2012 Sudan sarıhumma salgını
2012 yılının sonlarında Sudan'ın Darfur bölgesinde, son yirmi yılda Afrika'yı vuran en büyük sarıhumma salgını meydana geldi.[1] 10 Ocak 2013 tarihinde, Sudan Federal Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 2 Eylül 2012'den bu yana, tahmini vaka ölüm oranı %20 olan 171 ölüm dahil 847 şüpheli vaka olduğunu bildirdi. Kasım ayının ortalarında toplu bir aşı kampanyası başlatıldı.[2] Ocak ayı başlarında, Darfur'un beş eyaletinde yeni vaka görülmedi.
Epidemiyoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]İlk sarıhumma vakaları Eylül ayı başlarında meydana geldi, ancak ilk kan örnekleri Senegal Dakar'daki Institut Pasteur referans laboratuvarına 30 Ekim'den sonra ulaşabildi. 9 Kasım'da DSÖ Sudan, %32'lik bir vaka ölüm oranı için 266 şüpheli vaka ve 85 ölüm bildirdi. Vakaların çoğu Dafur eyaletindeydi (yüzde 51,5, Mart 2013'te bildirildi), ancak salgın daha sonra Kuzey Darfur (yüzde 21), Batı Darfur (yüzde 17,4) ve Güney Darfur (yüzde 9,5) ve Darfur'da devam eden savaşla ilgili mülteci kampları dahil olmak üzere diğer dört eyalete yayıldı.[3] Sarı hummanın laboratuvar onayı 13 Kasım'da geldi.[4][5] Vakaların çoğu, hızlı yayılmaya katkıda bulunan göçebeler arasındaydı.[6]
Gazete haberlerine göre, Jebel Amer'in altın madenlerinden yaklaşık 10.000 işçi, altın madenciliği alanında 60'tan fazla ölümden sonra Güney Darfur'un başkenti Nyala'ya kaçtı. Bir gazete şunları yazdı: "Hastalığın Güney Darfur'da yayılması bir felaket, kuruluşların ve uluslararası toplumun hastalığı kontrol etmesi ve devletin tüm vatandaşlarını aşılamak için yeterli aşıları sağlamasını gerektiriyor."[7] Yüzlerce hasta Nyala Eğitim Hastanesi'nde birikmişti, bazıları dışarıda uyuyordu ve tıbbi personel ve malzeme sıkıntısı vardı. Aralık ayı başlarında ölü sayısı 164'e ulaşmıştı.[8]
Çin'deki sağlık yetkilileri, Sudan'dan dönen yolcuları ve Çin vatandaşlarını taramaya başladı.[9] Afrika'da petrol, madencilik ve inşaat işlerinde bir milyon kadar Çinli işçi çalışıyor. Sarı hummanın hiç ortaya çıkmadığı Asya'ya girmesi ciddi bir endişe kaynağıdır.[10]
Aşı Kampanyası
[değiştir | kaynağı değiştir]13 Kasım'da Sudan hükûmeti, Uluslararası Sarıhumma Aşısının Sağlanması Koordinasyon Grubu'ndan (YF-ICG) toplu bir aşı kampanyası başlatmak için yardım istedi.[11] YF-ICG, DSÖ'nün yanı sıra Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) ve Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) temsilcilerinden oluşmaktadır. Darfur'daki Birleşmiş Milletler-Afrika Birliği Misyonu (UNAMID), 18 Kasım'da Hartum'dan Darfur'a ilk aşı partilerini hava yoluyla gönderdi.[12] Toplu aşılama 20 Kasım'da başladı.[13] Sivrisineklerin yok edilmesi için de çalışmalar yapıldı. Deniz Kuvvetleri Tıbbi Araştırma Birimi Üç'ten (NAMRU-3) ve DSÖ İşbirliği Merkezi'nden bir ekip, örneklerin toplanmasına ve test edilmesine yardımcı olmak ve yerel personeli eğitmek için Kahire'den görevlendirildi. Kasım 2012'nin sonundan Ocak 2013'ün başlarına kadar süren aşı kampanyası 3 milyondan fazla insanı kapsadı ve salgını durdurdu. Ocak ayında başlayan kampanyanın yeni bir aşaması, risk altındaki 2 milyondan fazla insanı kapsıyordu.[14] Zorluklardan biri, aşıyı eşekle uzak bölgelere taşırken aşı canlılığı için soğuk zinciri korumaktı.[15]
10 Ocak 2013'te yayınlanan bir durum raporunda, 9 Ocak 2013 itibarıyla 171 kişinin hastalıktan öldüğü bildirildi.[16] 2 Eylül 2012'den bu yana şüpheli vaka sayısı 847'dir. Sağlık Bakanı, 5 Ocak'ta, önceki 3 hafta içinde hiçbir ek vakanın ortaya çıkmadığını açıklamıştı.[17]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Yuill (2013). "Latest outbreak news from ProMED-mail. Yellow fever outbreak-Darfur Sudan and Chad". Int J Infect Dis. 17 (7): e476-e478. doi:10.1016/j.ijid.2013.03.009.
- ^ "Targeting yellow fever in Sudan". World Health Organization. 12 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015.
- ^ "PRO/EDR> Yellow fever - Africa (12): Sudan (Darfur) 2013-03-02 15.02:44 Archive Number: 20130302.1567578". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "PRO/AH/EDR> Yellow fever - Africa (15): Sudan (Darfur) WHO 2012-11-13 18.01:32 Archive Number: 20121113.1407906". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015.
- ^ "Yellow Fever Outbreak in Sudan". HealthMap. The Disease Daily. 31 Ekim 2012. 1 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015.
- ^ "Sudan Begins Emergency Vaccinations to Fight Yellow Fever Outbreak". Voice of America. 7 Aralık 2012. 30 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015.
- ^ "PRO/AH/EDR> Yellow fever - Africa (22): Sudan (Darfur) 2012-11-23 08.15:02 Archive Number: 20121123.1420747". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Yellow fever outbreak kills 164 in Sudan's Darfur: WHO". Reuters. 3 Aralık 2012. 8 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015.
- ^ "Yellow Fever: China Plans to Scan Travelers From Sudan". New York Times. 7 Ocak 2013. 20 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015.
- ^ Monath (March 2015). "Yellow fever". Journal of Clinical Virology. 64: 160-73. doi:10.1016/j.jcv.2014.08.030. PMID 25453327.
- ^ "Yellow fever in Sudan". World Health Organization. 10 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015.
- ^ "Sudan: Unamid Lends Resources to Fighting Yellow Fever in Darfur". AllAfrica. 2 Aralık 2012. 5 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015.
- ^ "Sudan Combats Darfur Outbreak". New York Times. 20 Kasım 2012. 29 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2015.
- ^ "PRO/AH/EDR> Yellow fever - Africa (06): Sudan (Darfur) 2013-01-25 10.43:16 Archive Number: 20130125.1513849". Pro-MED-mail. International Society for Infectious Diseases. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "PRO/AH/EDR> Yellow fever - Africa (35): Sudan (Darfur) 2012-12-08 20.46:04 Archive Number: 20121208.1443535". International Society for Infectious Diseases. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "PRO/AH/EDR> Yellow fever - Africa (04): Sudan (Darfur) 2013-01-11 16.16:14 Archive Number: 20130111.1493162". International Society for Infectious Diseases. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "PRO/AH> Yellow fever - Africa (03): Sudan (Darfur) 2013-01-07 19.33:51 Archive Number: 20130107.1486073". Pro-MED-mail. International Society for Infectious Diseases. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.