Şiiliğin tarihi
 | Bu maddenin veya bölümün özgün araştırma, doğrulanamaz veya yoruma dayalı ifadeler içerdiği düşünülmektedir. Lütfen iddiaları kontrol ederek ve yeni kaynaklar ekleyerek geliştirin. Özgün araştırmadan oluşmuş ifadeler kaldırılabilir. Ayrıntılar maddenin tartışma sayfasında bulunabilir. |
 | Bu maddedeki bilgilerin doğrulanabilmesi için ek kaynaklar gerekli. (Eylül 2024) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
 | Bu madde okuyucuların kafa karıştırıcı bulabileceği içerik veya net olmayan ifadeler bulunduruyor olabilir. (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
| Makale serilerinden |
 |
Şiîliğin kronolojik tarihi Nüfuslarına göre bir tahmin yapılacak olunursa, yaklaşık olarak Dünya'daki toplam Müslüman nüfusun %87-88'i Sünni[1] ve yaklaşık %11-12'si de büyük bir ekseriyeti Onikiciler[2] i'tikadına mensup olan Şiîler'den müteşekkildir.[2][3] 12-15 Milyon arasında olan İsmaili nüfusu da Şiîliğin içerisinde yaklaşık olarak %10'nun üzerinde, tüm İslâm Dîni içerisinde ise %1'in hemen üzerindedir.
Şiîlik tarihindeki önemli olaylar
[değiştir | kaynağı değiştir]Muhammed'in dönemi (610-632)
- Ümmet • Cihad • Hicret
- Kureyşliler • Bedir Savaşı
- Banu Kainuka'a • Banu Kainuka'a istilası
- Banu Nadir • Banu Kureyze
- General Muhammed • İslam savaş hukuku
- Uhud Savaşı • Hendek Savaşı
- Hudeydiye Barışı • Hayber Savaşı
- Mu'te Savaşı • Mekke'nin Fethi
- Huneyn Savaşı • Autas Savaşı
- Taif Seferi • Tebük Seferi
Hulefa-i Raşidin dönemi (632-661)
- Ghadir El-Khumm (10 Mart 632)
- Nihavend Savaşı
- Sasanilerin yıkılışı
- İlk Fitne (656-661)
- Cemel Vakası
- Sıffin Savaşı • Hakem Olayı
- Nehrevan Savaşı
- Haricîlik • Bâtınîlik • Şiîlik • Sünnîlik
Emevîler dönemi (661 - 750)
- Muaviye • Hasan
- İkinci Fitne (680 - 692)
- Yezid • Hüseyin • Kerbela Savaşı
Abbâsîler dönemi (750 - 1258)
Şiî devletlerin tarihi sınıflandırılması
[değiştir | kaynağı değiştir]Mezheplerine göre Şiî devletler:
| dizisinin bir parçası |
|
| Makale serilerinden |
 |
- İsmailîlik
- Elemût Devleti
- Fatımiler Halifeliği
- Fatımî Himayeleri
- Banu Kanz
- Hamdaniler
- Kelbîler
- Mirdasiler
- Sülâihiler
- Fatımî Himayeleri
- Karmatiler
- Jabrîler
- Banu Ukaylîler
- Uyûnîler
- Usfurîler
- Jarvanîler
- Usfurîler
- Uyûnîler
- Banu Ukaylîler
- Jabrîler
- Nusayrîler (Nusayr’îyye)
- Zeydilik
- Alavîler
- Banu Ukheydhirîler
- Büveyhoğulları
- Cüstaniler
- El-Mezîdiler
- Hasanveyhiler
- İdrisiler
- Kakuyiler
- Yemen İmamları/Kralları
Şîʿa mezhepler ve onlara ait devletler
[değiştir | kaynağı değiştir]- İmamîlik
- Ghulat-i Şîʿa (Kökenciler)
- Bazighîlik
- Dhammîlik
- Ghurabîlik
- Hûrrem’îyye-Bâbek’îyye (Babek Hürremi-Kızıl-Giyinenler)
- Keysanîlik (Dörtçüler)
- Berberîcilik
- Haşimîlik
- Karibîlik / Kuraybîlik
- Sarrajcılık
- Nusayr’îyye (Arap Aleviliği)
- Haydariyye
- Şemsiyye / Şimaliyye
- Kameriyye / Kilaziyye
- Gaybiyye
- Ya'furîlik
- Zeydilik (Beşçiler)
- Dukeynîlik
- Halefîlik
- Heşebîlik / Sûrhabîlik
- Jarûdîlik
- Alavîler
- Banu Ukheydhirîler
- Büveyhoğulları
- Cüstaniler
- El-Mezîdiler
- Hasanveyhiler
- İdrisiler
- Kakuyiler
- Yemen İmamları/Kralları
- Süleymanîlik
- Butrîlik / Tâbîrilik
- Salihîlik
- Vâsîtîlik
- İsmailîlik (Yedicilik)
- Fatımiler Halifeliği
- Dürzîlik (Tevhîd Dâvâsı)
- Mustâlîlik
- Mecîd’îyye/Hâfız’îyye
- Tâyyîb’îyye (Et-Tâyyîb Ebû’l-Kâsım)
- Alevî Bohra
- Davudî Bohralar
- Hebtiahs Bohra
- Atba-i-Malak Bohra
- İleri Davudî Bohra
- Süleymanî Bohra
- Sünnî Bohralar
- Caferî Bohra
- Patanî Bohra
- Vohra Patel
- Nizarîlik
- Elemût Devleti
- Ensarîler
- Haşhaşiler
- Hasan Sabbah Fedayin
- Ağa Hanlar
- I. Ağa Han Cemâati
- II. Ağa Han Cemâati
- III. Ağa Han Cemâati
- IV. Ağa Han Cemâati
- Ağa Hanlar
- Hasan Sabbah Fedayin
- Böszörmény
- Elemût Devleti
- Fatımî Himayeleri
- Banu Kanz
- Hamdaniler
- Kelbîler
- Mirdasiler
- Sülâihiler
- Yediciler
- Karmatiler
- Jabrîler
- Banu Ukaylîler
- Uyunîler
- Usfurîler
- Jarvanîler
- Usfurîler
- Uyunîler
- Banu Ukaylîler
- Jabrîler
- Karmatiler
- Fatımiler Halifeliği
- Caferîlik (Onikicilik)
- Ahbârîlik
- Afşar Hanedanı
- Gence Hanlığı
- İlhanlılar
- İnyuiler
- Karabağ Hanlığı
- Karakoyunlular
- Safevîlik
- Kızılbaşlar
- Alevîlik
- Çınarcılık (Işık Alevîliği) 18 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Yâresânizm (Kürt Alevîliği)
- Safevi Hanedanı
- Kızılbaşlar
- Şeki Hanlığı
- Şirvan Hanlığı
- Zend Hanedanı
- Şeyhîlik
- Usûlîlik
- Ahbârîlik
- Sınıflandırılamayanlar
- Eftahîlik / Fethîlik
- Muhammedîlik
- Tavûssîlik
- Vâkıfîlik
- Ghulat-i Şîʿa (Kökenciler)
Dallar
[değiştir | kaynağı değiştir]Şiîler Sekeleyn hadisini öne sürerek, İslam Dîni Peygamberi Muhammed'in ölümü sonrasında imâmetin ya da halifelik makâmının Ali ile başlamak üzere onun neslinden gelenlere ait olduğu tezini savunmaktadır.
Soyağaçları
[değiştir | kaynağı değiştir]Abd Menâf bin Kusayy nesli
[değiştir | kaynağı değiştir]
Yedicilik ve Onikicilik
[değiştir | kaynağı değiştir]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population". Pew Research Center. 7 Ekim 2009. 30 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2010.
Of the total Muslim population, 11-12% are Shia Muslims and 87-88% are Sunni Muslims.
- ^ a b "Religions". CIA World Factbook. 24 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014.
- ^ "Mapping the Global Muslim Population". Pew Research Center. 7 Ekim 2009. 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014.
Bibliografya
[değiştir | kaynağı değiştir]- Arnol'd, İntişarı İslâm Tarihi, Profesör Halil Hâlid tercümesi.
- Asım, Necip, Türk Tarihi.
- Aynî, Bedr'ed-Dîn Mahmud, İkd'ûl-Cûmman.
- Aynî, Mehmet Ali, Tasavvuf Tarihi,
- Balcıoğlu, Tahir Harimî, Türk Târihinde Mezhep Cereyanları.
- Barthold, W., İslâm Medeniyeti Tarihi, Professör Dr. Fuad Köprülü'nün Geniş, izah, düzeltme ve ilâvelerle tercümesi.
- Brown, İran Edebiyât Tarihi.
- Câhiz, Kitâb'ûl-Beyân ve't-Tebyin.
- –, Kitâb Fezâil'ül-Etrak.
- Câmî, Mevlânâ, Nefeat'ûl-Üns.
- Christensen, Arthur, La regne du roi Kawadh I et le communisme Mazdakite.
- Cüveynî, Alâ'ed-Dîn, Cihân-Kûşâ.
- Ebrû, Hâfız, Zübdet'ût-Tevârih.
- Ebû Zehra, Muhammed, İslâm'da Siyâsî ve İ'tikadî Mezhepler Tarihi, Ethem Ruhi Fığlalı ve Osman Eskicioğlu tercümesi.
- –, Mezhepler Tarihi, İsmâil Dağ tercümesi.
- El-Birûnî, Ebu Reyhan Muhammed bin Ahmed, El-Âsâr'ûl-Bakiye an-Kurun'il-Hâliye.
- Gök Alp, Ziya, Eski Türkler'de din, Dar'ül-Fünun Edebiyat Fakültesi mecmuaları.
- Gölpınarlı, Abd'ûl-Bâkî, Türkiye'de Mezhepler ve Tarikâtlar.
- Hâsırî, İkd'ûl-Ferîd Hâşiyesi.
- Handmir, Gıyâs'ed-Dîn, Habib'üs-Sîyer.
- Harimî, Tahir, Naklî İlimler Tarihi.
- –, Tarihî Hikmette Sofîyûn.
- –, Târihte Edremit Şehri.
- Hayrullah Efendi, Hayrullah Efendi Tarihi.
- Hilmi Ziyâ, Mihrap mecmuaları – Anadolu'da dinî ruhiyât müşahedeleri.
- Hüseyin Hüsamettin Efendi, Amas'ya Tarihi.
- İbn-i Arab Şâh, Acâib'ûl-Makdur.
- İbn-i Hacer, Dürer'ûl-Kâmine.
- –, Enbe'ül-Gumur.
- İbn-i Hâldun, Mukaddime.
- İbn-i Şahne, Ravzât'ûl-Menazır.
- İbn-i Tikteka, Kitâb'ûl-Fahri.
- İshak Efendi, Kâşif'ül-Esrâr.
- Kaşânî, Ebû-l'Kâsım Abd'Allâh, Olcaytu Tarihi.
- Kenarı, İbn-i Hallikân, Şekayık.
- Khârezmî, Muhammed bin Ahmed, Mefatîh'ûl-Ulûm.
- Köprülü, Fuad, Türk Tarihinde İlk Mutasavvıflar.
- Massignon, Louis, Essai sur la lexique du mystique musulmane.
- Mes'ûdî, Ali, Mûruc'ûz-Zeheb.
- –, Kitâb'ût-Tenbih ve'l İşrâf.
- Muhsin Fanî, Mûbid, Tuhfe-i İsnâ Aşer'îye.
- Muvaffık el-Mekkî, Menâkıb.
- Öz, Mustafa, Mezhepler Tarihi ve Terimleri Sözlüğü.
- Öztürk, Yaşar Nuri, İmâm-ı Â'zam – Savunması Şehid bir önder için Apolocya.
- –, En-el Hak İsyanı – Hallâc-ı Mansûr (Darağacında Miraç).
- Reşidî, Fazl'ûl-Lâh, Câmi'ût-Tevârih.
- Sıbt İbn'ûl Cezvî, Mir'at-ûz-Zaman.
- Suver'ûl-Ekalîm, İbn-i Nedim, Fihrist.
- Süyûtî, Celâl'ed-Dîn, Tarih'ûl-Hulefâ.
- Şehristanî, Muhammed, Kitâb'ûl-Milel ve'n-Nihâl.
- Şerafeddin, M., Pamir İsmâ‘ilîleri, İlahiyat Fakültesi Mecmuası.
- Yakût'ûl-Hamavî, Ebû Abd'ûl-Lâh, Mû'cem'ûl-Büldan.
- Zeydan, Jorji, Medeniyet-i İslâm'îyye Tarihi, Zeki Magemez tercümesi