Antik Roma siyaseti

Antik Roma'nın siyasi kurumlarına dair çeşitli listeler aşağıda sunulmuştur.^[1] Listedeki her bir madde, ayrı bir makaleye bağlantıdır. Kategoriler şunları içermektedir: yasalar (5) ve yasama organları (7); devlet makamları (40) ve makam sahipleri (6 liste); siyasi fraksiyonlar (2 + 1 çatışma) ve toplumsal sınıflar (8). Ardından benzer yapıda hazırlanmış bir siyasi terimler sözlüğü (38 madde) gelir.^[2]

Yasalar

Roma hukuku
Roma hukukunun yasa listesi_{(List_of_Roman_laws [en])}
12 Levha Kanunları
Digesta_{(Digest_(Roman_law) [en])}
Corpus Iuris Civilis

Yasama Organları

Devlet Makamları

aedilis - Roma Cumhuriyeti'nde bir kamu görevi
agentes in rebus - Geç Roma İmparatorluğu’nda haberleşme ve istihbarat hizmeti
a rationibus - (İmparatorlukta) mali işlerden sorumlu baş görevli
censor - Roma'da nüfus sayımından sorumlu magistratus
comes - "Yoldaş" anlamında Latince kelime, Roma'dan itibaren saray unvanı
comes palatinus - Roma’dan bu yana imparatorluk ya da kraliyet saraylarına bağlı yüksek görevli
consul - Antik Roma'da en yüksek siyasi makam
consularis - Konsül görevinde bulunmuş kişilere verilen unvan
decemviri - Roma Cumhuriyeti'nde on kişilik komisyon
diktatör - Roma Cumhuriyeti’nde olağanüstü yetkili yönetici
dux - Roma'da askeri ya da sivil liderlik unvanı
imparator - Roma İmparatorluğu’nun hükümdarı
vali - Roma eyaletlerinde yönetici konumundaki kişi
imperator - Askeri zafer sonrası verilen rütbe; sonradan imparator unvanı oldu
legatus - Roma’da yüksek rütbeli askeri görevli
legatus Augusti pro praetore - Roma İmparatorluğu’nda eyalet valisi
lictor - Roma'da magistratuslara eşlik eden koruma görevlisi
magistratus - Antik Roma’da seçilmiş yönetici
officium - Latince "görev", "resmi makam" anlamında çok anlamlı terim
pontifex maximus - Antik Roma'nın başrahibi
praefectus - Antik Roma'da “prefect” olarak bilinen idari görevli
praepositus sacri cubiculi - Bizans sarayında baş oda görevlisi
praeses - Roma İmparatorluğu'nun geç döneminde eyalet valisi unvanı
praetor - Roma Cumhuriyeti'nde adli işlerden sorumlu magistratus
praetor peregrinus - Yabancılarla ilgili davalara bakan praetor
primicerius - Antik Roma’da çeşitli kurullarda üst sırada bulunan görevli
princeps - “İlk kişi”; cumhuriyetin son döneminde Augustus’un unvanı
princeps senatus - Senato’nun itibar bakımından en üst sıradaki üyesi
prokonsül - Cumhuriyet döneminde eyalet yöneten eski konsüller
procurator - Roma İmparatorluğu'nda mali ve idari işler için atanan görevli
promagistratus - Görev süresi uzatılmış ya da vekil magistratus
quaestor - Roma’da mali işlerden sorumlu memur
rationalis - İmparatorlukta mali işlerden sorumlu üst düzey görevli
rector - Roma’da ve ortaçağ cumhuriyetlerinde siyasi yönetici
rex - Roma Krallığı döneminin baş yöneticisi (kral)
senatör - Antik Roma’nın siyasi meclisi olan Senato’nun üyesi
tribün - Roma’da halk tarafından seçilen görevli (örneğin pleb tribünü)
triumviri - Antik Roma'da üç kişilik komisyon
vicarius - Latince “vekil” ya da “yardımcı” anlamında görevli
vigintisexviri - Roma Cumhuriyeti’nde küçük kamu görevlerinden oluşan kurul

Bireysel Görev Sahipleri Listeleri

Siyasi Fraksiyonlar

(bakınız Sınıfların Çatışması (Roma))

Toplumsal Sınıflar

Hukuk ve Siyaset Terimleri Sözlüğü

aerarium - Antik Roma’da kamu hazinesi
aequitas - Roma hukukunda hakkaniyet ilkesi
auctoritas - Roma'da saygınlık ve manevi otorite; güç (imperium) ile karşılaştırılır
civitas - Hukukla birleşmiş yurttaş topluluğu anlayışı
Collegium - Antik Roma'da tüzel kişilik olarak hareket eden her türlü birlik ya da dernek
consilium - Danışma kurulu ya da danışma meclisi
consortium - Ortak hedef doğrultusunda bir araya gelen kişi ya da kurumlar birliği
consuetudo - Hukuki örf, teamül ilkesi
contractus - Sözleşme
contractus litteris - Yazılı sözleşme türü
curia - Toplantı ve karar alma meclisi
cursus honorum - Antik Roma'da siyasetçilerin sırasıyla üstlendiği kamu görevleri hiyerarşisi
decreta - Genellikle devlet başkanınca ilan edilen ferman veya bildiri
delictum - Hukuka aykırı eylem, sivil haksızlık
edicta - Yasaların ilanı, özellikle monarşik düzende kullanılır
fiscus - Roma imparatorunun kişisel hazinesi
fiducia - Güvene dayalı hukuki işlem ya da güven ilişkisi
gravitas - Ciddiyet, vakar; Roma erdemlerinden biri
imperium - Antik Roma'da yürütme, komuta ve yargı yetkisi
iudex - Mahkeme işlemlerini yürüten görevli, yargıç
ius - Yurttaşlık hakları ya da hukuki erdem
lex - Yasa
libertas - Özgürlük tanrıçası; aynı zamanda siyasi özgürlük kavramı
mos maiorum - Ataların gelenek ve görenekleri
munera - Roma aristokratlarınca finanse edilen kamu hizmetleri veya eğlenceler
municipium - Antik Roma'da şehir ya da kasaba
obligatio - Bir kişinin yerine getirmek zorunda olduğu hukuki yükümlülük
palatinus - Roma’dan bu yana Avrupa’daki imparatorluk ya da kraliyet saraylarına bağlı yüksek düzey görevli
patria - Vatan, atayurt
pietas - Görev bilinci, dindarlık; Roma faziletlerinden biri
potestas - Güç ya da yetki anlamına gelen Latince kelime
responsa - Yazılı hukukî karar ve içtihatlar bütünü
provincia - İtalya dışındaki büyük Roma yönetim bölgesi
rasyo - Aynı türden iki sayının oranı, akıl yürütme anlamında da kullanılır
senatus consultum - Roma Senatosu’nun aldığı karar
stipulatio - Antik Roma hukukunda sözlü sözleşme biçimi
Birinci Triumvirlik - Sezar, Pompeius ve Crassus arasında kurulan siyasi ittifak
İkinci Triumvirlik - MÖ 43-32 yılları arasında kurulmuş ikinci üçlü siyasi ittifak

Ayrıca bakınız

Tarpeian Kayası - Antik Roma’da idamlar için kullanılan dik uçurum

Notlar

^ Cf., History of Rome (disambiguation).
^ A. Berger, Encyclopedic Dictionary of Roman Law (Philadelphia: American Philosophical Society 1953).

[1] Cf., History of Rome (disambiguation).

[2] A. Berger, Encyclopedic Dictionary of Roman Law (Philadelphia: American Philosophical Society 1953).

[1]

[2]