Hırvatistan Savaşı
| 1991-1995 Hırvatistan Savaşı | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yugoslav Savaşları | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
|
NATO[1]  UNPROFOR (yardaklık) |
.svg){kind=small} Batı Bosna Cumhuriyeti | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
|
.svg){kind=small} Atif Dudakoviç |
Fikret Abdiç | ||||||
| Kayıplar | |||||||
|
Hırvat kaynaklara göre: Uluslararası kaynaklar:
|
Sırp kaynaklarına göre:
AB kaynaklarına göre | ||||||
.jpg)
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
,_Flag_of_Serbia_(1947%E2%80%931992).svg){kind=small}
Hırvatistan Savaşı ya da Hırvatistan Bağımsızlık Savaşı, 1991-1995 yılları arasında Yugoslavya'dan bağımsızlığını ilan etmiş Hırvat hükûmetine bağlı birliklerle Sırp kontrolü altındaki Yugoslav Halk Ordusu (JNA) ve yerel Sırp güçleri arasında gerçekleşen savaş. JNA Hırvatistan'daki operasyonlarını 1992 yılında bitirdi. Hırvat kaynaklarında Domovinski rat (Anavatan Savaşı) olarak adlandırılan bu savaş Sırp kaynaklarında genellikle Rat u Hrvatskoj (Hırvatistan Savaşı) olarak geçer.
Hırvatistan milliyetçi lider Franjo Tuđman önderliğinde 25 Haziran 1991'de ayaklanarak bağımsız olduğunu iddia etti. Bunun üzerine federal Yugoslav güçleri anında müdahale ettiler.
Savaşın gelişimi
[değiştir | kaynağı değiştir]
Bağımsızlığını ilan eden Hırvatlara karşı federal güçler tam anlamıyla bir savaş başlattılar. Sahil açıklarındaki Yugoslav gemileri, Hırvatistan'daki hedeflere bombardıman yaparken, Hırvat kuvvetleri federal kışlaları muhakeme altına aldılar, erzak teminini engellediler. Kuşatma altındaki askerler çevredeki bölgeleri rastgele bombardımana tuttular. 1991'de Sırplar, Hırvatistan nüfusunun sekizde birini oluşturuyordu. Federasyon kuvvetlerinin kışkırttıkları Sırp paramiliter güçler kitle imhasına başladılar.
Ocak 1992'de BM önderliğinde bir ateşkes imzalandı. Fakat bundan önce 10.000'den fazla insan ölmüş 14 anlaşma da bozulmuştu.[3]
Krayina
[değiştir | kaynağı değiştir]
Barış süreci devam ederken Sırplar Krajina adı altında kendi cumhuriyetlerini kurdular. Fakat bu topraklar 1991'de ellerinden çıktı. Temmuz 1992'de Dubrovnik'in Sırp paramiliterler tarafından üç yıl top ateşine tutulması barış çabalarını fiyaskoyla sonuçlandırdı.
1 Mayıs 1995'te Hırvatlar Batı Slavonya'nın bir bölgesine saldırdılar ve oradaki 2.000 kişinin öldürüldü ve 30.000'den fazla Sırp'ı sınır dışı ettiler. Sırplar bunun üzerine Zagreb'e güdümlü mermiler gönderdiler ve şehrin tam merkezinde birkaç insanın ölmesine sebep oldular.
4 Ağustos 1995'te Hırvatlar Knin Krayinası'nın bir bölgesine saldırdılar. Sırpların misillemeleri Hırvatları engellemedi. Fırtına Harekâtı sonucunda 2.650 Sırp’ın öldürüldüğü veya kayıplara karıştığı, yaklaşık 250 bininin ise vatan topraklarından sürüldüğü belirtiliyor.[4]
Savaşın Sonucu
[değiştir | kaynağı değiştir]Savaş Sırpların geri çekilmesi ve diğer ülkelerin de araya girmesiyle barışla sonlandı. Hırvatistan bağımsızlığını ilan etti.
Başlıca Olaylar
[değiştir | kaynağı değiştir]
| Tarih | Olay |
| 31 Mart 1991 | Plitvice Gölü Olayı |
| 2 Mayıs 1991 | Borovo Selo cinayetleri |
| Eylül 1991 | Vukovar Savaşı başladı |
| 14 - 19 Eylül 1991 | Kışla Savaşları |
| 1 Ekim 1991 | Dubrovnik Kuşatması |
| 5 Ekim 1991 | Hırvat genel taarruzu |
| 7 Ekim 1991 | JNA Hırvat binalarını bombardımana tutuyor |
| 10 Ekim 1991 | Lovas Katliamı |
| 16 - 18 Ekim 1991 | Gospić Katliamı |
| 20 Ekim 1991 | Baćin Katliamı |
| 31 Ekim 1991 - 4 Kasım 1991 | Otkos 10 Operasyonu |
| 18 Kasım 1991 | Vukovar Savaşı biter, Vukovar Katliamı |
| 18 Kasım 1991 | Škabrnja Katliamı |
| 12 Aralık 1991 - 3 Ocak 1992 | Orkan 91 Operasyonu |
| 13 Aralık 1991 | Voćin Katliamı |
| 21 Şubat 1992 | Miljevci Meydan Savaşı |
| 22 Ocak 1993 | Maslenica Operasyonu |
| 9 - 17 Eylül 1993 | Medak Cebi Operasyonu |
| 1 - 3 Mayıs 1995 | Bljesak Operasyonu |
| 4 - 7 Ağustos 1995 | Fırtına Harekâtı |
Konuyla ilgili yayınlar
[değiştir | kaynağı değiştir]
- Barić, Nikica: Srpska pobuna u Hrvatskoj 1990.-1995., Golden marketing. Tehnička knjiga, Zagreb, 2005.
- Silber, Laura and Little, Allan (1997). Yugoslavia : Death of a Nation. Penguin. ISBN 0-14-026263-6. Accompanies the BBC series of the same title/
- Zimmermann, Warren, ed. (1999). War in the Balkans: A Foreign Affairs Reader, Council on Foreign Relations Press (June). ISBN 0-87609-260-1.
- RSK, Vrhovni savjet odbrane, Knin, 4. avgust 1995., 16.45 časova, Broj 2-3113-1/95. Faksimil ovog dokumenta objavljen je u/The faximile of this document was published in: Rade Bulat "Srbi nepoželjni u Hrvatskoj", Naš glas (Zagreb), br. 8.-9., septembar 1995., p. 90.-96. (faksimil je objavljen na stranici 93./the faximile is on the page 93.).
Vrhovni savjet odbrane RSK (The Supreme Council of Defense of Republic of Serb Krajina) brought a decision 4. August 1995 in 16.45. This decision was signed by Milan Martić and later verified in Glavni štab SVK (Headquarters of Republic of Serb Krajina Army) in 17.20.
- RSK, Republički štab Civilne zaštite, Broj: Pov. 01-82/95., Knin, 02.08.1995., HDA, Dokumentacija RSK, kut. 265
- RSK, Republički štab Civilne zaštite, Broj: Pov. 01-83/95., Knin, 02.08.1995., Pripreme za evakuaciju materijalnih, kulturnih i drugih dobara (The preparations for the evacuation of material, cultural and other goods), HDA, Dokumentacija RSK, kut. 265
- Drago Kovačević, "Kavez - Krajina u dogovorenom ratu", Beograd 2003., p. 93.-94.
(Note: Drago Kovačević was during the existence of so-called RSK the minister of informing and the mayor of Knin, the capitol of self-proclaimed state)
- Milisav Sekulić, "Knin je pao u Beogradu", Bad Vilbel 2001., p. 171.-246., p. 179.
(Note: Milisav Sekulić was a high military officer of "Srpska vojska Krajine" (Republic of Serb Krajina Army). Book review 17 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Marko Vrcelj, "Rat za Srpsku Krajinu 1991-95", Beograd 2002., p. 212.-222.
Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Marko Attila Hoare (Nisan 2008). "Genocide in Bosnia and the failure of international justice" (PDF). Kingston University. 12 Mart 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2011.
- ^ Meštrović, Stjepan Gabriel (1996). Genocide After Emotion: The Postemotional Balkan War. Routledge. s. 79. ISBN 9780415122948. 7 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2011.
- ^ Savaş Sözlüğü, George Childs Kohn, sf:294
- ^ http://www.arhiva.serbia.sr.gov.yu/news/2000-08/07/20159.html [ölü/kırık bağlantı]
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
- United Nations Report 1994: The Policy of Ethnic Cleansing
- Annex XI.A : The battle of Dubrovnik. United Nations Commission of Experts (28 December 1994).
- Yugoslavia: Torture and deliberate and arbitrary killings in war zones9 Aralık 2012 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi A report by Amnesty International
