İrlanda milliyetçiliği

İrlanda milliyetçiliği (İrlandaca: Náisiúnachas in Éirinn), İrlandalıların bir millet olduğunu ileri sürmektedir. Bu terim, İrlanda'nın bölünmesinden bu yana genellikle birleşik bir İrlanda'nın desteklenmesi anlamına geliyor. İrlandalı milliyetçiler, İngiltere'nin 12. yüzyılın sonlarından beri İrlanda üzerinde değişen derecelerde hüküm ve etki sürdürdüğünü iddia etmektedirler.^[1]

İrlanda milliyetçisi örgütler

[değiştir | kaynağı değiştir]

19. yüzyıl

20. yüzyıl

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]

^ Cashman, Ray (2008). "Visions of Irish Nationalism". Journal of Folklore Research. Indiana University Press. 45 (3): 361-381. ISSN 0737-7037. 29 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi29 Temmuz 2024.

Kuzey İrlanda sorunu

İrlanda tarihi · Kuzey İrlanda tarihi · Birleşik Krallık tarihi · İrlanda milliyetçiliği · İrlanda cumhuriyetçiliği · İrlanda birlikçiliği · Ulster sadakatçiliği

Taraflar
Cumhuriyetçi paramiliterler	Geçici IRA Resmî IRA İrlanda Ulusal Kurtuluş Ordusu (INLA) Sürekli IRA Gerçek IRA İrlanda Halk Kurtuluş Örgütü (IPLO)
Güvenlik güçleri	Birleşik Krallık Britanya Ordusu Kraliyet Hava Kuvvetleri Kraliyet Donanması Kuzey İrlanda Ulster Savunma Alayı (UDR) İrlanda Kraliyet Alayı Ulster Kraliyet Polisi (RUC) Ulster Özel Polisi (USC) İrlanda Cumhuriyeti Garda Síochána İrlanda Ordusu
Sadık paramiliterler	Ulster Savunma Birliği (UDA) Ulster Gönüllü Gücü (UVF) Sadakatçi Gönüllü Gücü (LVF) Kırmızı El Komandoları (RHC) Genç Vatandaş Gönüllüleri (YCV) Ulster Genç Militanlar (UYM) Ulster Direnci UVF Orta Ulster Tugayı Bağlantılı olduğu: Bazı RUC ve Britanya Ordusu mensupları

Zaman Çizelgesi

Kuzey İrlanda Sivil Haklar Derneği kuruldu (1967)
Bogside Muharebesi (1969)
Kuzey İrlanda genelinde ayaklanmalar (1969)
Operasyon Banner başladı (1969)
Sosyal Demokrat İşçi Partisi kuruldu (1970)
Operasyon Demetrius ile yargısız gözaltı süreci başladı (1971)
İrlanda hükümeti, Sinn Féin ve IRA mensuplarının medyaya erişimini engelleyen Yayın Kurumu Kanunu'nun 31. Maddesini yürürlüğe kondu (1971)
Birleşik Krallık Silahlı Kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen Kanlı Pazar (1972)
Kuzey İrlanda hükümeti feshedildi ve Londra'dan doğrudan yönetim başladı (1972)
Geçici IRA tarafından gerçekleştirilen Kanlı Cuma (1972)
Sosyal Demokrat İşçi Partisi ve Ulster Birlik Partisi iktidarında güç paylaşımıyla Kuzey İrlanda Meclisi kuruldu (1973)
Üç Geçici IRA mahkûmu Mountjoy Cezaevi'nden helikopterle firar etti (1973)
Ulster İşçi Konseyi grevi güç paylaşımı yapan Kuzey İrlanda Meclisi'ni sona erdirdi (1974)
Ulster Gönüllü Gücü tarafından, iddialara göre Britanya Ordusu'nun yardımı ile gerçekleştirilen Dublin ve Monaghan bombalamaları (1974)
Güney Armagh Cumhuriyetçi Eylem Gücü tarafından gerçekleştirilen Kingsmill katliamı (1976)
Geçici IRA tarafından düzenlenen Warrenpoint Pususu (1979)
Geçici IRA ve İrlanda Ulusal Kurtuluş Ordusu üyeleri tarafından gerçekleştirilen 1981 İrlanda açlık grevi (1981)

Açlık grevcisi Bobby Sands milletvekili seçildi ve Sinn Féin'in seçim siyasetine doğru kaymaya başlamasında dönüm noktası oldu (1981)
38 Geçici IRA mahkûmu, Maze Cezaevi'nden firar etti (1983)
Geçici IRA tarafından düzenlenen Brighton otel bombalaması (1984)
Britanya ve İrlanda hükümetleri arasında Anglo-İrlanda Anlaşması (1985)
Geçici IRA tarafından düzenlenen Anma Günü bombalaması (1987)
Barış Süreci başladı (1988)
Operasyon Flavius, Milltown Mezarlığı saldırısı ve Onbaşı cinayetleri (1988)
Britanya hükümeti tarafından yürürlüğe konulan yayın kısıtlamaları (1988)
Bishopsgate bombalaması (1993)
Downing Street Deklarasyonu (1993)
Birinci Geçici IRA ateşkesi (1994)
Yayın kısıtlamaları kaldırıldı (1994)
Sedakatçilerin ateşkesi (1994)
Docklands bombalaması (1996)
Manchester bombalaması (1996)
İkinci Geçici IRA ateşkesi (1997)
Sorunların sonuna işaret eden Hayırlı Cuma Anlaşması (1998)
Meclis seçimleri gerçekleştirilir, Sosyal Demokrat İşçi Partisi ve Ulster Birlik Partisi en çok sandalye kazanır (1998)
Gerçek IRA tarafından düzenlenen Omagh Bombalaması (1998)

Siyasi partiler
Birlikçi partiler	Demokratik Birlik Partisi Kuzey İrlanda Birlik Partisi Ulster Birlik Partisi İlerici Birlik Partisi Muhafazakâr Parti Birleşik Krallık Birlik Partisi Geleneksel Birlikçi Ses
Milliyetçi partiler	Demokratik Sol Fianna Fáil Fine Gael İşçi Partisi İlerici Demokratlar Sinn Féin Sosyal Demokrat ve İşçi Partisi İrlanda İşçi Partisi İrlanda Cumhuriyetçi Sosyalist Partisi Cumhuriyetçi Sinn Féin
Toplumlararası partiler	İttifak Partisi
Tarihsel olarak önemli partiler	Milliyetçi Parti Kuzey İrlanda İşçi Partisi Protestan Birlik Partisi Vanguard Birlikçi İlerici Partisi Kuzey İrlanda Kadın Koalisyonu Halkın Demokrasisi Cumhuriyetçi İşçi Partisi Anti H-Blok İrlanda Bağımsızlık Partisi

Commons'ta The Troubles

g t d Etnik milliyetçilik
Milliyetçilikler	Acholi Afrikaner Alman Avusturya Arnavut Arnavutluk Kosova Kuzey Makedonya Arap Aragon Asur Asturias Avusturya Azerbaycan Balkar ve Karaçay Beluç Bask Bavyera Belarus Bengal Berberi Bodo Boşnak Breton Çek Çikano Çin Çerkez Endülüs Ermeni Eston Filipinli Filistin Fin Fransız Galiçya Galli Gürcü Hırvat İngiliz İgbo İran İrlanda İskoç İspanyol İtalyan İzlanda Japon Kanarya Kastilya Katalan Kernevek Khmer Kıpti Kore Korsika Kürt Leh Macar Makedon Malay Mançu Karadağ Mısır Naga Norveç Oksitan Ogoni Peştun Pencap Rumen Rus Sahravi Sırp Sicilya Sindhi Sinhala Somali Slovak Sloven Svabya Tamil Sri Lanka Tripuri Türk Ukrayna Uygur Valensiya Vietnam Yunan Kıbrıs Zaza
Panmilliyetçilikler	Amerikan Arap Kelt Alman Hispanik Hint İran Latin Moğol Pakistan Slav Turan Türki
Hareketler	Assam ayrılıkçı hareketleri Doğu Türkistan bağımsızlık hareketi Faroe bağımsızlık hareketi Flaman Hareketi Grönland bağımsızlığı Māori protest hareketi Ryukyu bağımsızlık hareketi Silezya Özerklik Hareketi Tibet bağımsızlık hareketi Valon Hareketi
Konseptler	Hutu Gücü Kaşmiriyat Katarismo Ketuanan Melayu Marathi Abhimaangeet Saraikistan
Diğer	Irk Amerika Yerlisi Siyahi Yerli Beyaz Siyonizm
Not: Yukarıda etnik grup bazlı milliyetçilikler listelenmiştir. Bu, belirli bir etnik gruptaki her bir milliyetçinin o grubun etnik milliyetçisi olduğu anlamına gelmez..

İrlanda ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.