Kardiyojenik şok
| Kardiyojenik şok | |
|---|---|
| Ultrason, miyokardit nedeniyle kardiyojenik şok olduğunu gösteriyor.[1] | |
| Uzmanlık | Kardiyoloji |
| Belirtiler | Değişmiş zihinsel durum, nemli, mavimsi, veya benekli cilt.[2] |
| Komplikasyon | Böbrek yetmezliği, solunum yetmezliği, felç[2] |
| Nedenleri | Kalp krizi, kalp kapak hastalığı, aort diseksiyonu, kardiyomiyopati, miyokardit, aritmi, beta blokör veya Kalsiyum kanal blokörü zehirlenmesi[2] |
| Risk faktörü | Diyabet, yaşlılık, kadınlar[2] |
| Tanı | SBP < 90 mmHg, idrar çıkışı < 30 mL/saat, soğuk ekstremiteler[2] |
| Ayırıcı tanı | Septik şok, nörojenik şok, hemorajik şok, obstrüktif şok[2][3] |
| Tedavi | Kan basıncını yükseltin, nefes almayı destekleyin, altta yatan nedenleri ortadan kaldırın[2] |
| Ölüm | %30-80%[2] |
Kardiyojenik şok (CS), vücudun dokularına uzun süreli yetersiz kan akışıyla sonuçlanan bir kalp rahatsızlığıdır.[2] Kalp vücudun ihtiyacı olan kan dolaşımını sağlayamaması durumunda ortaya çıkar. En sık görülen belirtileri değişen zihinsel durum ve nemli, mavimsi veya benekli cilttir.[2] Bunların haricinde bacaklarda şişlik görülebilir.[2] Komplikasyonlar arasında böbrek yetmezliği, solunum yetmezliği ve felç yer alır.[2]
En sık görülen neden kalp krizidir.[2] Diğer nedenler arasında kapak kalp hastalığı, aort diseksiyonu, kardiyomiyopati, miyokardit, aritmi ve beta bloker veya aşırı dozda kalsiyum kanal blokeri vardır.[2] Tanı, sistolik kan basıncının 90 mmHg'nin altında olması ve idrar çıkışının 30 mL/saat'in altında olması veya kolların ve bacakların soğuk olması semptomları ile koyulur.[2] Bu durum, kan damarlarında yeterli hacim olmasına rağmen meydana gelen bir sorundur.[4] Kalp tamponadı ve pulmoner emboli genellikle obstrüktif şokun nedenleri olarak kabul edilir.[3]
Tedavinin ilk amacı kan basıncını yükseltmek, solunumu desteklemek ve altta yatan sebeplerini ortadan kaldırmaktır.[2] Bu müdahalelere intravenöz sıvılar ve norepinefrin veya dobutamin gibi vazopressörler dahil edilebilir.[2] Merkezi bir hat ve arteriyel hat, ilaç vermek ve durumu izlemek için yararlı olabilir.[2] Altta yatan neden kalp krizi ise, primer perkütan koroner girişim (PCI) önerilir.[2] Diğer müdahaleler arasında ekstrakorporeal membran oksijenasyonu (ECMO), ventriküler destek cihazı (VAD) veya kalp nakli yer alır.[2] Mekanik ventilasyon veya diyaliz de ayrıca gerekebilir.[5] Palyatif bakım bazı durumlarda yarar sağlayabilmektedir.[2]
Kardiyojenik şok, STEMI'lerin yaklaşık %7'sini ve NSTEMI'lerin %3'ünü etkiler.[2] Kalp krizlerinde primer perkütan koroner girişimin (PCI) daha fazla kullanılmasıyla birlikte bu yaygınlık derecesi düşürülebilmektedir.[2] Ölüm riski %30 ila %80 arasındadır.[2] Kardiyonejik şok ilk olarak 1912'de Herrick tarafından tanımlansa da mevcut adı 1942'de kullanılmaya başlandı.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "UOTW #7 - Ultrasound of the Week". Ultrasound of the Week. 30 Haziran 2014. 8 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2017.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Kosaraju, A; Pendela, VS; Hai, O (January 2020). "Cardiogenic Shock". StatPearls. PMID 29489148.
- ^ a b "Shock - Critical Care Medicine". Merck Manuals Professional Edition. 27 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2020.
- ^ a b Hochman, Judith S.; MD, E. Magnus Ohman (2009). Cardiogenic Shock (İngilizce). John Wiley & Sons. s. 1. ISBN 978-1-4443-1693-3. 28 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2020.
- ^ Simko, Lynn Coletta; Culleiton, Alicia L. (July 2019). "Cardiogenic shock with resultant multiple organ dysfunction syndrome". Nursing Critical Care. 14 (4): 26-33. doi:10.1097/01.CCN.0000565132.49413.54.