Yıldırımlı, Borçka
Yıldırımlı, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı Arkaköy’ün bir mahallesidir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Eskiden ayrı bir köy olan Yıldırımlı’nın eski adı Samahreo’dur. Gürcüce bir yer adı olan Samahreo (სამახრეო), Türkçede de Samahreo (سامخرەو) şeklinde yazılmış, ancak "Samherov" olarak okunmuştur.[1][2]
Samahreo köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti’de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir.[3]
Samahreo köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Osmanlı Devleti tarafından Rusya’ya savaş tazminatının bir parçası olarak bırakılmıştır. Rus idaresi sırasında bölgede araştırma gezisi yapmış olan Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze Samahreo (სამახრეო) şeklinde yazdığı köyde 10 hanenin yaşadığını, 7 hanenin ise 1893 yılından önce Osmanlı ülkesine göç ettiğini yazmıştır. Bu tarihlerde Yukarı Acara bölgesindeki bir köy de Samahreo (სამახრეო) adını taşıyordu.[4][5]
Samahreo köyünün Türkiye’ye bırakılmasının ardından 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde, adı “Samherov” şeklinde aktarılmış olan köydeki 2 hanede, 6'sı kadın ve 6'sı erkek olmak üzere, 12 kişi yaşıyor ve bu nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Bu sırada bu yerleşim, Artvin livasının Borçka kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.[2] Artvin vilayeti üzerine çalışmasıyla tanınan Muvahhid Zeki, 1927 yılında basılan kitabında köyün adını Samahreo (سامخرەو) şeklinde yazmıştır. 1926 yılında yapılan nüfus tespitinde köydeki 2 hanede, 6'sı erkek ve 9'u kadın olmak üzere, 15 kişi kaydedilmiştir. Bu sırada Borçka kazası nahiyeye dönüşmüştü.[1]
Samahreo adı, Artvin vilayetindeki diğer köy örneklerinde olduğu gibi, 1925 yılında değiştirilmiş ve köye Yıldırımlı adı verilmiştir.[6] Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde bu yerleşim yeri Yıldırımlı (ییلدیرملی) olarak geçer.[7] 1935 genel nüfus sayımında yer almamış olması, Yıldırımlı köyünün bir mahalle olarak Arkaköy'e bağlandığını göstermektedir. Bu yerleşim bugün de Arkaköy'ün bir mahallesidir.[8]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 119". 4 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2025.
- ^ a b "Nurşen Gök, "Artvin Livası'nın Anavatan'a Katılışı Sırasındaki Durumuna İlişkin Belgeler", Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 41, Mayıs 2008, s. 89-104". 5 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2025.
- ^ "Roland Topçişvili, Gürcülerin Etnik Tarihi ve Gürcistan'ın Tarihsel-Etnografik Bölgeleri (ქართველთა ეთნიკური ისტორია და საქართველოს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარეები), 2002, s. 66-67". 16 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2025.
- ^ "Zakaria Çiçinadze, Müslüman Gürcüler ve Gürcistan'daki Köyleri (მუსულმან ქართველობა და მათი სოფლები საქართველოში), Tiflis, 1913, s. 147". 15 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2025.
- ^ "Zakaria Çiçinadze, Müslüman Gürcülerin Osmanlı Ülkesine Büyük Göçü (ქართველ მაჰმადიანთ დიდი გადასახლება ოსმალეთში მუჰაჯირი-ემიგრაცია), Tiflis, 1912, s. 130, 135". 7 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2025.
- ^ "Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 118". 4 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2025.
- ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 79.
- ^ “Yerel Yönetimler Türkiye İl, İlçe, Belde, Mahalle, Köy Listesi”