Tahrik mili
Tahrik mili bir makine elemanıdır. Temel görevi, mekanik gücü, torku ve dönme hareketini iletmektir. Genellikle, aralarındaki mesafe nedeniyle ya da aralarında göreli hareket bulunması sebebiyle doğrudan bağlanamayan aktarma organı bileşenlerini birbirine bağlamak için kullanılır.
Tork ileten elemanlar olmaları nedeniyle tahrik milleri burulma ve kayma gerilmelerine maruz kalır. Bu gerilmeler, giriş torku ile yük arasındaki farktan kaynaklanır. Bu nedenle, mil yeterli dayanımı sağlayacak şekilde tasarlanmalı; ancak aynı zamanda gereksiz ağırlıktan kaçınılmalıdır. Aksi takdirde artan kütle, sistemin ataletini olumsuz yönde etkiler.
Tahrik elemanları ve tahrik edilen elemanlar arasındaki hizalama ve mesafe değişimlerini tolere edebilmek için tahrik millerinde çoğunlukla bir veya birden fazla kardan mafsalı, çene kaplini ya da esnek kaplin kullanılır. Ayrıca bazı uygulamalarda, boy değişimine izin vermek amacıyla kamalı veya prizmatik bağlantılar da yer alabilir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]
Tahrik mili terimi ilk kez 19. yüzyılın ortalarında kullanılmaya başlanmıştır. 1861 yılında Stover’a ait bir planya ve eşleştirme makinesine yönelik patentin yeniden düzenlenmiş hâlinde, makineyi hareket ettiren kayış şaftı tanımlamak için kullanılmıştır.[1] Ancak aynı terim, Stover’ın orijinal patentinde yer almamaktadır.[2] Terimin erken dönem kullanımlarından bir diğeri yine 1861 yılında, Watkins ve Bryson tarafından geliştirilen atla çekilen biçme makinesine ait patentte görülür. Bu örnekte tahrik mili, makinenin tekerleklerinden kesme mekanizmasını çalıştıran dişli sistemine gücü ileten mil anlamında kullanılmıştır.[3]
1890’lı yıllara gelindiğinde, Tahrik mili terimi günümüzdeki anlamına daha yakın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Örneğin 1891 yılında Battles, Climax lokomotifinde şanzıman ile bojiler arasındaki mili tahrik mili olarak adlandırmıştır.[4] Aynı dönemde Stillman, şaft tahrikli bisikletinde krank mili ile arka aksı birbirine bağlayan mili “tahrik mili” olarak tanımlamıştır.[5] 1899 yılında Bukey, Horse-Power adlı tasarımında, bir mafsal aracılığıyla tekerlekten hareketli makine elemanlarına gücü ileten mili bu terimle ifade etmiştir.[6] Aynı yıl Clark, Marine Velocipede adlı aracında, dişli tahrikli ve mafsal üzerinden pervane miline güç ileten mili “tahrik mili” olarak tanımlamıştır.[7] Crompton ise 1903 yılında geliştirdiği buharla çalışan motorlu aracında, şanzıman ile tahrik edilen aks arasında yer alan mili bu adla anmıştır.[8]
Tahrik miline sahip ilk benzinli otomobil, 1898 yılında üretilen Renault Voiturette’tir. Amerika Birleşik Devletleri’nde benzinli bir otomobilde tahrik mili kullanan ilk firma ise Autocar olmuştur.[9] 1901 yılında üretilen bu araç günümüzde Smithsonian Enstitüsü’nün koleksiyonunda yer almaktadır.[10]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ USRE1190E, Stover, Henry D., "Improvement in wood-planing machines", 1861-05-21 tarihinde verildi
- ^ US30993A, Stover, Henry D., "photo-litho", 1860-12-18 tarihinde verildi
- ^ Letters patent (İngilizce). 1861.
- ^ US455154A, Battles, Rush S., "Locomotive", 1891-06-30 tarihinde verildi
- ^ US456387A, Stillman, Walter, "Bicycle", 1891-07-21 tarihinde verildi
- ^ US631198A, Bukey, Dudley D., "Horse-power", 1899-08-15 tarihinde verildi
- ^ US637547A, Clark, Charles, "Marine velocipede", 1899-11-21 tarihinde verildi
- ^ US718097A, Crompton, Charles, "Motor-vehicle", 1903-01-13 tarihinde verildi
- ^ "Autocar, 1901".
- ^ "Autocar automobile". National Museum of American History. 2 Kasım 2016. Erişim tarihi: 19 Kasım 2017.
| Şasi |  | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Motosiklet motoru |
| ||||||||
| Şanzıman |
| ||||||||
| Motosiklet aksesuarları | |||||||||
| Diğer | |||||||||