, reveals defense chief". The Times of Israel (İngilizce). Erişim tarihi: 23 Şubat 2025.
- ^ "Israel says it is conducting strikes in southern Syria". ABC News (İngilizce). Erişim tarihi: 25 Şubat 2025.
- ^ "Israel won't allow HTS forces in southern Syria, Netanyahu says". The Jerusalem Post (İngilizce). 23 Şubat 2025. ISSN 0792-822X. Erişim tarihi: 24 Şubat 2025.
- ^ "Israel won't allow HTS forces in southern Syria, Netanyahu says". Reuters. 23 Şubat 2025. Erişim tarihi: 24 Şubat 2025.
- ^ "Israeli airstrikes on Damascus, Daraa target military assets". Turkiye Today. 26 Şubat 2025.
- ^ "Israel strikes military targets in southern Syria after calling for demilitarisation". France 24 (İngilizce). 26 Şubat 2025. Erişim tarihi: 26 Şubat 2025.
- ^ Muhammad, Heba (25 Şubat 2025). "توغل للقوات الإسرائيلية إلى الحدود الإدارية بين محافظتي درعا والقنيطرة جنوبي سوريا" توغل للقوات الإسرائيلية إلى الحدود الإدارية بين محافظتي درعا والقنيطرة جنوبي سوريا. Al-Quds Al-Arabi (Arapça). Erişim tarihi: 26 Şubat 2025.
- ^ "غارات إسرائيلية على جنوب دمشق ودرعا وتوغل بري بريف القنيطرة" غارات إسرائيلية على جنوب دمشق ودرعا وتوغل بري بريف القنيطرة. [Al Jazeera Arabic (Arapça). 26 Şubat 2025. Erişim tarihi: 26 Şubat 2025.
- ^ Fabian, Emanuel (10 Mart 2025). "Israel strikes former Assad regime bases in southern Syria". The Times of Israel (İngilizce). Erişim tarihi: 11 Mart 2025.
- ^ "WATCH: 22 IAF jets drop 60 bombs on Assad regime targets in Syria". The Jerusalem Post (İngilizce). 12 Mart 2025. Erişim tarihi: 13 Mart 2025.
- ^ "IDF strikes alleged Islamic Jihad nerve center in Damascus, said to be leader's house". The Times of Israel. Erişim tarihi: 13 Mart 2025.
- ^ "Two people killed in Israeli air strike on Deraa in southern Syria". Al Jazeera (İngilizce). Erişim tarihi: 17 Mart 2025.
- ^ "Israel launches 'biggest ever incursion' into Syria's Quneitra". The New Arab (İngilizce). Erişim tarihi: 19 Mart 2025.
- ^ "WATCH: IDF strikes military targets in Palmyra, Tiyas Air Base in central Syria". The Jerusalem Post (İngilizce). 22 Mart 2025. Erişim tarihi: 21 Mart 2025.
- ^ "Four young men killed and others injured in Israeli bombardment on Yarmouk Basin". 25 Mart 2025.
- ^ Fabian, Emanuel (25 Mart 2025). "IDF says troops attacked in southern Syria, returned fire; local officials say 5 dead". The Times of Israel (İngilizce). Erişim tarihi: 25 Mart 2025.
- ^ "Israel kills 11 in shelling and airstrikes on Syria". The New Arab. 3 Nisan 2025.
- ^ a b "درعا تشيع ضحايا القصف الإسرائيلي على «نوى»... وفلاحو «كويا» يتحدون التهديد". Asharq Al-Awsat (Arapça). 3 Nisan 2025. Erişim tarihi: 26 Nisan 2025.
- ^ a b Danon, Natacha (5 Mayıs 2025). "Israel Wages War for Land and Water in Syria's South". New Lines Magazine (İngilizce). Erişim tarihi: 5 Mayıs 2025.
- ^ "Israel steps up Syria strikes, says Turkey aims for 'protectorate'". Reuters. 3 Nisan 2025.
- ^ "Israeli fighter jets conduct 11 air strikes on Syrian cities of Damascus, Hama". Middle East Monitor. 2 Nisan 2025. Erişim tarihi: 2 Nisan 2025.
- ^ "Israel kills 11 in shelling and airstrikes on Syria". The New Arab. 3 Nisan 2025.
- ^ "Israeli warplanes drop warning leaflets in Syria's Daraa". Anadolu Agency. 3 Nisan 2025.
- ^ Ari, Lior Ben (9 Nisan 2025). "Growing friction between IDF troops and Syrian locals fuels anti-Israel sentiment". Ynet. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2025.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;TOI020525isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Feras, Kilani (5 Haziran 2025). "Held at gunpoint: BBC team detained by Israeli forces in southern Syria". BBC (İngilizce). Erişim tarihi: 6 Haziran 2025.
- ^ "Israeli airstrikes target sites in western Syria, reportedly killing one". The Guardian (İngilizce). 30 Mayıs 2025. ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2025.
- ^ "Israel attacks western Syria despite recent indirect talks to calm tensions". Al Jazeera. 31 Mayıs 2025.
- ^ Fabian, Emanuel (3 Haziran 2025). "Rockets fired from Syria for first time in a year; Israel holds Sharaa responsible". The Times of Israel (İngilizce). Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
- ^ "Al-Deif Brigades claim rocket strike on Israel". Shafaq News (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Haziran 2025.
- ^ "Israel launches strikes on weapons in southern Syria". BBC News (İngilizce). 4 Haziran 2025. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
- ^ Israel strikes Syria again, claims to have killed alleged Hamas member
- ^ "Israel raids a Syrian village and detains suspected militants; 1 person is killed". AP News (İngilizce). 12 Haziran 2025. Erişim tarihi: 12 Haziran 2025.
- ^ Shaheen, -Abdulrahman; Shaheen, Associated Press Abdulrahman; Press, Associated (28 Kasım 2025). "Israeli forces kill at least 13 people in raid on Syrian village, officials and residents say". PBS News (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Aralık 2025.
- ^ Khalaf, Besan (20 Haziran 2025). "Israeli excavation and eviction orders indicate plans to occupy lands in Quneitra". Enab Baladi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025.
- ^ Hussam Hammoud; Ali Haj Suleiman (20 Haziran 2025). "Israeli forces push deeper into Syria as strikes with Iran enter second week". Middle East Eye. Erişim tarihi: 21 Haziran 2025.
- ^ "Israeli drone strikes kill 8 Syrian soldiers in Damascus suburb, officials say". AP News (İngilizce). 27 Ağustos 2025. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2025.
- ^ "Six Defence Ministry members killed | Israeli Drones disrupt military movement in Rif Dimashq". SOHR. 26 Ağustos 2025.
- ^ Shaheen, Abdulrahman (28 Kasım 2025). "Israeli forces kill at least 13 in southern Syria raid, officials and residents say". Associated Press. Erişim tarihi: 28 Kasım 2025.
- ^ Dockery, Wesley (28 Kasım 2025). "Israeli operation in southern Syria leaves at least 13 dead". Deutsche Welle. Erişim tarihi: 1 Aralık 2025.
- ^ "Syria calls Israeli incursion, strikes that killed 13 a 'war crime'". Al Jazeera. Erişim tarihi: 28 Kasım 2025.
- ^ "Israeli forces shell Tal al-Ahmar al-Sharqi in Southern Quneitra". SANA (SANA). 26 Aralık 2025. Erişim tarihi: 26 Aralık 2025.
- ^ "Almanya'dan Golan Tepeleri açıklaması: Suriye'ye ait, İsrail'in ilhakını tanımıyoruz". Bianet. 10 Aralık 2024. 28 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ "Middle East states condemn Israel's 'dangerous' land grab in Syria". Al Jazeera (İngilizce). 17 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "UN opposes any violation of Syria's territory, UN spokesperson says". Reuters. 10 Aralık 2024. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "Iraq condemns Israel's seizure of Syrian lands as "blatant violation" of international law". Shafaq News (İngilizce). 11 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ "Iran condemns 'violation' of law after Israeli incursion into Golan buffer zone". Al Arabiya English (İngilizce). 10 Aralık 2024. 10 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ Keddie, Lyndal Rowlands,Federica Marsi,Umut Uras,Maziar Motamedi,Farah Najjar,Patrick. "Syria updates: New PM meets old government officials to aid transition". Al Jazeera (İngilizce). 18 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2024.
- ^ Egypt, Daily News (9 Aralık 2024). "Egypt condemns Israeli seizure of Syrian demilitarised zone". Dailynewsegypt (İngilizce). 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ "Türkiye is ready to put 'its entire body' into effort to end bloodshed in Gaza: President Erdogan". Anadolu Ajansı. 10 Aralık 2024. 15 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ "No: 250, 10 Aralık 2024, İsrail'in Suriye Topraklarında Devam Eden İşgalci Eylemleri Hk. / T.C. Dışişleri Bakanlığı". www.mfa.gov.tr. 10 Aralık 2024. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ "Turkey condemns Israel's 'occupation mentality' after advance into Syria". El-Arabiye (İngilizce). 10 Aralık 2024. Erişim tarihi: 11 Aralık 2024.
- ^ "Anadolu Ajansı ilgili açıklamayı içeren haber". 16 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
