Kazak güreşi

Kazak güreşi, Kazak halkı tarafından eski çağlardan beri yapılan geleneksel bir güreş türüdür. Kazak güreşinde galip gelen kişi toplum içinde büyük saygı kazanır. Örneğin, ünlü Kazak güreşçisi Kazhymukan Munaitpasov, elde ettiği başarılar sayesinde dünya spor tarihine adını yazdırmıştır.

Tarihçe

Kazak güreşine dair en eski kaya resimleri MÖ 1200–600 yıllarına kadar uzanmaktadır. Antik çağlarda Kazak güreşi, savaş arabalarıyla yapılan muharebelerde askeri eğitimin merkezi bir unsuru olmuştur. Askerin savaş arabası üzerinde mızrak ve ok kullanırken dengeyi koruyabilmesi, sağ ve sol elle eşit derecede dövüşebilmesi zorunluydu. Güreşin üç temel işlevi bulunmaktaydı:

1. Askerin savaş arabasında denge ve kontrol becerisini geliştirmek.
2. Dinî ve törensel amaçlarla düzenlenen ritüellerin bir parçası olmak.
3. Yakın dövüş eğitimi sağlamak; asker ağır zırh kuşanmışken kılıç dövüşleri kolayca güreşe dönüşebildiği için rakibini dengesizleştirme ve yere düşürme becerisi kazanmak.

Kazak güreşiyle ilgili ilk resmi turnuva 1938 yılında köy spor festivali kapsamında yapılmıştır. Bu tarihten sonra yarışmalar cumhuriyetin farklı şehirlerinde düzenlenmeye başlamıştır. 1952’de Asyalı sporcuların katıldığı ilk uluslararası turnuva gerçekleştirilmiştir. Kazakistan’ın 1991’de bağımsızlığını kazanmasının ardından Kazak güreşinin popülaritesi büyük ölçüde artmış ve her yıl ulusal şampiyonalar ile ligler düzenlenmeye başlanmıştır.

Uluslararası Kazak Güreşi Federasyonu (IKWF), 2004 yılında Berlin’de yapılan Dünya Kongresi’nde kurulmuş ve Serik Tukiev ilk başkan olarak seçilmiştir.

İlk Asya Şampiyonası 2005 yılında Rusya’nın Altay Krayı’nda yapılmıştır. Aynı yıl Kasım ayında Nursultan Nazarbayev adına büyük bir uluslararası turnuva düzenlenmiş ve aralarında Almanya, Türkiye, Hollanda, Fransa ve Moğolistan’ın da bulunduğu 25 ülkeden 100’den fazla sporcu katılmıştır. II. Asya Şampiyonası Temmuz 2011’de Moğolistan’da yapılmış, aynı yıl Ağustos ayında Kazak güreşi şampiyonası gerçekleştirilmiştir.

Teknikler

Yakın dövüş için tasarlanan teknikler, rakibi ayakta dengesini bozarak yere düşürmeye yöneliktir. Bu durum, askerin elinde silah varken gerçek savaşlarda yakın mesafede de güreş tekniklerini kullanabilmesine olanak tanımıştır.

Kazak güreşinde kullanılan teknikler ve yöntemler, judo ve Moğol güreşi ile büyük benzerlikler taşır. Zafer, rakibin sırt üstü yere atılmasıyla kazanılır. Rakibi yan tarafa düşürmek veya diz çöktürmek de puan kazandırır.

Kazak güreşinde amaç, rakibi yere atarken ayakta kalmak ya da onun üzerine düşmektir. Bu nedenle, rakibin düşmesiyle birlikte güreşçinin de bir ya da iki dizi üzerine düşmesine yol açan fedakârlık teknikleri tercih edilmez. Güreşçiler rakibin bacaklarına dokunamaz; ancak ceket ve kemerden serbestçe tutabilirler.

Müsabakalar

Kazak güreşi, insan bedenini güçlendiren, kasları kuvvetlendiren, hoşgörü, cesaret ve çeviklik kazandıran bir spordur. Aynı zamanda ulusal bir özsavunma sanatı olarak kabul edilir. Güreşçiler tüm beden güçlerini kullanma yeteneği kazanır. Temel amaç, rakibi sırt üstü yere düşürmektir.

Sporcular yaşlarına göre 3 gruba, kilolarına göre ise 8 kategoriye ayrılır. Büyükler 10 dakika, gençler ise 5 dakika süreyle güreşir. Kazak güreşi, bölgesel ve ulusal spor festivallerinde yer almakta, başarılı takımlar ülke çapında onurlandırılmaktadır.

Karşılaşma başlamadan önce güreşçi elini göğsüne koyarak eğilir, ardından rakibini sarılarak selamlar. Sonrasında geri çekilir ve hakemin işaretiyle müsabaka başlar.

Dış bağlantılar

• http://confederation.kz/en/confederation/news/federatsiya-kazak-kuresi-rk-voshla-v-sostav-konfederatsii
• https://web.archive.org/web/20160306001257/http://kazakhkures.kz/
• https://rekvizitai.vz.lt/en/company/european_kazakh_kuresi_federation/
• Competing narratives: nation-building discourses in sports projects in Kazakhstan