Ortaalan, Ardeşen
| Ortaalan | |
|---|---|
 | |
 Rize'nin Türkiye'deki konumu | |
  Ortaalan Ortaalan'ın Rize'deki konumu | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Rize |
| İlçe | Ardeşen |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[3] İhtiyar heyeti[3] |
| Rakım | 361 m |
| Nüfus (2020) | |
| • Toplam | 326 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0464 |
| İl plaka kodu | 53 |
| Posta kodu | 53480 |
Ortaalan, Rize ilinin Ardeşen ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Ortaalan köyünün eski adı Ortaköy'dür. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Orta Köy (اورتە كوی) olarak geçer.[4] Bu yer adı Lazcada Ortaçoi biçimini almıştır.[5] Ardeşen ilçesindeki köyler arasında eski adı Türkçe olan tek köydür.[6] Nitekim Ortaköy'ün Osmanlı döneminde kurulduğu ve köyün kurucusunun Tiryakioğlu Hacı Murtaza olduğu rivayet edilir. Bununla beraber köydeki mahalle adları Lazcadır. Köyde Suluzeni, Bağukuçhe, Korzati ve Shemrona mahalleleri bulunmaktadır.
Ortaköy'ün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.[7]
Ortaköy, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Orta Köy (اورتە كوی) olarak geçer. Bu sırada bu yerleşim, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 43 hanede yaşayan 160 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 102 koyun, 185 keçi, 86 inek ve 10 öküz tespit edilmiştir.[8]
Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında “Ortaköy” şeklinde not ettiği yerleşimi, Fırtına Deresi'nin yukarı kesimindeki köyler arasında saymıştır.[9] Ortaköy, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Marr'dan yedi yıl sonra, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Gürcüce Ortaköy (ორთაქოჲ) ve Rusça “Ortaçey” (Ортачей) şeklinde not etmiş, köydeki 114 hanede 573 kişinin yaşadığını yazmıştır.[10]
Ortaköy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Orta Köy (اورتە كوی) olarak geçer. Bu sırada köy, Rize vilayetinin Atina kazasının Ardeşen nahiyesine bağlıydı.[11] 1950 genel nüfus sayımında "Ortaköy" şeklinde yazılmış olan köy, Rize ilinin Ardeşen bucağına bağlıydı ve nüfusu 1.151 kişiden oluşuyordu.[12] Köyün adı 1959 yılında Ortaalan şeklinde değiştirilmiştir.[13] 1965 genel nüfus sayımında Ortaalan köyünün nüfusu 1.259 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 372 kişi okuma yazma biliyordu.[14]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Köy; Rize il merkezine 58 km, Ardeşen ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.[15]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre köy nüfus verileri | |
|---|---|
| 2020 | 326[2] |
| 2019 | 391[2] |
| 2018 | 984[2] |
| 2017 | 347[2] |
| 2016 | 338[2] |
| 2015 | 400[2] |
| 2014 | 449[2] |
| 2013 | 641[2] |
| 2012 | 303[2] |
| 2011 | 300[2] |
| 2010 | 363[2] |
| 2009 | 395[2] |
| 2008 | 551[2] |
| 2007 | 329[2] |
| 2000 | 298[15] |
| 1990 | 887[15] |
| 1985 | 1.032[15] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Ortaalan, Turkey Page". 6 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2020.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Rize Ardeşen Ortaalan Köy Nüfusu". Nufusune.com. 12 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2020.
- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.
- ^ İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 26, ISBN 978-605-89094-0-3
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2020.
- ^ ,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua, Tiflis, 2006, s. 22. 19 Haziran 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 99940-61-43-7
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372-373, ISBN 9789157871117.
- ^ Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 74, ISBN 9786055753634.
- ^ "İoseb Kipşidze, "Çaneti'de Yolculuk" (ჭანეთში მოგზაურება), მოამბე / Bulletin, I. Cilt, Tiflis, 1937, s. 168". 26 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2025.
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 620.
- ^ "1950 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1954, s. 318" (PDF). 20 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Mayıs 2025.
- ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 736.
- ^ "1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 524" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Mayıs 2025.
- ^ a b c d "Ortaalan Köyü". YerelNet.org.tr. 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2018.