Miklós Rózsa

Miklós Rózsa
Miklós Rózsa
Doğum	Miklós Rózsa; 18 Nisan 1907; Budapeşte, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
Ölüm	27 Temmuz 1995 (88 yaşında); Los Angeles, Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri
Meslekler	Besteci, kondüktör
Etkin yıllar	1918-1989

Miklós Rózsa (Macarca telaffuz: [ˈmikloːʃ ˈroːʒɒ]; 18 Nisan 1907 – 27 Temmuz 1995) Macar besteci ve müzisyen.

Yaşamı

Rózsa 1907 yılında Budapeşte'de doğdu. Annesi Regina Berkovits, Franz Liszt eserlerini çalabilen bir piyanist, babası Gyula varlıklı bir sanayici ve toprak sahibiydi; dayısı Lajos Berkovits Budapeşte Orkestrası'nda kemancıydı ve onun armağan etmesiyle beş yaşında keman ile tanıştı. 1925'te Leipzig Üniversitesi'ne babasının ısrarıyla kimya okumak için gitti fakat buradaki eğitimini bir sonraki yıl müzik üzerine devam ettirdi. Alman müzik geleneğinden etkilendiği bu dönemde ayrıca Macar milliyetçi mücadelesinin coşkusunu eserlerine yansıttı.

1925–1931 yılları arasında Almanya'da eğitimini tamamladı. Sırasıyla 1931-1935 yılları arasında Fransa'da, 1935–1940 arasında Birleşik Krallık'ta, 1953 yılında İtalya'da ve 1940–1995 Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşamış ve çalışmıştır.^[1]

Rózsa, oğlunun isteği üzerine Kaliforniya'ya döndü ve hayatının geri kalanını evinde geçirdi.

Ölümü

Rozsa, 27 Temmuz 1995'te öldü ve Hollywood Hills'deki (Hollywood Tepeleri) Forest Lawn'da gömüldü.^[2] Karısı Margaret 1999 yılında 89 yaşında öldü.

Eserleri

100'ü bulan film müziği besteleri ile tanınan sanatçı özellikle 1940'lı ve 1950'li yıllarda çok verimli bir dönem geçirdi. En bilinen besteleri arasında 1959 yapımı Ben-Hur, 1961 yapımı El Cid, 1940 yapımı Bağdat Hırsızı filmleri için yaptıkları bulunmaktadır.

Türkiye'de özellikle 1970'li yıllarda çekilmiş Battal Gazi ve Malkoçoğlu serileri başta olmak üzere pek çok filmde kullanılan aksiyon ve gerilim müzikleri de bestecinin yabancı filmler için hazırladığı ve özellikle El Cid filminde kullanılan parçalardır.

Dış bağlantılar

IMDb'de Miklós Rózsa

Notlar

^ "Biyografi". Miklós Rózsa Society. 29 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2015.
^ "American Composers Orchestra - David Raksin Remembers His Colleagues". Americancomposers.org. 18 Nisan 1907. 21 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2012.

[1] "Biyografi". Miklós Rózsa Society. 29 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2015.

[2] "American Composers Orchestra - David Raksin Remembers His Colleagues". Americancomposers.org. 18 Nisan 1907. 21 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2012.

[1]

[2]

g t d En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü
1934–1939	Louis Silvers (1934) Max Steiner (1935) Leo F. Forbstein (1936) Charles Previn (1937) Erich Wolfgang Korngold / Alfred Newman (1938) Herbert Stothart / Richard Hageman, W. Franke Harling, John Leipold ve Leo Shuken (1939)
1940–1960	Leigh Harline, Paul J. Smith ve Ned Washington / Alfred Newman (1940) Bernard Herrmann / Frank Churchill ve Oliver Wallace (1941) Max Steiner / Ray Heindorf ve Heinz Roemheld (1942) Alfred Newman / Ray Heindorf (1943) Max Steiner / Morris Stoloff ve Carmen Dragon (1944) Miklós Rózsa / Georgie Stoll (1945) Hugo Friedhofer / Morris Stoloff (1946) Miklós Rózsa / Alfred Newman (1947) Brian Easdale / Johnny Green ve Roger Edens (1948) Aaron Copland / Roger Edens ve Lennie Hayton (1949) Franz Waxman / Adolph Deutsch ve Roger Edens (1950) Franz Waxman / Johnny Green ve Saul Chaplin (1951) Dimitri Tiomkin / Alfred Newman (1952) Bronisław Kaper / Alfred Newman (1953) Dimitri Tiomkin / Adolph Deutsch ve Saul Chaplin (1954) Alfred Newman / Robert Russell Bennett, Jay Blackton ve Adolph Deutsch (1955) Victor Young / Alfred Newman ve Ken Darby (1956) Malcolm Arnold (1957) Dimitri Tiomkin / Andre Previn (1958) Miklós Rózsa / Andre Previn ve Ken Darby (1959) Ernest Gold / Morris Stoloff ve Harry Sukman (1960)
1961–1980	Henry Mancini / Saul Chaplin, Johnny Green, Sid Ramin ve Irwin Kostal (1961) Maurice Jarre / Ray Heindorf (1962) John Addison / Andre Previn (1963) Richard M. Sherman ve Robert B. Sherman / André Previn (1964) Maurice Jarre / Irwin Kostal (1965) John Barry / Ken Thorne (1966) Elmer Bernstein / Alfred Newman ve Ken Darby (1967) John Barry / Johnny Green (1968) Burt Bacharach / Lennie Hayton ve Lionel Newman (1969) Francis Lai / The Beatles (John Lennon, Paul McCartney, George Harrison ve Ringo Starr) (1970) Michel Legrand / John Williams (1971) Charlie Chaplin, Raymond Rasch ve Larry Russell / Ralph Burns (1972) Marvin Hamlisch / Marvin Hamlisch (1973) Nino Rota ve Carmine Coppola / Nelson Riddle (1974) John Williams / Leonard Rosenman (1975) Jerry Goldsmith / Leonard Rosenman (1976) John Williams / Jonathan Tunick (1977) Giorgio Moroder / Joe Renzetti (1978) Georges Delerue / Ralph Burns (1979) Michael Gore (1980)
1981–2000	Vangelis (1981) John Williams / Henry Mancini ve Leslie Bricusse (1982) Bill Conti / Michel Legrand, Alan and Marilyn Bergman (1983) Maurice Jarre / Prince (1984) John Barry (1985) Herbie Hancock (1986) Ryuichi Sakamoto, David Byrne ve Cong Su (1987) Dave Grusin (1988) Alan Menken (1989) John Barry (1990) Alan Menken (1991) Alan Menken (1992) John Williams (1993) Hans Zimmer (1994) Luis Enríquez Bacalov / Alan Menken ve Stephen Schwartz (1995) Gabriel Yared / Rachel Portman (1996) James Horner / Anne Dudley (1997) Nicola Piovani / Stephen Warbeck (1998) John Corigliano (1999) Tan Dun (2000)
2001–2020	Howard Shore (2001) Elliot Goldenthal (2002) Howard Shore (2003) Jan A. P. Kaczmarek (2004) Gustavo Santaolalla (2005) Gustavo Santaolalla (2006) Dario Marianelli (2007) A. R. Rahman (2008) Michael Giacchino (2009) Trent Reznor ve Atticus Ross (2010) Ludovic Bource (2011) Mychael Danna (2012) Steven Price (2013) Alexandre Desplat (2014) Ennio Morricone (2015) Justin Hurwitz (2016) Alexandre Desplat (2017) Ludwig Göransson (2018) Hildur Guðnadóttir (2019) Trent Reznor, Atticus Ross ve Jon Batiste (2020)
2021–günümüz	Hans Zimmer (2021) Volker Bertelmann (2022) Ludwig Göransson (2023) Daniel Blumberg (2024)

g t d En İyi Müzik Saturn Ödülü sahipleri
1970'ler	Bernard Herrmann (1973) Miklós Rózsa (1974/75) David Raksin (1976) John Williams/John Williams (1977) John Williams (1978) Miklós Rózsa (1979)
1980'ler	John Barry (1980) John Williams (1981) John Williams (1982) James Horner (1983) Jerry Goldsmith (1984) Bruce Broughton (1985) Alan Menken (1986) Alan Silvestri (1987) Christopher Young (1988) Alan Silvestri (1989/90)
1990'lar	Loek Dikker (1991) Angelo Badalamenti (1992) Danny Elfman (1993) Howard Shore (1994) John Ottman (1995) Danny Elfman (1996) Danny Elfman (1997) John Carpenter (1998) Danny Elfman (1999)
2000'ler	James Horner (2000) John Williams (2001) Danny Elfman (2002) Howard Shore (2003) Alan Silvestri (2004) John Williams (2005) John Ottman (2006) Alan Menken (2007) James Newton Howard ve Hans Zimmer (2008) James Horner (2009)
2010'lar	Hans Zimmer (2010) Michael Giacchino (2011) Danny Elfman (2012) Frank Ilfman (2013) Hans Zimmer (2014) John Williams (2015) Justin Hurwitz (2016) Michael Giacchino (2017) Marc Shaiman (2018/2019) John Williams (2019/2020)
2020'ler	Danny Elfman (2021/2022) John Williams (2022/2023)