S Orionis'in zonklama süreci ve bununla ilişkili toz oluşumu ile maserler (ESO)
Uzun dönemli değişen yıldız (İngilizce: long-period variable star, kısaca LPV), yüzlerce günden binlerce güne varan periyotlarla zonklayan, soğuk ve parlak dev veya üstdev yıldızlardır. Bu genel sınıflandırma kendi içinde Mira, yarıdüzenli ve yavaş düzensiz gibi farklı özelliklere sahip çeşitli alt grupları barındırır. LPV'ler genellikle F tayf sınıfı ve daha soğuk sınıflarda yer alır ve pek çok üyesi M, S veya C sınıfı kırmızı devler ile AGB yıldızlarıdır.
Bu grubun üyeleri üç kategoride incelenebilir:
Mira değişenleri, atmosferlerinde bol miktarda moleküler bant soğurmaları gerçekleştiren soğuk yıldızlardır. Atmosferleri oksijence zengin olanlar Me, karbonca zengin olanlar Ce ve her iki element bolluğu açısında arada yer alanlar ise Se olarak kodlanmıştır. Salma çizgili tayf yapısı bu gruba ait yıldızların ortak karakteristiğidir ve zonklama kökenli şok dalgalarının açık belirtecidir.
Yarıdüzenli değişenler, Mira değişenlerine benzer şekilde genellikle yüzlerce günü bulan uzun dönemlere sahiptir. Ancak ışık değişim genlikleri daha düşüktür (genellikle 2,5 kadirden az) ve değişkenlikleri her zaman tam olarak düzenli değildir. Bu durum, dönemlerinin kesin olarak saptanmasını zorlaştırabilir. Değişkenliklerinin temel nedeni Mira'larda olduğu gibi yıldızın zonklama yapmasıdır.
Yavaş düzensiz değişenler, belirgin bir periyodiklik göstermeyen veya çok düzensiz ışık değişimlerine sahip dev veya üstdev yıldızlardır. Değişkenlikleri yavaştır ancak belirli bir dönemleri ya yoktur ya da tespit edilmesi imkansızdır.
.jpg)
