Mahmutçavuş, Narman
| Mahmutçavuş | |
|---|---|
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Erzurum'un Türkiye'deki konumu | |
  Mahmutçavuş Mahmutçavuş'un Erzurum'daki konumu | |
Koordinatlar: 40°20′11″N 41°57′12″E / 40.3364°K 41.9533°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Erzurum |
| İlçe | Narman |
| Coğrafi bölge | Karadeniz Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Rakım | 1802 m |
| Nüfus | 155 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0442 |
| İl plaka kodu | 25 |
| Posta kodu | 25530 |
Mahmutçavuş, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahmutçavuş'un eski adı Keğani'dir. Keğani (ქეღანი), Çıldır Eyaleti cebe defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Keğani (كیغانی) olarak geçer.[5][6]
Kiğani köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyün 1 kilometre güneydoğusunda bulunan ve günümüzde yıkılmış olan kale bu dönemden kalmış olmalıdır.[7]
Keğani köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Keğani (كیغانی) şeklinde geçer. Hicri 1117 (1705-1706) tarihinde Mamirvan livasının Mamirvan nahiyesine bağlı olan köyün hasılası 15.000 akçe idi ve köy Ali adında birine tahsis edilmişti.[5]
Keğani, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Mamirvan sancağında yer alıyordu. Bu tarihte köyde 11 hanede 29 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 58 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.[8]
Keğani, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi.[6] Köy 1940 genel nüfus sayımında "Kiğani" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 410 kişiden oluşuyordu.[9] Keğani veya Kiğani Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Mahmutçavuş olarak değiştirilmiştir.[10] 1965 genel nüfus sayımına göre Mahmutçavuş köyünde 645 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 131 kişi okuma yazma biliyordu.[11]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.[12]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Mahalle, Erzurum il merkezine 103 km, Narman ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.[13] Mahalle, Narman'ın güneydoğusunda olup, D.955 numaralı Ardahan-Muş (Oltu-Köprüköy) devlet yolu ve 25.03 numaralı Tortum-Narman il yoluna, 3,1 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.[14]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
|---|---|
| 2022 | 155[2] |
| 2021 | 159[2] |
| 2020 | 176[2] |
| 2019 | 168[2] |
| 2018 | 184[2] |
| 2017 | 165[2] |
| 2016 | 175[2] |
| 2015 | 177[2] |
| 2014 | 193[2] |
| 2013 | 186[2] |
| 2012 | 195[3] |
| 2011 | 206[3] |
| 2010 | 211[3] |
| 2009 | 218[3] |
| 2008 | 222[3] |
| 2007 | 227[3] |
| 2000 | 271[3] |
| 1990 | 450[15] |
| 1985 | 493[16] |
| 1965 | 645[17] |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Narman Mahmutçavuş Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 10 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Mahmutcavus, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 27 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2023.
- ^ a b "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, s. Sıra no: 145". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2025.
- ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 235.
- ^ 2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 310 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
- ^ Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 83. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
- ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 252.
- ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 702". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2022.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 258.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Mahmutçavuş Mahallesi". YerelNet.org.tr. 21 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2023.
- ^ "Google Maps detay". Google Maps. Erişim tarihi: 4 Ocak 2024.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.