İkinci Büyük Uyanış
| Amerika'da Büyük Uyanış |
|---|
İkinci Büyük Uyanış, 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında[1] Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşanan bir Protestan dini canlanma hareketiydi. Dini canlanmalar ve duygusal vaazlar yoluyla yayıldı ve bir dizi hizipleşmeyi tetikledi. Canlanmalar, hareketin kilit noktalarından biriydi ve yüzlerce kişiyi yeni Protestan mezheplerine çekti. Metodist Kilisesi, sınır bölgelerindeki insanlara ulaşmak için atlı vaizleri kullandı.
İkinci Büyük Uyanış, iç savaş öncesi toplumsal reform dönemine ve kurumlar aracılığıyla kurtuluşa vurgu yapılmasına yol açtı. Dini coşku ve canlanmanın dışa vurumu, 1790'larda ve 1800'lerin başında Kentucky ve Tennessee'de Presbiteryenler, Metodistler ve Baptistler arasında başladı. İkinci Büyük Uyanış sırasında Adventizm, Dispensasyonalizm ve Son Zaman Azizleri hareketi gibi yeni dini hareketler ortaya çıktı. İkinci Büyük Uyanış ayrıca birçok tanınmış kolej, ilahiyat okulu ve misyoner topluluğunun kurulmasına da yol açtı.[2]
Tarihçiler, İkinci Büyük Uyanış'ı, 1730'lar ve 1750'lerdeki Birinci Büyük Uyanış ve 1850'lerin sonu ile 1900'lerin başındaki Üçüncü Büyük Uyanış bağlamında adlandırdılar. Birinci Uyanış, İngiltere, İskoçya ve Almanya'yı etkisi altına alan çok daha büyük bir Evanjelik dini hareketin parçasıydı.[3]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]- Büyük Uyanış
- Büyük Dinden Dönme
- Hristiyan eskatolojisi
- İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi
- Yedinci Gün Adventist Kilisesi
- Büyük Hayal Kırıklığı
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Rise of Evangelicalism". xroads.virginia.edu. 8 Kasım 1997 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2025.
- ^ Smith, Timothy L. (9 Kasım 2004). Revivalism and Social Reform: American Protestantism on the Eve of the Civil War (İngilizce). Wipf and Stock Publishers. s. 254. ISBN 978-1-59244-998-9.
- ^ "The First Great Awakening, Divining America, TeacherServe®, National Humanities Center". nationalhumanitiescenter.org. 11 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2025.
Konuyla ilgili yayınlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Abzug, Robert H. Cosmos Crumbling: American Reform and the Religious Imagination (1994) (0-195-04568-8)
- Ahlstrom, Sydney. A Religious History of the American People (1972) (0-385-11164-9)
- Billington, Ray A. The Protestant Crusade. New York: The Macmillan Company, 1938.
- Birdsall, Richard D. "The Second Great Awakening and the New England Social Order", Church History 39 (1970): 345–364. JSTOR 3163469.
- Bratt, James D. "Religious Anti-revivalism in Antebellum America", Journal of the Early Republic (2004) 24(1): 65–106. ISSN 0275-1275. JSTOR 4141423.
- Brown, Kenneth O. Holy Ground; a Study on the American Camp Meeting. Garland Publishing, Inc., (1992).
- Brown, Kenneth O. Holy Ground, Too, the Camp Meeting Family Tree. Hazleton: Holiness Archives, (1997).
- Bruce, Dickson D. Jr. And They All Sang Hallelujah: Plain Folk Camp-Meeting Religion, 1800–1845 (1974)
- Butler, Jon. Awash in a Sea of Faith: Christianizing the American People. 1990.
- Carwardine, Richard J. Evangelicals and Politics in Antebellum America. Yale University Press, 1993.
- Carwardine, Richard J. "The Second Great Awakening in the Urban Centers: An Examination of Methodism and the 'New MeasuresŞablon:'", Journal of American History 59 (1972): 327–340. JSTOR 1890193. DOI:10.2307/1890193.
- Cott, Nancy F. "Young Women in the Second Great Awakening in New England," Feminist Studies, (1975), 3#1 pp. 15–29. JSTOR 3518952. DOI:10.2307/3518952
- Cross, Whitney, R. The Burned-Over District: The Social and Intellectual History of Enthusiastic Religion in Western New York, 1800–1850, (1950).
- Foster, Charles I. An Errand of Mercy: The Evangelical United Front, 1790–1837, (University of North Carolina Press, 1960)
- Grainger, Brett. Church in the Wild: Evangelicals in Antebellum America (Harvard UP, 2019) online review
- Hambrick-Stowe, Charles. Charles G. Finney and the Spirit of American Evangelicalism. (1996).
- Hankins, Barry. The Second Great Awakening and the Transcendentalists. Greenwood, 2004.
- Hatch, Nathan O. The Democratization of American Christianity. New Haven: Yale University Press, 1989.
- Heyrman, Christine Leigh. Southern Cross: The Beginnings of the Bible Belt (1997).
- Johnson, Charles A. "The Frontier Camp Meeting: Contemporary and Historical Appraisals, 1805–1840", The Mississippi Valley Historical Review (1950) 37#1 pp. 91–110. JSTOR 1888756. DOI:10.2307/1888756.
- Kyle, I. Francis, III. An Uncommon Christian: James Brainerd Taylor, Forgotten Evangelist in America's Second Great Awakening (2008). See Uncommon Christian Ministries
- Long, Kimberly Bracken. "The Communion Sermons of James Mcgready: Sacramental Theology and Scots-Irish Piety on the Kentucky Frontier", Journal of Presbyterian History, 2002 80(1): 3–16. ISSN 0022-3883. JSTOR 23336302.
- Loveland Anne C. Southern Evangelicals and the Social Order, 1800–1860, (1980)
- McLoughlin William G. Modern Revivalism, 1959.
- McLoughlin William G. Revivals, Awakenings, and Reform: An Essay on Religion and Social Change in America, 1607–1977, 1978.
- Marsden, George M. The Evangelical Mind and the New School Presbyterian Experience: A Case Study of Thought and Theology in Nineteenth-Century America (1970).
- Meyer, Neil. "Falling for the Lord: Shame, Revivalism, and the Origins of the Second Great Awakening." Early American Studies 9.1 (2011): 142–166. JSTOR 23546634.
- Posey, Walter Brownlow. The Baptist Church in the Lower Mississippi Valley, 1776–1845 (1957)
- Posey, Walter Brownlow. Frontier Mission: A History of Religion West of the Southern Appalachians to 1861 (1966)
- Raboteau, Albert. Slave Religion: The "invisible Institution' in the Antebellum South, (1979)
- Roth, Randolph A. The Democratic Dilemma: Religion, Reform, and the Social Order in the Connecticut River Valley of Vermont, 1791–1850, (1987)
- Smith, Timothy L. Revivalism and Social Reform: American Protestantism on the Eve of the Civil War (1957)
Tarih yazımı
[değiştir | kaynağı değiştir]- Conforti, Joseph. "The Invention of the Great Awakening, 1795–1842". Early American Literature (1991): 99–118. JSTOR 25056853.
- Griffin, Clifford S. "Religious Benevolence as Social Control, 1815–1860", The Mississippi Valley Historical Review, (1957) 44#3 pp. 423–444. JSTOR 1887019. DOI:10.2307/1887019.
- Mathews, Donald G. "The Second Great Awakening as an organizing process, 1780–1830: An hypothesis". American Quarterly (1969): 23–43. JSTOR 2710771. DOI:10.2307/2710771.
- Shiels, Richard D. "The Second Great Awakening in Connecticut: Critique of the Traditional Interpretation", Church History 49 (1980): 401–415. JSTOR 3164815.
- Varel, David A. "The Historiography of the Second Great Awakening and the Problem of Historical Causation, 1945–2005". Madison Historical Review (2014) 8#4 online