Yeni Cami (Sarıyer)

Aya Yorgi Kilisesi, İstanbul ilinin Sarıyer ilçesine bağlı Rumelifeneri mahallesindeki Rum Ortodoks kilisesidir. Günümüzde cami olarak kullanılmaktadır.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Aya Yorgi Kilisesi'nin geç Osmanlı döneminde, Bizans döneminden kalma bir kilise üzerinde inşa edildiği tahmin edilmektedir. Kilise, Aya Yorgi'ye (Άγιος Γεώργιος) adanmıştır. Eski adı Fanarion (Φανάριον) olan Rumelifeneri, eski bir Rum köyüydü ve 19. yüzyılın sonlarında köyde yaklaşık 900 kişi yaşıyordu.[1] Kilisenin kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte, Georg Ogulukian’ın verdiği bilgiye dayanarak yapının en geç 18. yüzyılda inşa edildiği söylenebilir. 19. yüzyılın hemen başında 300 kişinin Aya Yorgi Kilisesi'nin avlusunda ezan okuyarak kiliseyi camiye çevirdiğini açıklamış olması da kilisenin varlığını göstermektedir.[2][3]

Erkan-i Harbiye-i Umumiye'nin 1917 tarihli Osmanlı haritasında, Rumelifeneri köyünün merkezinde kamusal olan olarak bir kilise (Aya Yorgi Kilisesi), bir cami (Ramazan Ağa Camii) ve bir deniz feneri (Rumeli Feneri) gösterilmiştir.[4] Aya Yorgi Kilisesi, 1971 yılında camiye çevrilmiş ve camiye Rumeli Feneri Yeni Camii adı verilmiştir.
Mimari
[değiştir | kaynağı değiştir]Aya Yorgi Kilisesi, üç apsisli ve tek nefli bir yapıdır. Bu nefler, Ünye'deki Yalı Kilisesi ve Perşembe ilçesindeki Yason Kilisesi’nde olduğu gibi, dışarıya uzanan yarı dairesel bir forma sahiptir. Günümüzde her apsiste ikişer pencere bulunur. Dikdörtgen bir plan üzerinde inşa edilmiş olan Aya Yorgi Kilisesi'nde çan kulesi bulunduğu eski bir fotoğraftan anlaşılmaktadır.[5] Kilise, 1971 yılında camiye çevrildikten sonra büyük ölçüde tadilat geçirmişti. İç kısmı, sütunlar dahil tamamen çiniyle kaplanmıştır. Güney tarafına bir mihrap eklenmiştir. Camide doğu, kuzey ve batı duvarlarını takip eden bir kadınlar mahfili bulunmaktadır. Batı cephesine dışarıdan dükkanlar eklenmiştir.
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]-
Güney cephesi ve üç apsis
-
Kadınlar mahfili, apsislerin çinilerle kaplanmış iç kısmı
-
Caminin içi, çinilerle kaplanmış sütunlar.
-
Caminin içi, mihrap
-
Kuzey cephesi, kilisenin camiye çevrilme tarihi (1971)
-
Batı cephesi ve sonradan eklenmiş minare
-
Güney ve batı cepheleri köşesi ve minare
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ ""Phanarion (I)" - Tabula Imperii Byzantini". 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2025.
- ^ Georg Ogulukian, Georg Oğulukyan'ın ruznamesi : 1806-1810 isyanları ; III. Selim, IV. Mustafa, II. Mahmud ve Alemdar Mustafa Paşa, Tercüme ve notlar: Hrand D. Andreasyan, İstanbul, 1972, s. 20.
- ^ Georg Ogulukian, Georg Oğulukyan'ın ruznamesi : 1806-1810 isyanları ; III. Selim, IV. Mustafa, II. Mahmud ve Alemdar Mustafa Paşa, Tercüme ve notlar: Hrand D. Andreasyan, İstanbul, 1972
- ^ “Rumeli Feneri” paftası, Erkan-i Harbiye-i Umimiye, 1333 (1917)
- ^ ""Rumeli Feneri"". 27 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2025.