Dimbos Muharebesi
| Dimboz Muharebesi | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bizans-Osmanlı savaşları | |||||||||
 | |||||||||
| |||||||||
| Taraflar | |||||||||
 Bizans Tekfurlar İttifakı (Bursa, Kestel, Kite, Atranos) |
 Osmanlı Beyliği | ||||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||||
|
Bursa Tekfuru Kite Tekfuru (İdam edildi) Kestel Tekfuru † |
Osman Gazi Aydoğdu Bey † | ||||||||
| Güçler | |||||||||
| Bilinmiyor | Bilinmiyor | ||||||||
| Kayıplar | |||||||||
| Ağır kayıplar | Aydoğdu Bey ve askerleri | ||||||||
Dimboz Muharebesi (veya Dinboz Savaşı), Osmanlı Beyliği ile Bizans İmparatorluğu yerel tekfurları arasında 1303 yılında gerçekleşen muharebedir.[1] Yenişehir ovası yakınlarındaki Dimbos (günümüzde Erdoğan köyü) mevkiinde meydana gelen bu savaş, Osmanlıların zaferiyle sonuçlanmış ve Bursa'nın fethine giden süreçte kritik bir rol oynamıştır. Tarihçi Halil İnalcık'a göre bu savaş, Osmanlıların bölgedeki hakimiyetini pekiştiren en önemli olaylardan biridir.[2]
Arka Plan
[değiştir | kaynağı değiştir]1302 yılında gerçekleşen Bafeus Muharebesi'nin (Koyunhisar) ardından Anadolu'daki Türkmen gaziler, Bizans topraklarına yönelik akınlarını sıklaştırmıştı. Bu durum karşısında Bizans İmparatoru II. Andronikos, Osmanlı tehdidine karşı İlhanlılar ile ittifak arayışına girdi. İmparator, Moğol hükümdarı Gazan Han'a kız kardeşini teklif ederek siyasi bir evlilik yoluyla destek sağlamayı umdu. Ancak İlhanlıların Suriye'de Memlüklere karşı aldığı yenilgi (Mercu’s-Suffer Muharebesi) ve yaşadığı iç sorunlar nedeniyle bu ittifak gerçekleşemedi.[3]
Dışarıdan destek bulamayan Bizans yönetimi, kendi yerel imkanlarıyla Osmanlıları durdurmaya karar verdi. Bursa Tekfuru'nun önderliğinde; Adranos (Orhaneli), Bidnos, Kestel ve Kite (Ürünlü) tekfurları bir araya gelerek birleşik bir ordu kurdu. 1303 baharında bu ordu, Osmanlıların merkezi olan Yenişehir'e doğru ilerlemeye başladı. Hedefleri hem Yenişehir'i vurmak hem de kuşatma altındaki İznik'i rahatlatmaktı.
Muharebe
[değiştir | kaynağı değiştir]İki ordu, Yenişehir yolundaki Dimbos (Dinboz) geçidi yakınlarında karşı karşıya geldi. Bizans tarafının sayıca üstün olmasına rağmen, Osmanlı kuvvetleri coğrafi avantajı iyi kullandı. Şiddetli geçen çatışmalarda her iki taraf da ağır kayıplar verdi.
Osmanlı tarafında, Osman Gazi'nin yeğeni (kardeşi Gündüz Bey'in oğlu) Aydoğdu Bey savaş sırasında şehit düştü. Aydoğdu Bey'in mezarı günümüzde muharebenin yapıldığı Erdoğan köyü girişindedir.[4] Bizans tarafında ise Kestel ve Dimbos tekfurları savaş meydanında öldü. Savaşın sonuna doğru Osmanlı süvarilerinin baskısıyla Bizans hatları bozuldu ve ordu dağıldı.
Sonuçları
[değiştir | kaynağı değiştir]Dimboz Muharebesi, Osmanlıların kesin zaferiyle sonuçlandı ve bölgedeki dengeleri tamamen değiştirdi:
- Kite Tekfuru'nun Sonu: Savaş meydanından kaçmayı başaran Kite Tekfuru, Ulubat (Lopadion) Kalesi'ne sığındı. Osman Gazi, tekfurun peşinden giderek kaleyi kuşattı ve "Tekfuru teslim etmezseniz kalenizi başınıza yıkarım" tehdidinde bulundu. Bunun üzerine kale halkı anlaşmayı kabul ederek tekfuru teslim etti. Kite Tekfuru, şehit düşen Aydoğdu Bey'in intikamı olarak kale önünde idam edildi.[5]
- Bursa'nın Tecrit Edilmesi: Bu zaferle birlikte Bursa ovasını koruyan Kite ve Kestel gibi uydu kaleler Osmanlı'nın eline geçti. Bursa Tekfuru kalesine kapanmak zorunda kaldı ve şehir 1326 yılına kadar sürecek olan uzun bir ablukaya alındı.
- Sınırların Genişlemesi: Ulubat ve çevresindeki bölgelerin kontrolü Osmanlılara geçti, böylece beyliğin sınırları Marmara Denizi'nin güney kıyılarına kadar dayandı.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Halil İnalcık, "The Struggle Between Osman Gazi and The Byzantines For Nicaea", İznik: Throughout History, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2003, s. 61-62.
- ^ Halil İnalcık, Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları, Türk Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 2010, s. 36-38.
- ^ Donald Nicol, Theodore Spandounes: On the origin of the Ottoman emperors, Cambridge University Press, 1997, s. 10.
- ^ Halil İnalcık, Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları, s. 36-38.
- ^ Colin Imber, "The Legend of Osman Gazi", The Ottoman Emirate (1300-1389), 1994, s. 72.