9 Eylül Cephesi - Vikipedi

9 Eylül Cephesi

Kuruluş	1957
Feshediliş	1958
Merkez(ler)	Kıbrıs
İdeoloji	Taksim Türk milliyetçiliği
Rakip(ler)	EOKA
Ardıl Türk Mukavemet Teşkilatı

9 Eylül Cephesi, Kıbrıs Türkleri tarafından Kıbrıs Rumlarının EOKA ve Enosis'ine karşı oluşturulan taksim yanlısı paramiliter örgüttür.^[1]

Tarihi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Organizasyon, çoğunlukla eğitimsiz gönüllüler tarafından 1955 yılında EOKA'nın faaliyetlerine karşı koymak için kuruldu.^[2]^[3] Örgüt, ulusal ölçekte büyüyemedi ve bütün Kıbrıs'ta etkili olamadı.^[4] 1958'de örgütün liderleri, hedeflerine diğer Kıbrıs Türk örgütlerinden ayrı olarak ulaşmak için yeterli olmadıklarına karar verdiler ve Türk Mukavemet Teşkilatı ile birleşmek için kendilerini feshettiler.^[5]^[6]^[7]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]

^ "AHMET TOLGAY - "Kıbrıs Türk" tarihinin başladığı gün…". 20 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020.
^ "Kıbrıs Türk Halkının Varoluş Mücadelesinin Simge Adı Denktaş - Ahmet Zeki BULUNÇ". www.turkyurdu.com.tr (İngilizce). 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020.
^ "Hakkında - Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı". www.mucahit.net. 3 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020.
^ Balyemez (2018). "TMT'NİN KURULUŞ TARİHİ HAKKINDA KKTC'DE YANLIŞ OLUŞAN KAMUSAL/TOPLUMSAL HAFIZA (İNGİLİZ ARŞİV BELGELERİ IŞIĞINDA)". Turkish Studies (Elektronik). 13 (16): 35-53. ISSN 1308-2140. 22 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Mart 2021.
^ Yiğit Yüksel. "KIBRIS TÜRK MİLLİ MÜCADELESİ" (PDF). ÇTTAD, VIII/18-19, (2009/Bahar-Güz). 28 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)8 Mart 2021.
^ "TMT ruhu yaşayacak - Hüseyin Macit YUSUF". Yeni Çağ Gazetesi. 4 Ağustos 2008. 16 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2020.
^ Yalçın. "Kıbrıs'ta Türk Mukavemet Teşkilatı ve Rauf Denktaş". Dergi Park. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi8 Mart 2021.

Kıbrıs Sorunu

Tarihi

Köken	Kıbrıs tarihi Kronoloji
1914-1960	1921 Enosis Plebisiti Kıbrıs Maden Şirketi grevi 1931 Kıbrıs ayaklanması 1950 Kıbrıs enosis referandumu Macmillan Planı Ya Taksim Ya Ölüm 1955-1959 Kıbrıs olayları 1958 Kıbrıs olayları Gönyeli katliamı Zürih ve Londra Antlaşmaları
1960-1973	Bayraktar Camii'nin bombalanması Ahmet Muzaffer Gürkan ve Ayhan Hikmet cinayetleri Akritas Planı Acheson Planı Geçici Merhale Planı Anayasa değişikliği önerisi 1963-1964 olayları Johnson Mektubu 1967 krizi
1974	15 Temmuz Darbesi Kıbrıs Harekâtı Taşkent Katliamı Muratağa, Sandallar ve Atlılar katliamı Alaminyo Katliamı Yeşil Hat I. Cenevre Konferansı II. Cenevre Konferansı Cenevre Antlaşması
1975-1998	KTFD Kuruluş Bildirgesi Viyana Görüşmeleri Nüfus mübadelesi anlaşması I. Doruk Antlaşması II. Doruk Antlaşması Nemitz Planı KKTC Bağımsızlık Bildirgesi Çerçeve Antlaşma Taslağı Cuellar Barış Planı Fikirler Dizisi Füze krizi
1998-2010	Loizidu Davası Annan Planı Annan Planı Halkoylaması Orams Davası Müzakereler Arestis Davası Petrol krizi Taşınmaz Mal Komisyonu
2010-2020	Doğu Akdeniz doğalgaz anlaşmazlığı 2014 müzakereleri 2015-2017 müzakereleri

Kişiler

Türkiye	Adnan Menderes Fatin Rüştü Zorlu İsmet İnönü Süleyman Demirel Bülent Ecevit Necmettin Erbakan Turan Güneş
Yunanistan	Konstandinos Karamanlis Evangelos Averoff Yorgo Papandreu Konstandinos Kollias Fedon Gizikis Georgios Mavros
Kıbrıs Türkleri	Faiz Kaymak Fazıl Küçük Rauf Denktaş Mehmet Ali Talat Derviş Eroğlu Mustafa Akıncı Ersin Tatar
Kıbrıs Rumları	III. Makarios Yeoryos Grivas Polikarpos Yorgacis Nikos Sampson Glafkos Kliridis Tasos Papadopulos Dimitris Hristofyas Nikos Anastasiadis
Diğer	Lord Harding Sir Hugh Foot Dean Acheson James Callaghan Joseph Sisco Kofi Annan

BM kararları

Güvenlik Konseyi

Genel Kurul

Diğer

Silahlı teşkilatlar	UNFICYP Millî Muhafız Ordusu Birleşik Krallık Kıbrıs Kuvvetleri Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Güvenlik Kuvvetleri EOKA PEKA EOKA-B Kıbrıs Türk Mukavemet Birliği Kara Çete 9 Eylül Cephesi Kıbrıs Türk Komandoları Türk Mukavemet Teşkilatı Volkan
Politikalar	Enosis Taksim İki devletli çözüm
Etkinlikler	20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı
Diğer	Bekledim De Gelmedin

g t d Türk milliyetçiliği
İdeoloji	Anadoluculuk İttihatçılık Irkçılık Kemalizm Altı Ok Kıbrıs Türk milliyetçiliği Turancılık Türkçülük Türk-İslam sentezi Ulusalcılık Ülkücülük
Oluşumlar	Türk Ocakları Ülkü Ocakları Kuvâ-yi Milliye Müdâfaa-i hukuk cemiyetleri Türkiye Gençlik Birliği 9 Eylül Cephesi Türk İntikam Tugayı Türk Mukavemet Teşkilatı Kara Çete Rüzgâr Birliği
Düşünürler	Namık Kemal Ziya Gökalp Yusuf Akçura Ömer Seyfettin Mehmet Emin Yurdakul Orhan Seyfi Orhon Hüseyinzade Ali Turan Ahmet Ağaoğlu Mehmed Emin Resulzade Mustafa Çokay Zeki Velidi Togan Mustafa Kemal Atatürk Necip Asım Yazıksız Nihal Atsız Munis Tekinalp Reha Oğuz Türkkan Alparslan Türkeş Oktay Sinanoğlu İskender Öksüz Muhsin Yazıcıoğlu Şükrü Saracoğlu Yusuf Halaçoğlu Talat Paşa Enver Paşa Ali Suavi Numan Çelebicihan Rıza Nur I. Eftim Nejdet Sançar Peyami Safa Mahmut Esat Bozkurt Attilâ İlhan Gökçe Fırat
Olaylar	Ermeni mallarına el konması Bâb-ı Âli Baskını Adana Katliamı Yerleşim isimlerinin değiştirilmesi Başka dillerden alınan sözcüklerin değiştirilmesi Rum Kırımı Samsun tehcirleri Ermeni Kırımı ve Reddi Süryani Kırımı Türk Kurtuluş Savaşı Elza Niyego Olayı Vatandaş Türkçe konuş! Vagon-Li Olayı Öğrenci andı 1934 Trakya Pogromu 1934 İskân Kanunu Soyadı Kanunu Zilan Katliamı Dersim Katliamı Yirmi Kur'a Nafıa Askerleri Varlık Vergisi Irkçılık-Turancılık Davası Sabahattin Ali suikastı İstanbul Pogromu Erenköy Direnişi Kıbrıs Harekâtı Sağ-sol çatışması Kanlı 1 Mayıs 16 Mart Katliamı Malatya Katliamı Piyangotepe Katliamı Bahçelievler Katliamı Maraş Katliamı Çorum Katliamı Balgat Katliamı Kemal Türkler suikastı 1995 Azerbaycan darbe girişimi Türk Ceza Kanunu'nun 301. maddesi Hayvan isimlerinin değiştirilmesi Hrant Dink suikastı
Mottolar	"Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" "Her Türk asker doğar" "Ne mutlu Türk'üm diyene" "Türkiye Türklerindir" "Şehitler ölmez vatan bölünmez" "Ya istiklâl ya ölüm" "Ya Taksim Ya Ölüm" "Vatandaş Türkçe konuş!"
Diğer	16 Büyük Türk Devleti Atatürk Devrimleri Atatürk kişi kültü Güneş-Dil Teorisi Öz Türkçe Soyadı Kanunu Taksim Türkleştirme Türk Tarih Tezi