Duygu Sağıroğlu

Duygu Sağıroğlu
Duygu Sağıroğlu
Doğum	Ali Duygu Sağıroğlu; 10 Kasım 1932; Trabzon, Türkiye
Ölüm	29 Nisan 2023 (90 yaşında); İstanbul, Türkiye
Defin yeri	Feriköy Mezarlığı, İstanbul
Eğitim	Galatasaray Lisesi; İstanbul Teknik Üniversitesi
Meslek	Senarist, yönetmen, sanat yönetmeni, öğretim görevlisi
Çocuk(lar)	Aliş Sağıroğlu
Ödüller	Afife Tiyatro Ödülleri; 1998 - Yılın En Başarılı Sahne Tasarımı Ödülü; Altın Portakal Film Festivali; 2012 - Yaşam Boyu Onur Ödülü;

Duygu Sağıroğlu (10 Kasım 1932, Trabzon - 29 Nisan 2023, İstanbul), Türk senarist, film yönetmeni, tiyatro dekoratörü, sanat yönetmeni, öğretim görevlisi ve Onursal Profesör.

Yaşamı

Lise öğrenimi sırasında Küçük Sahne'de dekor yapmaya başladı.^[1] Lisede lakabı Deli Mıgır.^[2] Galatasaray Lisesinin ardından İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde eğitim gördü. 1956 yılında Küçük Sahne'de dekorcu ve grafiker olarak çalışmaya başladı. Uzun süre tiyatroda dekor tasarımı yaptı. Tiyatrocular Derneği ve Cep Tiyatrosu'nun kurucuları arasında yer aldı. Rockefeller bursuyla gittiği Amerika'da tiyatro dekoru tasarlamak konusunda çalıştı. Türkiye'ye geri döndüğünde opera dekorları tasarladı.^[2]

1959'da Atıf Yılmaz'ın yönettiği "Karacaoğlanın Kara Sevdası" isimli filminde asistan olarak, sinema alanında çalışmaya başladı. Bu dönemde birçok filmde dekor tasarımı, sanat yönetmenliği, yönetmen asistanlığı yaptı.

1966'da ilk filmi "Bitmeyen Yol"u yönetti. Anadolu insanının dramının toplumsal gerçekçi bakış açısıyla aktarıldığı bu film büyük ilgi topladı. Sinemanın "Altın Çağı" olarak tanımlanan 1960-1967 döneminin en önemli yönetmenlerinden biri olan Duygu Sağıroğlu, 1976'ya kadar sinemada yönetmen, senarist ve sanat yönetmeni olarak çalıştı.

1979 yılında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Sinema-TV Enstitüsü'nde Öğretim Görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1990'lı yıllardan itibaren profesyonel çalışmalarını dekor konusunda yoğunlaştıran Duygu Sağıroğlu, 1990 yılı itibarı ile yaptığı dekor tasarımı çalışmalarıyla "En İyi Dekor" ödüllerine aday oldu, bazılarını kazandı. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Sinema-TV Bölümü'nde öğretim üyeliği yaptı. 2016'da MSGSÜ Senatosu tarafından “Onursal Profesörlük” ünvanına değer görüldü.^[3] Sağıroğlu, 29 Nisan 2023'te İstanbul'da 90 yaşında öldü.^[4] 2 Mayıs'ta Levent Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından Feriköy Mezarlığına defnedildi.^[5]

Ulusal Sinema

Halit Refiğ, Metin Erksan, Lütfi Akad ve Sami Şekeroğlu ile birlikte "Ulusal Sinema" teorisini oluşturanlar arasında yer aldı. Türk Film Arşivi'nin çıkardığı Ulusal Sinema dergisinde yazılar yazdı.

Sağıroğlu 12 Nisan 1968 tarihli Ulusal Sinema dergisinde yayımlanan "görüntü hazinesi"^[6] adlı yazısında şöyle diyor:

"Sinemamızın bir görüntüsel sanat olduğu, görüntü sanatlarının ise bizde İslâm etkileriyle bir gelişme gösteremeyip, ilkellikten bir türlü sıyrılamadığı, bu yüzden de Türk sinemacısının kendi özkök ve kaynaklarından faydalanmasına imkân bulunmadığından, öteden beri sızıldanılmakta, ille de her türlü kavram ve biçimi batıdan alma alışkanlığını marifet sanan çevrelerce Türk sinemacısı şu veya bu yoldan batı kalıplarını almağa zorlanmaktadır. (Yıllarca bu yolu deneyen Türk sinemacısı, kendi öz görüntü sanatları hazinesinden ve geleneksel kültüründen ya utanarak kaçmış veya böyle bir kökten hiç haberdar olmamıştır.)"

"Türk sinemacısı diğer sanat kollarında olduğu gibi kendi kendini kandırmak şansından uzaktır. Doğrudan doğruya halk kitlelerinin karşısındadır. Doğrudan doğruya halk kitlelerine hesap vermektedir. Kendi özkök ve kaynaklarımızın, bu arada görüntü hazinelerimizin ilkelliğinden ve kısırlığından bahsedenler yanılmakta, saçmalamakta, cehaletlerini batı yapısı yaldızlar arkasında saklamaktadırlar."

Sahne tasarımı yaptığı bazı oyunlar^[7]

1960: Bu Melek Satılık Değil!: Thomas Wolfe - İstanbul Şehir Tiyatroları
1960: Hırçın Kız: William Shakespeare - İstanbul Şehir Tiyatroları
1960: Mutlu Günler: Claude-André Puget - İstanbul Şehir Tiyatroları
1960: Çat Kapı: M. Fermaut - İstanbul Şehir Tiyatroları
1963: Biraz Gelir Misiniz: Aziz Nesin - İstanbul Şehir Tiyatroları
1963: Dövme Gül: Tennessee Williams - İstanbul Şehir Tiyatroları
1963: Evcilik Oyunu: Adalet Ağaoğlu - İstanbul Şehir Tiyatroları
1963: Kökler: Arnold Wesker - İstanbul Şehir Tiyatroları
1963: Çin Çin: François Billetdoux - İstanbul Şehir Tiyatroları
1964: Bernarda Albanın Evi: Federico García Lorca - İstanbul Şehir Tiyatroları
1992: Bir Delinin Hatıra Defteri: Nikolay Gogol - Dostlar Tiyatrosu
1993: İnsanlarım : Nâzım Hikmet\Genco Erkal - Dostlar Tiyatrosu
1995: Çöplük: Turgay Nar - Tiyatro Stüdyosu
1995: İçimdeki Çığlık : Genco Erkal - Dostlar Tiyatrosu
1996: Histeri: Terry Johnson - Tiyatro Stüdyosu
1997: Abelard ve Heloise: R.Duncan - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
1997: Simyacı : Paulo Coelho - Dostlar Tiyatrosu
1998: Alacaklılar: August Strindberg - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
1998: Balkon: Jean Genet - Tiyatro Stüdyosu
1998: Bu Filmi Görmüştüm: Bricaire et Lasaygues - Dormen Tiyatrosu
1998: Derin Bir Soluk Al: Ben Elton - Tiyatro Stüdyosu
1998: Oyun Karıştı: Dormen Tiyatrosu
1998: Yalınayak Sokrates : Maxwell Anderson - Dostlar Tiyatrosu
1999: Molly S.: Brian Friel - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
2000: Sevilmek: Bilge Karasu - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
2001: Bay Knepp: Jorge Goldenberg - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
2001: Yarışma: Laurent Baffie - Umur Bugay - Dostlar Tiyatrosu
2002: ek Kişilik Şehir: Behiç Ak - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
2003: Fernando Krapp Bana Mektup Yazmış: Tankred Dorst - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
2004: Salı Ziyaretleri (Visiting Mr. Green): Jeff Baron, Tiyatrokare
2006: Ördek Muhabbetleri: David Mamet - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
2007: Antiloplar: Henning Mankell - Aksanat Prodüksion Tiyatrosu
2008: Maskeliler: Ilan Hatsor - İstanbul Şehir Tiyatrosu

Filmografi


Filmografi
Yıl	Yapım	Tür	Senarist	Yönetmen	Yapımcı	Not(lar)
1965	Ben Öldükçe Yaşarım	Film
1965	Bitmeyen Yol	Film
1966	Kanlı Mezar	Film
1966	Nuh'un Gemisi	Film
1967	Aslan Arkadaşım	Film
1967	Her Zaman Kalbimdesin	Film
1967	Seni Affedemem	Film
1967	Sonu Olmayan Yol	Film
1967	Yanık Kalpler	Film
1967	Ya Sev Ya Öldür	Film
1969	Boş Beşik	Film
1969	Büyük Yemin	Film
1969	İnsanlar Yaşadıkça	Film
1969	Ölmüş Bir Kadının Mektupları	Film
1969	Vatan Ve Namık Kemal	Film
1970	Meçhul Kadın	Film
1970	Şoför Nebahat	Film
1971	Satın Alınan Koca	Film
1971	Üç Arkadaş	Film
1972	Battal Gazi'nin İntikamı	Film
1972	Leyla ile Mecnun	Film
1972	Murat ile Nazlı	Film
1972	Namus	Film
1973	Battal Gazi Geliyor	Film
1973	Gönülden Yaralılar	Film
1973	Kara Orkun	Film
1973	Toprak Ana	Film
1973	Yanaşma	Film
1974	Battal Gazi'nin Oğlu	Film
1974	Önce Vatan	Film
1975	Ağrı Dağı Efsanesi	Film
1975	İnsan Avcısı	Film
1975	Kılıç Aslan	Film
1976	Korkusuz Cengaver	Film

Sahip olduğu ödüller

1997: Avni Dilligil Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Dekoru - Abelard ve Heloise
1998: 2. Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En İyi Sahne Tasarımcısı, Simyacı - Dostlar Tiyatrosu
2000: Dokuz Eylül Üniversitesi, Muhsin Ertuğrul Emek Ödülü, Tüm Çalışmaları
2007: 21. İstanbul Tiyatro Festivali, Onur Ödülü^[8]
2007: 26. Uluslararası İstanbul Film Festivali, Onur Ödülü
2009: 13. Afife Tiyatro Ödülleri, Yılın En Başarılı Sahne Tasarımcısı, Maskeliler - İstanbul Şehir Tiyatrosu
2009: Lions Tiyatro Ödülleri, Yılın En İyi Sahne Tasarımı, Maskeliler - İstanbul Şehir Tiyatrosu
2009: Tiyatro Dergisi Ödülleri, Yılın Sahne Tasarımcısı, Maskeliler - İstanbul Şehir Tiyatrosu
2012: 49. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2018: Van İpekyolu Belediyesi Kısa Film Festivali, Onur Ödülü^[9]

Kaynakça

^ "Gizli yapılan dekorlar". 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ ^a ^b Hülya Koçyiğit (Temmuz 2020). "Duygu Sağıroğlu". Film Gibi Hayatlar. TRT. 18 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ "Duygu Sağıroğlu". İKSV İstanbul Tiyatro Festivali. 2017.
^ "Usta yönetmen Duygu Sağıroğlu hayatını kaybetti". Sözcü. 29 Nisan 2023. 2 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2023.
^ "Ünlü yönetmen Duygu Sağıroğlu son yolculuğuna uğurlandı". NTV. 2 Mayıs 2023. 2 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2023.
^ Duygu Sağıroğlu (12 Nisan 1968). "Ulusal Sinema dergisi". Görüntü Hazinesi. Türk Film Arşivi. 29 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ "Duygu Sağıroğlu". İstanbul Şehir Tiyatroları Kütüphanesi. 28 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ "Duygu Sağıroğlu". İKSV Tiyatro Festivali. 1 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ "Onur Ödülü - Duygu Sağıroğlu". Cemil Öztürk.

Dış bağlantılar

Beyazperde'de Duygu Sağıroğlu 14 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
IMDb'de Duygu Sağıroğlu 15 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Sinemalar.com'da Duygu Sağıroğlu 14 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
SinemaTürk'da Duygu Sağıroğlu 14 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
TSA'de Duygu Sağıroğlu 14 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Duygu Sağıroğlu 18 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Film Gibi Hayatlar, Hülya Koçyiğit, TRT
Duygu Sağıroğlu'nun dijital ortamda bulunan filmleri.

[1] "Gizli yapılan dekorlar". 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[:0-2] Hülya Koçyiğit (Temmuz 2020). "Duygu Sağıroğlu". Film Gibi Hayatlar. TRT. 18 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[3] "Duygu Sağıroğlu". İKSV İstanbul Tiyatro Festivali. 2017.

[4] "Usta yönetmen Duygu Sağıroğlu hayatını kaybetti". Sözcü. 29 Nisan 2023. 2 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2023.

[5] "Ünlü yönetmen Duygu Sağıroğlu son yolculuğuna uğurlandı". NTV. 2 Mayıs 2023. 2 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2023.

[6] Duygu Sağıroğlu (12 Nisan 1968). "Ulusal Sinema dergisi". Görüntü Hazinesi. Türk Film Arşivi. 29 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[7] "Duygu Sağıroğlu". İstanbul Şehir Tiyatroları Kütüphanesi. 28 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[8] "Duygu Sağıroğlu". İKSV Tiyatro Festivali. 1 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[9] "Onur Ödülü - Duygu Sağıroğlu". Cemil Öztürk.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]