Olga Ladıjenskaya

Olga Ladyzhenskaya
Ольга Александровна Ладыженская
1976'da Ladyzhenskaya
Doğum	Olga Aleksandrovna Ladyzhenskaya 07 Mart 1922(1922-03-07) Kologriv, Rusya SFSC
Ölüm	12 Ocak 2004 (81 yaşında) Sankt-Peterburg, Rusya
Defin yeri	Komarovo Mezarlığı 60°12′17″K 29°47′57″D
Vatandaşlık	Sovyetler Birliği–Rusya
Mezun olduğu okul(lar)	Moskova Üniversitesi
Tanınma nedeni	Navier-Stokes denklemleri için sonlu farklar yöntemi Hilbert'in on dokuzuncu problemi Ladyzhenskaya-Babuška-Brezzi koşulu Ladyzhenskaya eşitsizliği
Akraba(lar)	Gennady Ladyzhensky
Ödüller	Lomonosov Altın Madalyası (2002) John von Neumann Ödülü (1998) Noether Lecture (1994) Kovalevskaya Ödülü (1992) SSCB Devlet Ödülü (1969)
Kariyeri
Dalları	Matematik (Kısmi diferansiyel denklemler)
Çalıştığı kurumlar	Saint Petersburg Üniversitesi
Tez	Solution of the Cauchy problem for hyperbolic systems by the method of finite differences (1949)
Doktora danışmanı	Ivan Petrovsky Sergei Sobolev
Önemli öğrencileri	Nina Uraltseva Ludvig Faddeev Vladimir Buslaev

Olga Aleksandrovna Ladyzhenskaya (Rusça: Ольга Александровна Ладыженская; 7 Mart 1922 – 12 Ocak 2004), kısmi diferansiyel denklemler, akışkanlar dinamiği ve Navier-Stokes denklemleri için sonlu farklar yöntemi üzerinde çalışan bir Rus matematikçiydi. 2002'de Lomonosov Altın Madalyası almıştır. Altı monografi de dahil olmak üzere iki yüzden fazla bilimsel yayının yazarıdır.

Biyografi

Ladyzhenskaya, küçük bir kasaba olan Kologriv'de doğmuş ve büyümüştür; bir matematik öğretmeninin kızı olan Ladyzhenskaya'nın ilk ilham kaynağı ve matematik sevgisinin temeli annesidir. Sanatçı Gennady Ladyzhensky büyükbabasının kardeşiydi ve o da bu kasabada doğmuştu. 1937 yılında babası Aleksandr Ivanovich Ladýzhenski, NKVD tarafından tutuklandı ve “halk düşmanı” olarak idam edildi.

Ladyzhenskaya, kendilerine izin verilmeyen ablalarının aksine 1939'da liseyi bitirdi. Babasının statüsü nedeniyle Leningrad Devlet Üniversitesi'ne kabul edilmedi ve bir pedagoji enstitüsüne devam etti. Haziran 1941'deki Alman işgali'nden sonra Kologriv'de öğretmenlik yaptı. Sonunda 1943 yılında Moskova Devlet Üniversitesi'ne kabul edildi ve 1947 yılında mezun oldu.

1950'de üniversitenin Fizik bölümünde ders vermeye başladı ve 1951'de Sergei Sobolev ve Vladimir Smirnov danışmanlığında doktora derecesini aldı. 1953'te Moskova Devlet Üniversitesi'nden ikinci doktorasını aldı. 1954 yılında Steklov Enstitüsü'nün matematiksel fizik laboratuvarına katıldı ve 1961 yılında bu laboratuvarın başına geçti.

Ladyzhenskaya'nın sanata ve hikâye anlatmaya karşı bir ilgisi ve sevgisi vardı, yazar Aleksandr Soljenitsin ile şair Anna Akhmatova arkadaşları arasında sayılıyordu. Soljenitsin gibi o da dindardı. Bir süre belediye meclisinin bir üyesiydi ve Sovyet rejimine karşı olan insanlara yardım etmek için kişisel güvenliğini ve kariyerini defalarca riske atarak hayırseverlik faaliyetlerde bulundu. Ladyzhenskaya ilerleyen yıllarda çeşitli göz sorunlarından mustarip oldu ve çalışmalarını yapmak için özel kalemlere güvenmek zorunda kaldı.

Florida seyahatinden iki gün önce, 12 Ocak 2004 tarihinde Rusya'da uykusunda ölmüştür.

Matematiksel başarıları

Ladyzhenskaya kısmi diferansiyel denklemler (özellikle Hilbert'in on dokuzuncu problemi) ve akışkanlar dinamiği üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmaktadır. Navier-Stokes denklemleri için bir sonlu farklar yöntemi yakınsamasının ilk titiz kanıtlarını sağladı.

Vsevolod A. Solonnikov ve öğrencisi Nina Ural'tseva ile parabolik denklemlerin düzenliliğini ve yarı doğrusal eliptik denklemlerin düzenliliğini analiz etti.

Ivan Petrovsky denetiminde bir öğrenci tezi yazdı ve sonuçta Klaus Roth ve René Thom'a verilen 1958 Fields Madalyası için nihai aday listesinde yer aldı.

Yayınları

• Ladyzhenskaya, O.A. (1969) [1963], The Mathematical Theory of Viscous Incompressible Flow, Gözden geçirilmiş 2., 2, New York; London; Paris; Montreux; Tokyo; Melbourne: Gordon and Breach, ss. xviii+224, MR 0254401, Zbl 0184.52603 .
• Ladyženskaja, O.A.; Solonnikov, V.A.; Ural'ceva, N.N. (1968), Linear and quasi-linear equations of parabolic type, Translations of Mathematical Monographs, 23, Providence, RI: American Mathematical Society, ss. xi+648, ISBN 978-0821886533, MR 0241821, Zbl 0174.15403 .
• Ladyzhenskaya, Olga A.; Ural'tseva, Nina N. (1968), Linear and Quasilinear Elliptic Equations, Mathematics in Science and Engineering, 46, New York and London: Academic Press, ss. xviii+495, ISBN 978-0080955544, MR 0244627, Zbl 0164.13002 .
• Ladyzhenskaya, O.A. (1985), The Boundary Value Problems of Mathematical Physics, Applied Mathematical Sciences, 49, Berlin; Heidelberg; New York: Springer Verlag, ss. xxx+322, doi:10.1007/978-1-4757-4317-3, ISBN 978-0521399227, MR 0793735, Zbl 0588.35003  (Jack Lohwater tarafından çevrildi).
• Ladyzhenskaya, O.A. (1991), Attractors for Semigroups and Evolution Equations, Lezioni Lincee, Cambridge: Cambridge University Press, ss. xi+73, doi:10.1017/CBO9780511569418, ISBN 978-0521399227, MR 1133627, Zbl 0755.47049 

Ödüller ve takdirler

• 1966: P. L. Chebyshev Ödülü (Nina Nikolayevna Ural'tseva ile birlikte); "Linear and quasilinear equations of elliptic type" adlı çalışması için
• 1969: SSCB Devlet Ödülü
• 1989: Roma'daki Accademia dei Lincei üyesi
• 1990: Rusya Bilimler Akademisi üyesi
• 1992: Kovalevskaya Ödülü; "Attractors for Semigroups and Evolution Equations" adlı çalışma serisi için
• 1994: ICM Emmy Noether Lecture
• 1998: John von Neumann Ödülü
• 1999: Dostluk Nişanı
• 2002: Lomonosov Altın Madalyası; kısmi diferansiyel denklemler teorisi ve matematiksel fizik alanındaki üstün başarıları için
• Ladyzhenskaya'nın doğumunun 97. yıldönümü olan 7 Mart 2019'da arama motoru Google, onun anısına bir Google Doodle yayınladı. Eşlik eden yorumda ise “Bugünün Doodle'ı, kişisel trajedi ve engelleri aşarak kendi kuşağının en etkili düşünürlerinden biri haline gelen Rus matematikçi Olga Ladyzhenskaya'yı kutluyor” denildi.
• 2022 yılında, onuruna "Ladyzhenskaya Prize in Mathematical Physics" ödülü oluşturulmuştur. Ödül ilk kez 2 Temmuz 2022'de (WM)², Matematikte Kadınlar için Dünya Toplantısı ve Olasılık ve Matematiksel Fizik konferansında ortak bir oturumda OAL Prize Winner 2022 olarak Svetlana Jitomirskaya'ya verildi.

Ayrıca bakınız

• Projeksiyon yöntemi (akışkanlar dinamiği)

Kaynakça

• Bolibruch, A.A.; Osipov, Yu. S.; Sinai, Ya. G., (Ed.) (2006), Mathematical Events of the Twentieth Century, Berlin; Heidelberg; New York: Springer-Verlag, ss. viii+545, Bibcode:2006metc.book.....A, doi:10.1007/3-540-29462-7, ISBN 978-3540232353, MR 2179060, Zbl 1072.01002 
• Friedlander, Susan; Keyfitz, Barbara (18–20 Mayıs 2006), "Olga Ladyzhenskaya and Olga Oleinik: Two Great Women Mathematicians of the 20th Century", Kuperberg, Krystyna (Ed.), Women in Mathematics: The Legacy of Ladyzhenskaya and Oleinik, Berkeley, CA: AWM & MSRI, 8 Mart 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi1 Temmuz 2009 . Yazarların Olga Ladyzhenskaya ve Olga Oleinik ile ilgili bazı anıları.
• Friedlander, Susan; Lax, Peter; Synge Morawetz, Cathleen; Nirenberg, Louis; Seregin, Gregory; Ural'tseva, Nina; Vishik, Mark (Aralık 2004), "Olga Alexandrovna Ladyzhenskaya (1922–2004)" (PDF), Notices of the American Mathematical Society, 51 (11), ss. 1320-1331, MR 2105237, Zbl 1159.01335 .
• Gunzburger, Max; Seregin, Gregory; Ochkur, Vitaly; Shilkin, Timofey (24 Nisan 2004), "Obituaries: Olga Ladyzhenskaya" (PDF), SIAM News, 37 (3), s. 3, 7 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi9 Ocak 2012 
• Pearce, Jeremy (25 Ocak 2004), "Dr. Olga Ladyzhenskaya, 81, mathematician", The New York Times9 Ocak 2012 
• Riddle, Larry, (Ed.) (8 Aralık 2010), Olga Alexandrovna Ladyzhenskaya5 Mayıs 2011 . Agnes Scott College, Biographies of Women Mathematicians'da bir biyografi.
• Struwe, Michael (2003), "Olga Ladyzhenskaya – a life-long devotion to mathematics", Hildebrandt, Stefan; Karcher, Hermann (Ed.), Geometric analysis and nonlinear partial differential equations, Berlin: Springer Verlag, ss. 1-10, ISBN 978-3540440512, MR 2008328, Zbl 1290.35002 .
• Synge Morawetz, Cathleen (18–20 Mayıs 2006), "Early Memories of Olga Ladyzhenskaya and Olga Oleinik", Kuperberg, Krystyna (Ed.), Women in Mathematics: The Legacy of Ladyzhenskaya and Oleinik, Berkeley, CA: AWM & MSRI, 8 Mart 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi1 Temmuz 2009 . Yazarın Olga Ladyzhenskaya ve Olga Oleinik ile ilgili bazı anıları.
• Titova, Irina (26 Ocak 2004), "Russian mathematician Olga Ladyzhenskaya dies at 81", USA Today9 Ocak 2012 
• Zajączkowski, Wojciech (Eylül 2005), "Olga Alexandrovna Ladyzhenskaya (1922–2004)", Topological Methods in Nonlinear Analysis, 26 (1 2005), ss. 5-7, doi:10.12775/TMNA.2005.021 , MR 2179347, Zbl 1082.01516 
• Ладыженская, О. А. (1958). "Решение "в целом" краевой задачи для уравнений Навье – Стокса в случае двух пространственных переменных". Доклады Академии наук СССР. 123 (3). ss. 427-429.  [Ladyzhensakya, O. A. (1958). "Solution in the large to the boundary-value problem for the Navier–Stokes equations in two space variables". Soviet Physics Dokl. 123 (3). ss. 1128-1131. Bibcode:1960SPhD....4.1128L. ]

Dış bağlantılar

• Beirao da Veiga, H.; Seregin, G.; Solonnikov, V.; Uraltseva, N.; Valli, A., (Ed.) (2004), Partial Differential Equations in Mathematical Physics (October 24–30, 2004), Trento: Centro Internazionale per la Ricerca Matematica1 Şubat 2012 . Olga A. Ladyzhenskaya onuruna düzenlenen çalıştayın programı.
• Kuperberg, Krystyna, (Ed.) (18–20 Mayıs 2006), Women in Mathematics: The Legacy of Ladyzhenskaya and Oleinik, Berkeley, CA: AWM & MSRI, 8 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Temmuz 2009 . Olga Ladyzhenskaya ve Olga Oleinik onuruna düzenlenen çalıştayın bildirileri.
• Mathematics Genealogy Project'te Olga Ladıjenskaya.
• O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. (Ağustos 2005), "Olga Alexandrovna Ladyzhenskaya", MacTutor Matematik Tarihi arşivi .
• PlanetMath'te Olga Ladıjenskaya
• Saint Petersburg Mathematical Society (2006), Olga Aleksandrovna Ladyzhenskaya5 Haziran 2011 . Saint Petersburg Mathematical Pantheon Anma sayfasında.