I. Hasan (Haşhaşi)
| Makale serilerinden |
 |
El-Kahir bin el-Môhtadî bi-Kuvvet'ûl-Lâh / bi-Ahkâmî'l-Lâh (Arapça: Al-Qāhir ibn al-Muhtadī bi-Quwatullāh / bi-Ahkāmillāh; Arapça: القادر بن المهتدي بقوة الله / بأحكام الله) (Doğum: Hicrî 520 / M. 1126 - Ölüm: Hicrî 557 / M. 1162 ) "Elemût Üçüncü Gizlenen imamı". Hicrî: 552-557 / M: 1157-1162 yılları arasında Elemûtlar-Nizârî Devleti hükümdârı ve Nizârî Bâtınî-İsmâ‘îl’îyye Mezhebi'nin Yirmi İkinci İmâm-ı Zamânı. Elemût kayıtlarındaki asıl adı "I. Hasan" ya da "Hasan-ı Evvel bin el-Muhammed bin Ali".
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Nizâr’îyye kuramı
[değiştir | kaynağı değiştir]Nizârî kaynaklarına göre "El-Kahir bin el-Môhtadî", Muhammad bin Kiya Buzrug'ı kendisine hem dinî mes'elelerden mesul Dâ’î, hem de siyâsî ve askerî mes'elelereden sorumlu "Hüccet" olarak atadı. Kendisi ise "Gizlenen-İmâm" olarak görevini sürdürdü.[1] Hicrî 554 / M. 1160 tarihine kadar "Muhammad bin Kiya Buzrug" Elemûtlar Üçüncü Hükümdârı olarak görev yaptı. Hicrî 554 / M. 1160 tarihinde ise "El-Kahir bin el-Môhtadî bi-Kuvvet’ûl-Lâh" bizzât Elemûtlar-Nizârî Devleti Hükümdârlığı görevini üstlendi. O tarihten itibaren Hicrî 557 / M. 1162 yılındaki ölümüne kadar ise "Muhammad bin Kiya Buzrug" kendisine vezir olarak görev yaptı. El-Kahir bin el-Môhtadî Hicrî 557 / M. 1162 yılının sonunda Hüccet/Vezir Muhammad bin Kiya Buzrug vefâtından birkaç ay sonra imâmeti oğlu II. Hasan'ye emanet ettikten sonra vefât etti.
Anti-Nizâr’îyye kuramı
[değiştir | kaynağı değiştir]Nizârîler’in savı
[değiştir | kaynağı değiştir]Diğer bir başka kurama göre El-Kahir'in asıl adı "Hasan bin Muhammed bin Ali" idi. Fakat, Muhammad bin Kiya Buzrug'un oğlu da "Hasan" adını taşımaktaydı. Dolayısıyla "Hasan bin Muhammed bin Ali" adı hem Muhammad bin Kiya Buzrug'un oğlu hem de El-Kahir'i temsil etmekteydi. "Muhammad bin Kiya Buzrug" Hicrî 557 / M. 1162 tarihinde öldüğünde, Kahir bin el-Môhtadî bi-Kuvvet'ûl-Lâh'ın oğlu II. Hasan ile Muhammad bin Kiya Buzrug'un oğlu "Hasan bin Muhammed bin Kiya Buzrug" ile karıştırıldı. Böylece Nizâr’îyye mezhebinin düşmanları, Kahir bin el-Môhtadî bi-Kuvvet'ûl-Lâh'ın oğlu II. Hasan'nin aslında Üçüncü Hüccet Muhammad bin Kiya Buzrug'un oğlu olduğunu iddia ettiler.
Nizârî karşıtlarının savı
[değiştir | kaynağı değiştir]Nizârî karşıtlarının savunduğu görüşe göre ise "El-Kahir bin el-Môhtadî bi-Kuvvet’ûl-Lâh" adında Ebû Mansûr Nizâr el-Mustafâ li-Dîn’il-Lâh soyundan gelen bir "Üçüncü Gizlenen-İmâm" Elemût'ta hiçbir zaman yaşamamıştı. Bu hikâye Nizâr’îyye taraftarlarınca kendi İmâm-ı Zamânlarının neslini Ebû Mansûr Nizâr el-Mustafâ li-Dîn’il-Lâh'ın soyuna bağlamak için uydurulmuştu. Aslında Nizârî karşıtlarının savunduğu asıl görüşe göre Elemûtlar'ın Birinci, İkinci ve Üçüncü Gizlenen-İmâmlardan hiçbirisi tarihte yaşamış şahsiyetler olmayıp, bunlar Nizâr’îyye mezhebinin taraftarlarınca kendi imâm silsilelerini Ebû Mansûr Nizâr el-Mustafâ li-Dîn’il-Lâh'a ve dolayısıyla Fâtımîler Hâlifeliği'ne bağlamak maksadıyla icâd edilmiş olan hikâyelerden ibâretti.
Elemûtlar soyağacı
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Mustapha Ghaleb, "A'lam al-Ismailiyya", sahife 244, Beirut, 1964.
| Makale serilerinden |
 |
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- AL-KAHIR BIN AL-MUHAMMAD (552-557/1157-1162) 13 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.