İlyas Peygamber Kilisesi
 Aya Panteleymon Kilisesi | |
 | |
| Temel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | Selanik, Yunanistan |
| Koordinatlar | 40°38′27″K 22°56′55″D / 40.64083°K 22.94861°D |
| İnanç | Yunan Ortodoks |
| Mimari | |
| Mimari tür | Kilise |
| Mimari biçim | Bizans |
| Tamamlanma | 14. yüzyıl |
| Kriter | Kültürel: (i), (ii), (iv) |
| Referans | 456-014 |
| Tescil | 1988 (12. oturum) |
| Bölge | Avrupa ve Kuzey Amerika |
İlyas Peygamber Kilisesi (Yunanca: Ναός Προφήτη Ηλία, romanize: Naos Profiti İlya), Yunanistan'ın Selanik kentinde bulunan bir Bizans kilisesidir. Kilise, 14. yüzyılda inşa edilmiş olup Osmanlı döneminde Saraylı Camii adıyla camiye dönüştürülmüştür. İyi korunmuş Bizans mimarisi ve Selanik'in erken ve Orta Çağ Hristiyanlığı açısından öneminin kanıtı olması nedeniyle kilise, Selanik'teki diğer birçok Erken Hristiyan ve Bizans anıtıyla birlikte 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine kaydedildi.[1]
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Kilise eski şehrin üst mahallesinde yer alır ve Paleologos dönemine aittir, ancak orijinal adanma tarihi bilinmemektedir. Osmanlı döneminde Saraylı Camii olarak bilinirdi ve bu ismin yanlış yorumlanmasıyla günümüzde İlyas'a adanması ortaya çıkmıştır. Geleneksel olarak, yaklaşık 1360-1370 yılları arasında, Zealot ayaklanmasıyla 1342'de yıkılan eski bir sarayın yerine inşa edilen Nea Moni manastırının katolikonu olarak tanımlanmıştır.[2] Ancak modern araştırmalar, Nea Moni'nin Osmanlı döneminde de faaliyet göstermeye devam etmesi ve Hz. İlyas kilisesinin 1430'da şehrin ele geçirilmesinden hemen sonra Badrah Mustafa Paşa tarafından camiye dönüştürülmesi nedeniyle bu konuda şüphe uyandırmıştır. İç dekorasyonuna dayanarak, kilisenin önemli Akapniou Manastırı'nın katholikonu olduğu öne sürülmüştür.[3]
"Athonite tipi" olarak bilinen kareli haç kilisesinin bir çeşidi olan mimari tarzı şehirde benzersizdir ve her zaman manastırların katholikaları için ayrılmıştır. Tuğla ve beyaz kesme taşların dönüşümlü sıralarından oluşan dikkatli duvar işçiliği de Selanik ve bölgesi için alışılmadık bir durumdur; Konstantinopolis mimarisinden kopyalanmıştır.[4] Mimari özelliklerinden birkaçı, doğal ışığın dağıtılma şekliyle doğrudan ibadet türüyle bağlantılı bir ortam atmosferi yaratmak için ayarlanmış olarak yorumlanmıştır.[5] Kilisenin orijinal dekorasyonunun parçaları, Sırbistan'daki sonraki resimleri etkileyen geç Paleologos sanatının güzel örnekleri olan duvar resimleri biçiminde hayatta kalmıştır.[6]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Paleochristian and Byzantine monuments of Thessaloniki". UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi. UNESCO. 27 Ekim 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2024.
- ^ Kourkoutidou-Nikolaidou & Tourta (1997), pp. 111–112
- ^ Kourkoutidou-Nikolaidou & Tourta (1997), pp. 112–113
- ^ Kourkoutidou-Nikolaidou & Tourta (1997), pp. 113–114
- ^ "Iliadis (2018), The church of Elijah the Prophet in Thessaloniki". Archaeology Wiki (İngilizce). 29 Ocak 2018. 1 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2024.
- ^ Kourkoutidou-Nikolaidou & Tourta (1997), pp. 115–116
Ek okuma
[değiştir | kaynağı değiştir]
- Kourkoutidou-Nikolaidou, E.; Tourta, A. (1997), Wandering in Byzantine Thessaloniki, Kapon Editions, ss. 45-47, ISBN 960-7254-47-3
- Iliadis, I. E. (2018), The church of Elijah the Prophet in Thessaloniki; Geometry and Natural Light, Archaeology & Arts (archaeology.wiki)
| Attika | |
|---|---|
| Ege Adaları |
|
| Kuzey Yunanistan | |
| Orta Yunanistan |
|
| Paylaşılanlar |
|
