İşagomi, Hanak
İşagomi (Gürcüce: იშაგომი), tarihi Eruşeti bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Hanak ilçesinde ortadan kalkmış bir köydür.[1]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]İşagomi (იშაგომი) adındaki ikinci kelime "gomi" (გომი), Gürcü dilinde ahır anlamına gelir.[2] Bu yer adı Türkçeye "İşagom" biçiminde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde İşagom (ایشاكوم) olarak geçer.[3]
İşagomi köyünün bulunduğu Eruşeti, Orta Çağ’da Gürcistan’ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferini izleyen dönemde Gürcülerden ele geçirmiştir.
İşagomi köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 58 Hristiyan haneden oluşuyor ve hane reislerinin çoğu Gürcü adlarını taşıyordu. Köyde buğday ve arpa tarımı yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Üç adet su değirmeni bulunuyordu.[3][4]
İşagomi köyü, Çıldır Eyaleti’nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde İşagom (اشاكوم) adıyla aynı idarî konuma sahipti. Hicri 1115 (1703/1704) tarihinde hasılası 7.499 akçeden oluşan köy, Abdulkerim adında birine tahsis edilmişti.[5]
İşagomi köyü, 1595 tarihli mufassal defterde Ahalşeni ile Yukarı Bork (პატარა ბურდოსანი) köyleri arasında yer alır.[3] Bu yerleşimin 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Ardahan sancağının Ardahan kazasında yer almamış olması, bu tarihten önce köy olmaktan çıktığını göstermektedir.[6]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 185. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-7362-5
- ^ "გომი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt 4 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 0-9535878-3-5
- ^ a b c "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: გამოკვლევა: წიგნი III), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1947-1958, 3 cilt, III. Cilt (1958), s. 535". 27 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.
- ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი: თარგმანი : წიგნი II), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; II. cilt (1941), s. 470". 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.
- ^ "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, Sıra no: 67". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı": 262-347". 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.