Venüs'ün Doğuşu (Botticelli)
| |
| Sanatçı | Sandro Botticelli |
|---|---|
| Yıl | yak. 1482–1486 |
| Tür | Tuval üzerine tempera |
| Boyutlar | 172,5 cm × 278,5 cm (679 in × 1.096 in) |
| Konum | Uffizi, Floransa |
Venüs'ün Doğuşu,[1] İtalyan ressam Sandro Botticelli'nin 1482–1486 yılları arasında tuval üzerine tempera ile çizdiği tablodur. Tabloda, Venüs'ün ergen bir kadın olarak denizden doğarak kıyıya çıkışı betimlenir. Dünyanın en bilinen resimlerinden biri olan[1] tablo, Floransa'daki Uffizi'de sergilenmektedir.
Tablonun tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Bu büyük resim muhtemelen, tıpkı İlkbahar gibi, Lorenzo di Pierfrancesco de' Medici'ye ait Villa di Castello için 1482'de ya da belki daha önce çizildi. Ancak bazı araştırmacılara göre, Lorenzo için çizilen ve Giorgio Vasari'nin de sözünü ettiği Venüs tablosu, artık mevcut olmayan başka bir resimdir. Kimi kaynaklarda resmi Muhteşem Lorenzo'nun sipariş ettiği belirtilir.[1] Bazı uzmanlara göre bu tablo, Giuliano di Piero de' Medici'nin Simonetta Vespucci'ye olan aşkının anısına çizilmiştir.[2] Vespucci, deniz kenarında yer alan ve o bölgedeki inanışa göre Venüs'ün doğduğu yer olan Portovenere adındaki bir kasabada yaşıyordu. Botticelli de aslında eskiden, de' Medici'nin metresi olan Vespucci'ye aşıktı. Hatta genel inanışa göre Vespucci, bu resim ve İlkbahar da dahil olmak üzere, ressamın birçok resmindeki kadın figürleri için modellik yapmıştı.
Roma Katolik geleneğine uygun sanat eserlerinni üretildiği bir zamanda ve yerde çizilmiş olan tablonun teması açıkça pagan etkileri gösteriyordu. Ressamın pagan etkisine sahip birçok başka eserinin Girolamo Savonarola tarafından yaktırılmış olmasına rağmen bu resim ortadan kaldırılmadı. Bunda Botticelli'nin Lorenzo de' Medici ile olan yakın dostluğu sebebiyle kilisenin bu eseri sapkın ilan etmemesi rol oynadı.
İçerik
[değiştir | kaynağı değiştir]Yunan mitolojisinde Kronos, babası Uranüs'ü hadım edip cinsel organını denize atar. Sonuçta deniz döllenmiş olur ve Venüs denizden doğar. Venüs bu tabloda, bir deniz kabuğu üzerinde denizden yükselip, sol taraftaki iki rüzgâr tarafından kıyıya doğru sürüklenmiş şekilde betimlenir. Tabloya ilham veren antik dönem eserlerinde deniz kabuğu, vulvayı simgeler.[3] Çıplak olarak betimlenen Venüs'ün yanında, mevsim tanrıçaları olan Horae'den biri bulunur ve elindeki çiçekli pelerin ile tanrıçanın üzerini örtmeye çalışır. Ayrıca rüzgârlar Venüs'ün üzerine, ortası altın renginde güller dökmektedir.[1]
Venüs'ün anatomisi ve çeşitli ikincil detaylar, o dönemde Leonardo ya da Rafael'in eserlerinde görülen katı klasik gerçekçiliği yansıtmaz. Bunun en belirgin örnekleri, tanrıçanın imkânsız uzunluktaki boynu[4] ve sol omzundaki anatomik olarak mümkün olmayan açıdır. Kimilerine göre bu eser, maniyerizmi öncelemektedir.
|
| |
Knidos Venüsü'nün kopyası olan Capitoline Venüsü
|
Klasik dönemden ilham
[değiştir | kaynağı değiştir]Tabloda Ovidius'un Metamorfozlar ve Fasti eserlerinin etkisi görülür. Ayrıca bu tablo Botticelli'nin, Yaşlı Plinius, Tarentumlu Leonidas, Sidonlu Antipatros, Arkhias ve 2. yüzyıl tarihçisi Lukianos'un, uzun süre önce ortadan kaybolmuş Antik Yunan şaheserlerini tarif ettikleri eserlerinden yola çıkarak çizdiği bir resim serisinin parçasıdır. Örneğin bu yazarlar Apelles'in Venus Anadyomene isimli eserinden bahsederler. Anadyomene, "denizden yükselen" anlamına gelir ve 19. yüzyılda Venüs'ün Doğuşu ismi kullanılmaya başlanana kadar Botticelli'nin tablosu da bu adla anılmıştır.
Tabloda Venüs'ün duruşu, Praxiteles'in Knidos Venüsü heykelinin yanı sıra, Praxiteles ekolünü takip eden biri tarafından yapılan bir başka bronz Venüs heykelinin MÖ 1. yüzyıldan kalma mermer kopyası olan Medici Venüsü'nü de andırır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d Farthing, Stephen (2007). "Venüs'ün Doğuşu". Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Resim. Caretta Yayıncılık. s. 119. ISBN 978-975-92722-9-6.
- ^ Hugh Ross Williamson, Lorenzo the Magnificent, Michael Joseph (1974), ISBN 0-7181-1204-0
- ^ Clair, Jean. "Picasso érotique". Prestel, 2001. 71. ISBN 3-7913-2561-2
- ^ Maland, David. "Europe in the sixteenth century". Indiana: Macmillan, 1973. 56
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
- Tablonun yeniplatoncu yorumu
- Botticelli'nin detaylı biyografisi ve Venüs'ün Doğuşu6 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
