Ünlü türemesi - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Kullanımı
    • 1.1 Küçültme eki kullanılan tek heceli sözcüklerde
    • 1.2 Pekiştirme yapılan sözcüklerde
  • 2 Kaynakça

Ünlü türemesi

Bağlantı ekle
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Ünlü türemesi, Türkçede görülen bir ses olayıdır. Yabancı kökenli kelimenin sonunda yan yana bulunan iki ünsüzün söylenişindeki güçlüğü gidermek için araya bir ünlü girişi yapılır.[1]

Kullanımı

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ünlü türemesi iki şekilde kullanılır.

Küçültme eki kullanılan tek heceli sözcüklerde

[değiştir | kaynağı değiştir]

Tek heceli kimi sözcükleri küçültme eki (-cik) geldiğinde orta hecede ünlü türemesi olur.

  • Az-ı-cık
  • Bir-i-cik
  • Dar-a-cık
  • Genc-e-cik
  • Gül-ü-cük burada türeme yoktur. ünsüz düşmesi vardır. gülüş-cük

Pekiştirme yapılan sözcüklerde

[değiştir | kaynağı değiştir]

Pekiştirme yapılırken bazı sözcüklerde ünlü türemesi olur.

  • Sap-a-sağlam
  • Gep-e-genç
  • Çır-ıl-çıplak
  • Sır-ıl-sıklam
  • Güp-e-gündüz
  • Yap-a-yalnız

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Korkmaz, Z. (2021). Türkiye Türkçesinin ses bilgisi üzerine notlar-2. Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, 830, 4-16.
  • g
  • t
  • d
Türkçe dilbilgisi
Fonetik
Sesler
ünlü • ünsüz
Ses uyumları
büyük ünlü uyumu • küçük ünlü uyumu
Ses olayları
hece kaynaşması • kaynaştırma ünsüzü • koruyucu ünsüz • pekiştirme • ses türemesi • ulama • ünlü düşmesi • ünsüz düşmesi • ünsüz benzeşmesi • ünsüz sertleşmesi • ünsüz yumuşaması • ünlü daralması • göçüşme • ünsüz değişmesi
Kök ve ekler
Yapım ekleri
isimden isim yapan ekler • isimden fiil yapan ekler • fiilden fiil yapan ekler • fiilden isim yapan ekler
Çekim ekleri
haber (bildirme) kip ekleri • dilek kip ekleri • ek-fiiller • hâl (durum) ekleri • çoğul ekleri • eşitlik eki • vasıta eki • bildirme eki • ilgi ekleri • ilgi zamiri • iyelik ekleri • koşaç • olumsuzluk eki • şahıs ekleri • soru eki
Kelime bilgisi
Kelime türleri
isim soylu
isim (ad) • sıfat (ön ad) • zarf (belirteç) • zamir (adıl) • bağlaç • edat (ilgeç) • ünlem
fiil soylu
fiil (eylem) • fiilimsi (eylemsi) [isim-fiil (mastar) • sıfat-fiil (ortaç) • zarf-fiil (ulaç)]
Anlamına göre kelimeler
temel • yan • gerçek • mecaz • deyim • terim • eşanlamlı • eşsesli • karşıtanlamlı
Yapısına göre kelimeler
basit • türemiş • birleşik
tamlamalar
isim tamlaması • sıfat tamlaması• Tamlayanı düşmüş tamlamalar
Cümle bilgisi
Cümlenin ögeleri
Ana ögeler
özne • yüklem
Yardımcı ögeler (tümleçler)
nesne (belirtili nesne • belirtisiz nesne) • dolaylı tümleç • zarf tümleci
Anlamına göre cümleler
olumlu • olumsuz • soru • ünlem • emir • gereklilik • istek • dilek • şart
Yapısına göre cümleler
basit • birleşik • bağlı • sıralı
Ögelerinin dizilişine göre cümleler
kurallı (düz) • devrik • eksiltili • parantez
Yüklemin cinsine göre cümleler
isim cümlesi • fiil cümlesi
Anlatım
Anlatım bozuklukları
bağlaşıklık sorunları • bağdaşıklık sorunları
Taslak simgesiDilbilgisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ünlü_türemesi&oldid=36353647" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Dilbilgisi taslakları
  • Türkçe dilbilgisi
Gizli kategori:
  • Tüm taslak maddeler
  • Sayfa en son 09.32, 7 Kasım 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Ünlü türemesi
Konu ekle